Hàn Quốc thúc đẩy thành lập cơ quan chuyên trách an ninh mạng sau vụ rò rỉ dữ liệu Tổng thống

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung. Ảnh: Yonhap

Phát biểu tại cuộc họp Nội các ngày 3-11, Tổng thống Lee nhận định hệ thống an ninh mạng hiện nay, vốn chủ yếu tập trung vào kiểm tra và ứng phó sau khi sự cố xảy ra, đang bộc lộ những hạn chế rõ rệt. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển sang cơ chế phòng ngừa chủ động, bảo vệ các dịch vụ công và cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Nhà lãnh đạo Hàn Quốc đề xuất thành lập một cơ quan có đủ thẩm quyền điều phối các chức năng an ninh mạng hiện đang phân tán tại nhiều bộ, ngành, đồng thời xây dựng lực lượng chuyên trách với sự tham gia của cả khu vực công và tư nhân. Cơ quan này sẽ đảm nhiệm vai trò giám sát, phối hợp và nâng cao năng lực ứng phó trước các nguy cơ tấn công mạng.

Động thái được đưa ra sau khi truyền thông Hàn Quốc phát hiện thông tin cá nhân của 168 người, trong đó có vợ chồng Tổng thống Lee, các quan chức cấp cao, nhân viên Phủ Tổng thống, Bộ Ngoại giao và phóng viên tháp tùng đoàn công tác, bị đăng tải trên một nền tảng trực tuyến.

Theo đài KBS và hãng thông tấn Yonhap, dữ liệu bị rò rỉ nằm trong tệp có tiêu đề “Danh sách hành khách (Hàn Quốc - Bỉ)”, liên quan đến chuyến công du của Tổng thống Lee tới Bỉ, Italy và Pháp hồi tháng 6 để tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7. Thông tin bao gồm họ tên bằng tiếng Hàn và tiếng Anh, cơ quan công tác, chức vụ, ngày sinh, số hộ chiếu, ngày cấp và thời hạn hiệu lực của hộ chiếu.

Cảnh sát Hàn Quốc cho biết đã bắt đầu điều tra sơ bộ vụ việc. Theo nhận định ban đầu, tệp dữ liệu có thể đã được tải lên một nền tảng trực tuyến chuyên kiểm tra mã độc trong quá trình quét tệp tin hoặc địa chỉ trang web. Nền tảng này cho phép thành viên trả phí và một số người dùng khác truy cập, tải xuống các tệp được đưa lên hệ thống.

Tệp dữ liệu được cho là có thể truy cập trong khoảng 5 tháng kể từ ngày 2/6, trước khi không còn khả dụng. Tuy nhiên, cơ quan chức năng chưa xác định được đầy đủ diễn biến vụ việc, phạm vi phát tán cũng như cá nhân hoặc tổ chức chịu trách nhiệm.

Phủ Tổng thống Hàn Quốc đã triển khai các biện pháp ứng phó ngay sau khi phát hiện sự cố. Ngày 3/11, Chánh Văn phòng Tổng thống Lim Kwang-hyun chủ trì cuộc họp khẩn cấp nhằm đánh giá phạm vi dữ liệu bị lộ, mức độ thiệt hại và trách nhiệm của các bên liên quan. Ông yêu cầu các cơ quan chức năng rà soát hệ thống quản lý an ninh trong những chuyến công du nước ngoài của Tổng thống và đề xuất biện pháp khắc phục.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đang phối hợp với cảnh sát và các cơ quan liên quan điều tra nguồn gốc vụ rò rỉ. Cơ quan này cũng kiểm tra các máy tính, tài khoản thư điện tử được sử dụng trong quá trình chuẩn bị chuyến công du, đồng thời triển khai thủ tục cấp lại hộ chiếu cho những người bị ảnh hưởng, trong đó có Tổng thống và phu nhân.

Bộ Ngoại giao nhấn mạnh vụ việc hiện được xem là sự cố rò rỉ thông tin, chưa có căn cứ xác định đây là một cuộc tấn công mạng có chủ đích. Cơ quan chức năng cũng chưa ghi nhận bằng chứng cho thấy dữ liệu tiếp tục bị phát tán trên diện rộng.

Tăng cường phòng thủ trước các nguy cơ an ninh mạng

Vụ rò rỉ thông tin hộ chiếu của Tổng thống và nhiều quan chức cấp cao diễn ra trong bối cảnh Hàn Quốc liên tiếp đối mặt với các sự cố an ninh mạng nhằm vào cơ quan nhà nước và lĩnh vực tài chính.

Cơ quan Tình báo quốc gia Hàn Quốc đã tiến hành kiểm tra an ninh khẩn cấp tại hơn 2.100 bộ, ngành trung ương, chính quyền địa phương và cơ quan công lập nhằm rà soát những nguy cơ mất an toàn thông tin. Hoạt động này tập trung đánh giá khả năng bảo vệ dữ liệu, phát hiện lỗ hổng và nâng cao năng lực ứng phó trước các cuộc xâm nhập mạng.

Vụ việc lần này cho thấy nguy cơ rò rỉ dữ liệu không chỉ xuất phát từ những cuộc tấn công trực tiếp vào hệ thống thông tin, mà còn có thể phát sinh trong quá trình sử dụng các nền tảng trực tuyến và xử lý dữ liệu phục vụ công việc. Việc một tệp chứa thông tin hộ chiếu của nhiều nhân vật quan trọng có thể xuất hiện trên nền tảng bên ngoài cũng đặt ra yêu cầu rà soát chặt chẽ quy trình quản lý, chia sẻ và lưu trữ dữ liệu.

Trong bối cảnh các hoạt động của chính phủ ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, những sự cố như vậy không chỉ ảnh hưởng đến quyền riêng tư mà còn tiềm ẩn nguy cơ đối với an ninh quốc gia, đặc biệt khi dữ liệu liên quan đến lịch trình di chuyển, nhân sự và hoạt động của các cơ quan cấp cao bị tiết lộ.

Việc Tổng thống Lee kêu gọi thành lập cơ quan chuyên trách an ninh mạng vì thế được xem là một phần trong nỗ lực điều chỉnh phương thức bảo vệ an ninh số của Hàn Quốc, chuyển từ ứng phó sự cố sang phòng ngừa và giám sát chủ động. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình mới sẽ phụ thuộc vào thẩm quyền điều phối, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan và khả năng huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân.

Trụ sở Cơ quan Tình báo quốc gia Hàn Quốc (NIS). Ảnh: Yonhap

B.N