Bang Victoria, Australia: Đường bộ xuống cấp nghiệm trọng, rủi ro gia tăng

Nhiều ổ gà nguy hiểm trên các con đường tại bang Victoria. Ảnh: bigrigs.com.au

Đường bộ xuống cấp nhanh hơn tốc độ sửa chữa

Báo cáo của Văn phòng Tổng Kiểm toán bang Victoria trình Quốc hội cho thấy, VDTP đã nhiều lần được yêu cầu ưu tiên các kế hoạch sửa chữa khẩn cấp nhằm bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông, thay vì chỉ thực hiện các biện pháp bảo trì.

Hàng loạt tuyến đường của bang Victoria được xếp loại đang trong tình trạng kém và rất kém. Theo tiêu chí của chính VDTP, đường được xếp loại rất kém có thời hạn sử dụng còn dưới 5 năm và cần được cải tạo trong vòng một đến hai năm để tránh phải áp dụng các biện pháp hạn chế như giảm giới hạn tốc độ hoặc tải trọng xe.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy tiến độ cải tạo chưa đáp ứng yêu cầu. Trong khi 10,3% mạng lưới đường bộ bị đánh giá rất kém về độ bằng phẳng, độ gồ ghề, chỉ 0,4% số đường bộ của bang được cải tạo trong đợt thi công năm 2024-2025.

Mạng lưới đường bộ do bang quản lý trải dài hơn 23.000 km, trong đó 82% nằm tại các khu vực nông thôn của Victoria. Dù chỉ chiếm khoảng 15% tổng chiều dài mạng lưới đường bộ của Victoria, các tuyến đường này gánh vác phần lớn lưu lượng giao thông và hoạt động vận chuyển hàng hóa của bang. Đây cũng là những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của tình trạng đường bộ xuống cấp, khi các tuyến vận chuyển hàng hóa tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, gây khó khăn cho cư dân và phương tiện.

Áp lực đối với hệ thống đường bộ còn gia tăng cùng với nhu cầu vận chuyển hàng hóa. Khối lượng hàng hóa luân chuyển (tấn.km) trên đường bộ tại Victoria tăng từ 45,1 tỷ tấn.km trong giai đoạn 2020-2021 lên 54 tỷ tấn.km trong giai đoạn 2024-2025. Tổng khối lượng vận chuyển hàng hóa hằng năm của bang được dự báo tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 440 triệu tấn trong giai đoạn 2020-2021 lên 908 triệu tấn vào năm 2050-2051.

Kết quả kiểm toán cho thấy các hư hại như ổ gà, vết nứt, vết lún và các đoạn mặt đường bị hỏng xuất hiện với tốc độ nhanh hơn khả năng sửa chữa. Từ tháng 01/2025 đến tháng 6/2026, số km đường hư hại tăng hơn gấp đôi số km đường được sửa chữa. Tính đến tháng 6, hơn 225.000 trường hợp đường hư hại được xác định, trong khi chỉ khoảng 180.000 trường hợp đã được khắc phục.

Theo cơ quan chức năng, cần hơn 3 tỷ USD mỗi năm để duy trì tình trạng mặt đường hiện tại, đồng thời thay thế các đoạn đường đã hết hạn sử dụng. Trong giai đoạn 2026-2027, VDTP được phân bổ 1,04 tỷ USD cho công tác quản lý tài sản đường bộ.

Sau khi quá trình kiểm toán hoàn tất và Báo cáo kiểm toán được công bố, ngày 30/8, chính quyền bang công bố khoản ngân sách bổ sung 352 triệu USD nhằm tăng gấp đôi số lượng đường được sửa chữa trong năm 2026.

Siết giám sát, nâng hiệu quả bảo trì

Không chỉ cảnh báo về tình trạng xuống cấp của đường bộ, Báo cáo kiểm toán còn nêu những lo ngại nghiêm trọng về công tác giám sát của VDTP đối với các nhà thầu bảo trì.

Trong số các công việc bảo trì định kỳ được kiểm tra từ tháng 7/2024 đến tháng 12/2025, khoảng 1/4 số công việc bị phát hiện không tuân thủ quy định hoặc không được đánh giá đầy đủ. Cứ 8 trường hợp thì có một trường hợp bị lỗi và cần thực hiện lại. Những vấn đề thường gặp gồm chất lượng hoàn thiện kém và sử dụng vật liệu không đúng quy cách.

VDTP cũng bị chỉ trích vì chưa có quy trình hiệu quả để đánh giá liệu công tác sửa chữa đã được thực hiện đúng yêu cầu hay chưa. Theo Báo cáo kiểm toán, thiếu sót này tạo ra rủi ro nhà thầu có thể yêu cầu thanh toán 2 lần cho cùng 1 hạng mục công việc.

Trước những vấn đề được chỉ ra, Tổng Kiểm toán bang Victoria đưa ra nhiều khuyến nghị đối với VDTP. Trong đó, cơ quan này đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu cải thiện công tác báo cáo công khai bằng cách sử dụng các chỉ số phản ánh thực chất tình trạng mặt đường; đồng thời theo dõi khối lượng công việc bảo trì đường bộ còn tồn đọng và công khai báo cáo về vấn đề này.

VDTP cũng cần xác định rõ tiêu chí lựa chọn địa điểm thực hiện bảo trì theo kế hoạch; theo dõi và báo cáo các trường hợp ngoại lệ, đặc biệt và sai lệch so với các dự báo của Cơ quan. Dữ liệu về các công trình thoát nước ảnh hưởng đến tình trạng mặt đường cần được xây dựng, quản lý hiệu quả hơn và đưa vào công tác lập kế hoạch bảo trì.

Đối với các chương trình bảo trì định kỳ và bảo trì theo kế hoạch, Báo cáo kiểm toán yêu cầu VDTP cải thiện sự phối hợp giữa các bộ phận, các chương trình, đồng thời đánh giá việc lựa chọn những phương pháp sửa chữa cụ thể nhằm bảo đảm các chương trình được thực hiện hiệu quả, tiết kiệm.

Đồng thời, Sở cần tăng cường các quy trình giám sát để bảo đảm hoạt động bảo trì đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định, qua đó hướng đến mục tiêu cải thiện chất lượng các công trình đường bộ của bang./.

(Theo bigrigs.com.au và tổng hợp)