Bangkok gánh thiệt hại từ trận lũ 'chưa từng thấy'

Người dân di chuyển qua vùng nước ngập sâu ở Bangkok ngày 28/9. Ảnh: Athit Perawongmetha/Reuters.

Sau 4 ngày ngập nặng, sáng 28/9 tại Bangkok (Thái Lan), nước bắt đầu rút nhưng cuộc sống của người dân chưa thể trở lại bình thường. Thảm họa lũ lụt không chỉ làm đảo lộn giao thông, hoạt động kinh doanh mà còn khiến nhiều người phải tốn kém chi phí sửa chữa, thay thế tài sản, theo Nation Thailand.

PGS Aat Pisanwanich thuộc Khoa Kinh tế, Đại học Rangsit, ước tính đợt lũ xảy ra tại Thái Lan vừa qua có thể gây thiệt hại kinh tế 25,345 tỷ baht trong kịch bản thiệt hại ở mức trung bình.

Riêng Bangkok, con số là khoảng 10,586 tỷ baht. Thiệt hại không chỉ đến từ hoạt động sản xuất mà còn nằm ở những lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống đô thị như bán lẻ, dịch vụ, giao thông và du lịch.

Chưa thể trở lại bình thường

Theo đánh giá của PGS Pisanwanich, trong tổng thiệt hại ước tính tại Bangkok, bán buôn và bán lẻ chiếm 23,4%, tài chính và bảo hiểm chiếm 14,9%, hành chính công 10,3%.

Những con số này phản ánh một thực tế dễ thấy sau mỗi đợt ngập lớn rằng tác động không dừng ở những căn nhà bị nước tràn vào. Người dân khó đi làm, khách hàng không thể đến cửa hàng, hàng hóa khó vận chuyển, trong khi những doanh nghiệp phụ thuộc vào lượng khách trực tiếp phải đối mặt với doanh thu sụt giảm.

Du lịch cũng chịu ảnh hưởng khi hình ảnh Bangkok ngập nước xuất hiện trên truyền thông trong và ngoài Thái Lan. TS Amonthep Chawla, Phó tổng giám đốc cấp cao kiêm Trưởng bộ phận nghiên cứu của ngân hàng CIMB Thai Bank, cho rằng một số du khách có thể thay đổi điểm đến, chuyển từ Bangkok sang Chiang Mai, Phuket hoặc các địa phương khác.

Một tuyến đường tại Bangkok nước đã rút bớt vào sáng 28/9 song người dân vẫn khó đi lại bình thường. Ảnh: สน.ลาดพร้าว/Fanpage.

Điều này có thể kéo theo tác động tới khách sạn, nhà hàng, dịch vụ vận tải và các cửa hàng tại những khu vực bị ảnh hưởng.

Với người dân, chi tiêu cũng có thể thay đổi. TS Chawla dự báo các hộ gia đình sẽ ưu tiên thực phẩm và nhu yếu phẩm, đồng thời trì hoãn những khoản mua sắm lớn trong thời gian đầu.

Sau khi nước rút, nhu cầu vệ sinh, sửa chữa nhà cửa và thay thế những vật dụng hư hỏng có thể tăng lên. Tuy nhiên, sức mua yếu có thể khiến quá trình phục hồi diễn ra chậm hơn.

Một vấn đề khác là hàng hóa có thể không đến được người mua dù họ vẫn có tiền để mua. Những tuyến đường ngập và hoạt động logistics bị gián đoạn khiến việc giao hàng trở nên khó khăn.

Bất động sản cũng có thể chịu tác động. Theo ông Chawla, người mua có thể cân nhắc kỹ hơn những căn nhà riêng ở khu vực ngoại ô vì lo ngại nguy cơ ngập. Trong khi đó, nhu cầu thuê căn hộ ở trung tâm thành phố có thể tăng khi một số người muốn tránh những khu vực dễ bị ảnh hưởng.

Nước ngập đến quá thân người tại một số khu dân cư ở Bangkok trong ngày 27/9. Ảnh: Reuters .

Các doanh nghiệp cũng bắt đầu phải tính đến chi phí khắc phục hậu quả. Bà Pimjai Leeissaranukul, Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan (FTI), cho biết nhiều doanh nghiệp đã nhận được cảnh báo về mưa lớn nhưng không dự đoán được nước có thể tích tụ ở quy mô như lần này.

Không chỉ hàng hóa bị ảnh hưởng, máy móc, hệ thống điện, kho bãi và nguyên vật liệu đều có nguy cơ hư hỏng. Việc nhân viên không thể đến nơi làm việc, xe tải không thể di chuyển và hàng hóa không thể giao đúng hạn cũng khiến chuỗi cung ứng bị gián đoạn.

FTI khuyến nghị doanh nghiệp khẩn trương đánh giá thiệt hại, kiểm tra nguyên vật liệu và hàng tồn kho, đồng thời chuẩn bị những tuyến đường vận chuyển và nhà cung cấp thay thế.

Thiệt hại có thể lớn hơn nếu nước không rút

Mức thiệt hại 25,345 tỷ baht hiện chỉ là một kịch bản ước tính. Các chuyên gia đưa ra những con số khác nhau do sử dụng thời gian và phạm vi đánh giá khác nhau.

PGS Aat Pisanwanich ước tính tổng thiệt hại tại 48 tỉnh trong 4 ngày có thể dao động từ 16,896 tỷ đến 33,793 tỷ baht, tùy mức độ ảnh hưởng. Trong kịch bản trung bình, tác động lên GDP quý III được ước tính ở mức 0,55%.

Trong khi đó, ông Thanavath Phonvichai, Chủ tịch Đại học Phòng Thương mại Thái Lan, đưa ra con số thấp hơn khi chỉ tính tác động trong giai đoạn 25-27/9. Ông ước tính thiệt hại kinh tế toàn quốc khoảng 10 tỷ baht, khiến GDP giảm 0,05%.

"Tác động tổng thể từ trận lụt lên nền kinh tế sẽ không đáng kể", ông Phonvichai nói.

Tuy nhiên, ông lưu ý tình trạng ngập tại một số khu vực có thể kéo dài 3-7 ngày. Khoảng thời gian nước vẫn chưa rút hết trên đường và trong khu dân cư trở thành yếu tố quyết định quy mô thiệt hại. Nếu nước rút nhanh, hoạt động kinh doanh có thể sớm trở lại. Ngược lại, mỗi ngày ngập tiếp diễn đồng nghĩa thêm một ngày người dân khó đi làm, cửa hàng không sớm mở cửa và hàng hóa khó lưu thông trở lại.

Người dân Bangkok lội nước nhận cứu trợ giữa "biển" nước. Ảnh: Reuters .

Ông Phonvichai cũng cho rằng khoản hỗ trợ tiền mặt 1.000 baht trong 2 tháng khó đủ để bù đắp thiệt hại thực tế mà các hộ gia đình phải gánh chịu. Thay vì chỉ hỗ trợ tiền mặt, Thái Lan cần đầu tư vào các công trình phòng chống lũ, khu vực trữ nước và những giải pháp có sự tham gia của người dân địa phương.

Ông Kitpon Praipaisarnkit, Phó tổng giám đốc công ty môi giới chứng khoán và quản lý tài sản UOB Kay Hian Securities, cho rằng doanh nghiệp sửa chữa, vệ sinh và cải tạo nhà có thể hưởng lợi khi nhu cầu khắc phục hậu quả tăng lên sau khi nước rút.

Ngược lại, các công ty bảo hiểm có thể chịu thêm áp lực do số lượng yêu cầu bồi thường tăng. Việc có được chi trả hay không phụ thuộc vào điều khoản của từng hợp đồng và hoàn cảnh xảy ra thiệt hại.

Một số chuyên gia cho rằng tác động hiện nay vẫn thấp hơn rất nhiều so với trận lũ lịch sử năm 2011, khi gần 30 triệu rai (tương đương 4,8 triệu ha) bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, TS Amonthep Chawla cho rằng điều đáng quan tâm không chỉ là con số thiệt hại trước mắt mà còn là cách người dân và doanh nghiệp nhìn nhận khả năng ứng phó với lũ trong tương lai.

Nhưng nếu niềm tin vào khả năng xử lý của chính quyền suy giảm, người dân và doanh nghiệp có thể phải tự đầu tư nhiều hơn cho việc phòng ngừa, từ nâng nền nhà, bảo vệ tài sản đến thay đổi địa điểm kinh doanh. Khi đó, chi phí của một trận lũ không chỉ nằm ở những gì bị hư hỏng sau khi nước rút, mà còn kéo dài trong những quyết định được đưa ra để chuẩn bị cho lần ngập tiếp theo.