Báo chí phải đồng hành với các nhiệm vụ ưu tiên của đất nước trong thời kì mới

Báo chí phải bám sát thực tiễn, lấy lợi ích của nhân dân làm điểm xuất phát

Phát biểu tại buổi gặp mặt 101 nhà báo tiêu biểu nhân dịp kỉ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21.6.1925-21.6.2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, sức mạnh của báo chí trước hết nằm ở sự thật. Một tác phẩm báo chí tốt không nhất thiết phải dùng lời lẽ “đao to búa lớn”, điều quan trọng là phản ánh sự thật, có ích, có trách nhiệm, chạm đến vấn đề xã hội đang cần được giải quyết.

Báo chí phải bám sát thực tiễn, lấy lợi ích của nhân dân làm điểm xuất phát, thông tin sự thật đã được kiểm chứng, đặt trong bối cảnh đầy đủ, không bị làm méo mó bởi bất kể áp lực nào.

Các cơ quan báo chí, các nhà báo dành nhiều thời gian hơn cho cơ sở, cho những vấn đề thiết thực của người dân, doanh nghiệp, địa phương; kịp thời phát hiện vướng mắc trong thực thi chính sách; phản ánh những mô hình hay, cách làm tốt; lên tiếng bảo vệ người ngay thẳng, người dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại buổi gặp mặt 101 nhà báo tiêu biểu nhân dịp kỉ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam - Ảnh: TTXVN

Báo chí phải đồng hành với các nhiệm vụ ưu tiên của đất nước trong thời kì mới. Báo chí cần tham gia bằng tinh thần xây dựng: Phát hiện đúng vấn đề, phản ánh đúng thực tế, phân tích đúng nguyên nhân, kiến nghị đúng hướng. Phê bình phải công tâm; cổ vũ phải có cơ sở; đấu tranh phải thận trọng, khách quan, không quy chụp, không làm nản lòng những người đang nỗ lực đổi mới.

Trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, báo chí tiếp tục là kênh giám sát quan trọng, kiên quyết nhưng nhân văn, sắc bén nhưng tuân thủ pháp luật và đạo đức nghề nghiệp.

Báo chí còn phải góp phần bồi đắp văn hóa, đạo đức xã hội và khát vọng phát triển; quán triệt tinh thần các chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa Việt Nam, lan tỏa nhiều hơn những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam. Trong môi trường truyền thông số, báo chí càng phải giữ chuẩn mực, làm cho xã hội bình tĩnh hơn, tử tế hơn, có niềm tin vào những điều tốt đẹp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị báo chí đổi mới mạnh mẽ phương thức làm nghề trong thời đại số, gồm: quy trình sản xuất nội dung, quản trị dữ liệu, phương thức phân phối, cách tương tác với công chúng, năng lực bảo vệ bản quyền...

Các cơ quan báo chí xây dựng tòa soạn hiện đại, sản xuất nội dung cho nhiều nền tảng, tiếp cận công chúng trẻ, đồng thời giữ được chiều sâu, độ tin cậy và bản sắc của báo chí cách mạng Việt Nam.

Bảo vệ sự thật, kiến tạo niềm tin và lan tỏa giá trị tốt đẹp

Trao đổi với Văn Hóa, ông Nguyễn Đức Lợi, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng, những thông điệp chỉ đạo và định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dành cho báo chí cách mạng đã tạo động lực mạnh mẽ cho đội ngũ người làm báo, góp phần củng cố niềm tin xã hội, thúc đẩy tinh thần đổi mới và khát vọng phát triển đất nước.

Theo ông Nguyễn Đức Lợi, báo chí không chỉ dừng lại ở chức năng phản ánh hiện thực mà còn phải góp phần thúc đẩy tiến bộ xã hội, lan tỏa các giá trị tích cực và hướng tới xây dựng một môi trường sống văn minh, nhân văn hơn. Vì vậy, mỗi thông tin được đăng tải, dù phản ánh mặt tích cực hay những vấn đề tồn tại, đều cần được xử lí một cách thận trọng, khách quan và có trách nhiệm.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh, các nội dung liên quan đến phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cần được phản ánh đúng bản chất sự việc, bảo đảm tính xây dựng, tránh cách tiếp cận cực đoan hoặc tạo ra những tác động tiêu cực không cần thiết đối với dư luận xã hội.

Nhà báo phải kiên định với nguyên tắc trung thực, khách quan, tôn trọng sự thật; không để cảm xúc cá nhân hay các tác động từ bên ngoài chi phối quá trình tác nghiệp cũng như nội dung tác phẩm báo chí. Đây là yêu cầu cốt lõi để giữ gìn tính độc lập, bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp của người làm báo.

Ông Nguyễn Đức Lợi, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam - Ảnh: Xuân Trường

Theo ông Nguyễn Đức Lợi yếu tố nền tảng của báo chí cách mạng Việt Nam là sự trung thành với Đảng, Nhà nước, nhân dân và truyền thống cách mạng của dân tộc. Việc giữ vững những giá trị cốt lõi đó chính là điều kiện tiên quyết để báo chí tiếp tục phát triển trong bối cảnh mới.

Trong môi trường truyền thông đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của công nghệ số, báo chí cần chủ động đổi mới cả về tư duy làm nghề lẫn phương thức sản xuất và truyền tải thông tin. Bên cạnh việc bảo đảm chất lượng nội dung, các cơ quan báo chí cần tăng cường tính sáng tạo, tận dụng hiệu quả các nền tảng và công nghệ mới để nâng cao sức lan tỏa của tác phẩm.

Theo ông, trước sự bùng nổ của mạng xã hội và các nguồn tin đa dạng, trách nhiệm xã hội của báo chí càng trở nên quan trọng. Trong khi không gian mạng xuất hiện nhiều thông tin sai lệch, xuyên tạc, thậm chí mang tính chống phá, báo chí chính thống phải tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt thông tin bằng sự chuẩn xác, tin cậy và trách nhiệm.

Mỗi tác phẩm báo chí cần được cân nhắc kĩ lưỡng về nội dung, tác động và hiệu ứng xã hội trước khi công bố. Chính trách nhiệm nghề nghiệp và khả năng dự báo ảnh hưởng của thông tin là một trong những yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa báo chí chính thống với các nguồn thông tin thiếu kiểm chứng.

Ông Nguyễn Đức Lợi cũng cho rằng, một nền báo chí vững mạnh không chỉ có nhiệm vụ bảo vệ sự thật mà còn phải lan tỏa những giá trị tốt đẹp, tham gia phản biện chính sách với tinh thần xây dựng, góp phần củng cố niềm tin xã hội, khuyến khích đổi mới sáng tạo và đề cao các giá trị nhân văn trong đời sống truyền thông.

Trong giai đoạn hiện nay, báo chí cần đồng thời thực hiện nhiều yêu cầu đặt ra: giữ vững bản lĩnh chính trị nhưng không ngừng đổi mới công nghệ; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng song vẫn lắng nghe và đồng hành cùng đời sống xã hội; kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện sai trái nhưng cũng tích cực bảo vệ và lan tỏa các giá trị đúng đắn; phản ánh trung thực thực tiễn đồng thời góp phần kiến tạo niềm tin và động lực phát triển.

Đó cũng là con đường để báo chí khẳng định vị thế trong môi trường truyền thông số mà vẫn giữ gìn được các chuẩn mực văn hóa và đạo đức nghề nghiệp.