Bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm mùa lễ hội xuân 2026:Tăng cường kiểm soát, giảm thiểu nguy cơ

Đoàn công tác của thành phố Hà Nội kiểm tra hoạt động kinh doanh tại khu dịch vụ phục vụ Lễ hội chùa Hương năm 2026. Ảnh: Lê Phú

Nhu cầu tăng cao, rủi ro tiềm ẩn

Mỗi độ xuân về, khi dòng người nô nức trẩy hội khắp các di tích, đền chùa trên địa bàn thành phố Hà Nội, câu chuyện an toàn vệ sinh thực phẩm lại nóng lên. Sự gia tăng mạnh về nhu cầu ăn uống, dịch vụ hàng quán tại các điểm lễ hội đang đặt ra nhiều thách thức cho công tác quản lý, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Tại các lễ hội lớn như chùa Hương, đền Sóc hay đền Hai Bà Trưng… hàng vạn du khách đổ về tham quan, chiêm bái mỗi ngày. Kéo theo đó là sự nở rộ của các quầy hàng thực phẩm, quán ăn tạm, dịch vụ giải khát phục vụ du khách.

Ghi nhận thực tế cho thấy, không ít điểm bán hàng mang tính thời vụ, dựng tạm bợ, điều kiện chế biến còn hạn chế. Thực phẩm chế biến sẵn như thịt xiên nướng, xúc xích, đồ ăn nhanh, nước giải khát... được bày bán phổ biến, nhưng chưa được che chắn kỹ, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm bụi bẩn, vi khuẩn. Một số cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ chưa xuất trình được đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu.

Đáng lo ngại, trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh, một số đối tượng có thể lợi dụng để tiêu thụ thực phẩm không rõ nguồn gốc, hàng cận hạn sử dụng, thậm chí hàng giả, hàng kém chất lượng nhằm trục lợi.

Theo cơ quan quản lý thị trường, các vi phạm phổ biến trong mùa lễ hội thường liên quan đến kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ; vi phạm quy định về điều kiện vệ sinh; không niêm yết giá; sử dụng nguyên liệu không bảo đảm chất lượng.

Bên cạnh đó, ý thức của một bộ phận người kinh doanh còn hạn chế. Vì lợi nhuận trước mắt, họ sẵn sàng bỏ qua quy trình bảo quản, chế biến an toàn. Trong khi đó, người tiêu dùng cũng có tâm lý “tiện đâu ăn đó”, ít quan tâm tới điều kiện vệ sinh, vô hình trung tiếp tay cho thực phẩm kém chất lượng tồn tại.

Không chỉ cơ quan chức năng, nhiều người dân và du khách khi tham gia lễ hội xuân tại Hà Nội cũng bày tỏ sự lo lắng về chất lượng thực phẩm được bày bán tràn lan quanh khu vực đền, chùa. Chị Nguyễn Thu Hương (quận Cầu Giấy) chia sẻ khi đi lễ tại chùa Hương: “Hàng quán ở khu vực chùa Hương rất nhiều, nhưng nhìn điều kiện chế biến khá sơ sài. Đồ ăn không được che đậy kỹ, người bán vừa thu tiền, vừa chế biến. Gia đình tôi thường phải mang theo đồ ăn sẵn để sử dụng...”.

Tăng cường kiểm tra, siết chặt quản lý

Trước thực trạng trên, lực lượng quản lý thị trường Hà Nội đã xây dựng kế hoạch cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường trước, trong và sau Tết, đồng thời phối hợp với ngành Y tế, chính quyền địa phương tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành tại các điểm lễ hội.

Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội Dương Mạnh Hùng cho biết, lực lượng chức năng tập trung kiểm tra nguồn gốc xuất xứ thực phẩm, điều kiện bảo quản, chế biến, giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, cũng như việc chấp hành quy định niêm yết giá và bán theo giá niêm yết. Đồng thời, lực lượng quản lý thị trường cũng tham gia các đoàn kiểm tra liên ngành tại các lễ hội lớn, như: Lễ hội Gióng, Cổ Loa, đền Quán Thánh, đền Hai Bà Trưng và đặc biệt là Lễ hội chùa Hương. Tại các lễ hội có thời gian tổ chức kéo dài, lực lượng quản lý thị trường sẽ bố trí phương án trực, tập trung kiểm soát nguồn gốc thực phẩm, điều kiện bảo quản, niêm yết giá và các dịch vụ phục vụ du khách; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm vi phạm.

“Mục tiêu xuyên suốt của chúng tôi là bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, giữ gìn hình ảnh lễ hội văn minh, an toàn và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Cùng với đó, chúng tôi xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật là giải pháp căn cơ, bền vững, song hành cùng công tác kiểm tra, xử lý”, ông Dương Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Ngoài ra, trong quá trình kiểm tra, lực lượng quản lý thị trường Hà Nội không chỉ xử phạt vi phạm mà còn phân tích rõ hậu quả pháp lý, tác động đến uy tín thương hiệu nếu tái phạm; hướng dẫn các cơ sở tuân thủ quy định về nguồn gốc hàng hóa, chất lượng, an toàn thực phẩm và niêm yết giá công khai.

Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội cũng thường xuyên công khai các vụ việc điển hình trên Cổng thông tin điện tử, nhằm tăng tính minh bạch và tạo hiệu ứng răn đe, phòng ngừa chung.

Song song với kiểm tra, xử lý vi phạm, công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức cho hộ kinh doanh và người dân. Nhiều trường hợp vi phạm đã bị xử phạt hành chính, buộc tiêu hủy hàng hóa không bảo đảm chất lượng, qua đó tạo tính răn đe.

“Dù lực lượng chức năng đã nỗ lực, nhưng để hạn chế tối đa nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm trong mùa lễ hội xuân, rất cần sự vào cuộc đồng bộ từ nhiều phía. Chính quyền cơ sở cần quản lý chặt hoạt động kinh doanh quanh khu vực lễ hội; hộ kinh doanh phải tuân thủ quy định về vệ sinh, an toàn thực phẩm; người tiêu dùng cần lựa chọn cơ sở bảo đảm điều kiện, nói không với thực phẩm không rõ nguồn gốc”, ông Dương Mạnh Hùng đề nghị.

Lễ hội là nét đẹp văn hóa truyền thống, song niềm vui trọn vẹn chỉ thực sự có khi sức khỏe cộng đồng được bảo đảm. Việc siết chặt quản lý và nâng cao ý thức xã hội chính là “lá chắn” quan trọng để ngăn chặn nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm, giữ gìn hình ảnh văn minh, an toàn cho lễ hội xuân trên địa bàn Thủ đô.

Quang Minh