Bảo đảm chính sách đãi ngộ cho nhà giáo

Việc thí điểm sắp xếp, sáp nhập mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên cả nước từ ngày 1/7/2026 sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá toàn diện trước ngày 30/4/2027 theo lộ trình tại Công văn 4054/BGDĐT. Vấn đề được dư luận quan tâm là chế độ, chính sách phù hợp cho đội ngũ nhà giáo khi sắp xếp được đảm bảo.

Theo Công văn 4054/BGDĐT, việc sắp xếp, sáp nhập mạng lưới cơ sở giáo dục công lập đảm bảo phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, với mục tiêu giảm khoảng 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với thời điểm ngày 1/7/2025, mở rộng quy mô trường lớp gắn với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội và quy mô dân số từng vùng.

Quá trình triển khai đến nay cho thấy hiệu quả tích cực, tại nhiều địa phương như: Hà Nội, Quảng Ninh, TP Hồ Chí Minh, Cà Mau… hàng loạt trường quy mô nhỏ, phân tán được hợp nhất thành các trường liên cấp hoặc trường một cấp quy mô lớn có các phân hiệu. Điều này giúp tối ưu hóa nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, khắc phục tình trạng manh mún, tạo điều kiện để học sinh được tiếp cận môi trường học tập đồng bộ, hiện đại hơn. Song, việc sắp xếp cũng tác động đến vị trí việc làm, chính sách đãi ngộ, cuộc sống và sinh hoạt của số đông giáo viên ở cơ sở.

Thực tế, chính sách đãi ngộ đối với nhà giáo trước khi sáp nhập các cơ sở giáo dục công lập còn phân tán, thiếu tính đặc thù và chủ yếu áp dụng chung theo các quy định tinh giản biên chế hành chính. Khắc phục tình trạng này, thực hiện Luật Nhà giáo có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục, lần đầu tiên, quan điểm "lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp" đã được luật hóa và nâng phụ cấp ưu đãi nghề lên mức tối thiểu 70% (100% ở vùng đặc biệt khó khăn) theo lộ trình.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn chia sẻ tại Tọa đàm chuyên đề: “Những nội dung cốt lõi, chiến lược trong giáo dục, đào tạo và định hướng thông tin các vấn đề trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo”.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn chia sẻ tại Tọa đàm chuyên đề: “Những nội dung cốt lõi, chiến lược trong giáo dục, đào tạo và định hướng thông tin các vấn đề trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo”.

Đáng chú ý, tâm điểm của dư luận và cũng là “nút thắt” nhạy cảm nhất trong đợt sắp xếp này là câu chuyện của gần 30.000 cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục phải thôi giữ chức vụ lãnh đạo để trở lại làm giáo viên trực tiếp giảng dạy khi các trường hợp nhất theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Về mặt tâm lý, việc đang là cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục, nay chuyển sang làm giáo viên bộ môn tạo ra không ít hụt hẫng. Về mặt thu nhập, việc giảm thiểu các khoản phụ cấp chức vụ lãnh đạo có thể ảnh hưởng đến đời sống gia đình của giáo viên.

Thấu hiểu điều này, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP có hiệu lực từ ngày 5/8/2026 đến 30/6/2028, với những chính sách rõ ràng và nhân văn. Cụ thể, cán bộ quản lý thôi giữ chức vụ hoặc nhận chức vụ mới có mức phụ cấp thấp hơn do sắp xếp trường học được bảo lưu nguyên mức phụ cấp chức vụ lãnh đạo cũ cho đến hết thời hạn bổ nhiệm. Hay quy định cho phép đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục dùng chung giữa các điểm trường như kế toán, văn thư, thủ quỹ… có thời hạn tối đa 36 tháng để đào tạo, bồi dưỡng, đáp ứng tiêu chuẩn vị trí việc làm mới trước khi xem xét tinh giản... Nhờ vậy, đến nay, hàng nghìn cán bộ quản lý giáo dục đã ổn định tư tưởng, sẵn sàng trở lại bục giảng, góp phần bổ sung đáng kể nguồn nhân lực giáo viên đứng lớp chất lượng cao cho các địa phương.

Mặc dù hành lang pháp lý đã tạo điều điều kiện hỗ trợ tốt nhất cho đội ngũ nhà giáo, tuy nhiên thực tiễn triển khai thí điểm từ tháng 7/2026 đến nay vẫn phát sinh một số vấn đề mới đang được ngành Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các ngành liên quan khẩn trương tháo gỡ trước khi đánh giá, tổng kết vào tháng 4/2027.

Rà soát của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, việc sắp xếp đã hình thành 13.518 cơ sở tổ chức theo mô hình đa cơ sở (chiếm 72,9%) và 2.418 trường phổ thông nhiều cấp học, với quy mô học sinh tăng gấp đôi, gấp ba và trải rộng trên nhiều điểm trường cách xa nhau. Trong khi đó, Nghị quyết 37 quy định mỗi cơ sở chỉ có cán bộ quản lý, hệ số phụ cấp chức vụ lãnh đạo vẫn tính theo khung trường học quy mô cũ, chưa tương xứng với mô hình quản trị đa cấp học. Giải quyết vấn đề này, Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tại Thông báo số 523/TB-VPCP yêu cầu "không cào bằng giữa các cơ sở giáo dục" là giải pháp tháo gỡ kịp thời.

Một vấn đề đáng chú ý nữa cần được hóa giải là nghịch lý "vừa thừa, vừa thiếu" cục bộ sau sắp xếp các cơ sở giáo dục. Sau khi điều chuyển hơn hàng chục nghìn cán bộ quản lý về làm giáo viên, nhiều địa phương xảy ra tình trạng thừa giáo viên ở một số môn cơ bản, nhưng thiếu giáo viên các môn Tin học, Ngoại ngữ, Nghệ thuật... Do đó, cần có cơ chế tài chính linh hoạt cho phép các địa phương sử dụng ngân sách để đào tạo văn bằng hai, chuyển đổi môn dạy cho giáo viên dôi dư thay vì chỉ trông chờ vào tuyển dụng mới hoặc tinh giản biên chế.

Ngoài ra, trước khi sắp xếp, nhiều cán bộ quản lý giáo dục giữ hạng chức danh nghề nghiệp cao hoặc đang trong diện xét thăng hạng. Khi chuyển sang vị trí giáo viên, cần có hướng dẫn thống nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Nội vụ để bảo lưu quá trình cống hiến, thành tích thi đua trong thời gian làm quản lý làm căn cứ xét thăng hạng giáo viên, tránh tình trạng thiệt thòi trong quá trình công tác…

Sắp xếp, sáp nhập mạng lưới trường học là bước đi tất yếu để tinh gọn bộ máy, tập trung nguồn lực đầu tư cho chất lượng giáo dục theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW. Khi những trăn trở về thu nhập của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục được đãi ngộ bằng những chính sách bảo lưu minh bạch và sự thấu hiểu từ cơ chế quản trị mới, nhà giáo sẽ thực sự trở thành chủ thể kiến tạo thành công ngành Giáo dục trong quá trình đổi mới.

Tiến Hiếu

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/bao-dam-chinh-sach-dai-ngo-cho-nha-giao-post1403464.html