Bảo đảm đời sống người lao động

Sáng 5-6, tại TP Hà Nội, trong khuôn khổ phiên bế mạc Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã trao đổi, thảo luận với các đại biểu dự đại hội với chủ đề "Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số".

Thu nhập còn nhiều áp lực

Là đại biểu đầu tiên phát biểu, ông Phạm Đình Duẩn - Anh hùng Lao động, Phó trưởng Phòng Điều khiển sản xuất Công ty CP Than Vàng Danh - chia sẻ về vấn đề nâng cao năng suất lao động quốc gia dưới góc nhìn của người lao động (NLĐ).

Theo ông Duẩn, năng suất lao động của Việt Nam đã liên tục được cải thiện trong những năm gần đây nhưng vẫn còn khoảng cách đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực. Khoảng cách này chủ yếu xuất phát từ trình độ công nghệ, mức độ cơ giới hóa, tự động hóa, năng lực quản trị và điều kiện sản xuất. "Năng suất lao động Việt Nam có thể bứt phá khi mỗi NLĐ không ngừng học tập, sáng tạo, đồng thời được hỗ trợ bởi các chủ trương, chính sách phù hợp của Đảng, Nhà nước và doanh nghiệp (DN)" - ông Duẩn nhấn mạnh.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu kết luận cuộc trao đổi

Đại biểu Nguyễn Thị Mai Chi, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH New Apparel Far Eastern (TP Đồng Nai), cho rằng thu nhập của phần lớn NLĐ hiện vẫn chưa đáp ứng nhu cầu cuộc sống. Nhiều công nhân (CN) gặp khó khăn trong việc trang trải chi phí sinh hoạt và ứng phó với các biến cố phát sinh, thậm chí phải tìm đến tín dụng "đen" để giải quyết nhu cầu cấp bách.

Từ thực tế đó, bà Chi kiến nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu chính sách tiền lương theo hướng bảo đảm mức lương đủ sống cho NLĐ và gia đình họ; đồng thời đầu tư hoàn thiện các chính sách phúc lợi về nhà ở, nhà trẻ, trường học và các thiết chế văn hóa, giải trí nhằm giảm áp lực chi tiêu, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Đại biểu Nguyễn Thị Thanh - Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình, TP Hà Nội - cho biết phần lớn CN ngoại tỉnh đang phải thuê trọ trong điều kiện chật chội, thiếu tiện nghi. Nhiều gia đình 4 - 5 người sinh sống trong những căn phòng chỉ khoảng 10 - 15 m², trong khi chi phí thuê nhà, điện, nước và sinh hoạt ngày càng tăng.

Theo bà Thanh, điều kiện sống khó khăn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đời sống và khả năng tái tạo sức lao động của CN. Do đó, bà kiến nghị phát triển đa dạng loại hình nhà ở cho thuê, thuê mua và nhà ở thương mại có giá phù hợp với khả năng chi trả của NLĐ. Diện tích nhà ở nên tập trung từ 50 - 75 m²; đồng thời ưu tiên quy hoạch gần khu chế xuất, khu công nghiệp và bảo đảm đồng bộ hạ tầng xã hội như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, chợ dân sinh, siêu thị và giao thông công cộng.

Bên cạnh đó, Nhà nước cần có cơ chế khuyến khích DN đầu tư nhà ở xã hội, nhà ở cho CN thuê; đồng thời, ban hành chính sách hỗ trợ tài chính phù hợp để NLĐ có cơ hội thuê, thuê mua hoặc mua nhà ở xã hội với giá hợp lý.

Nâng chất lượng nguồn nhân lực

Sau khi lắng nghe các ý kiến phát biểu và phần giải đáp của các thành viên Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng ghi nhận những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, phản ánh tiếng nói và nguyện vọng của gần 10 triệu đoàn viên, NLĐ cả nước.

Theo Thủ tướng, các ý kiến không chỉ phản ánh những vấn đề thiết thân của NLĐ mà còn đóng góp nhiều giải pháp cho các mục tiêu phát triển quốc gia, tiếp tục khẳng định vai trò của tổ chức Công đoàn và giai cấp CN trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng suất lao động và bảo đảm an sinh xã hội.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các đại biểu tại đại hội

Chính phủ sẽ chỉ đạo các cơ quan chức năng tiếp thu đầy đủ các kiến nghị để nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, tạo điều kiện thuận lợi hơn để NLĐ yên tâm làm việc, cống hiến và phát triển.

Nhấn mạnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, Thủ tướng cho rằng nhiệm vụ cấp bách hiện nay là thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số theo hướng bền vững. Do đó, Chính phủ đang hoàn thiện Đề án nâng cao năng suất lao động quốc gia trình Ban Bí thư trong tháng 6-2026. Đề án xác định năng suất lao động là động lực quan trọng của tăng trưởng nhanh và bền vững; gắn với phát triển thị trường lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định nâng cao năng suất lao động phải bắt đầu từ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực - một trong 3 đột phá chiến lược. Vì vậy, cần tập trung nâng cao chất lượng đào tạo nghề, hỗ trợ NLĐ nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp - nhất là kỹ năng số và khả năng thích ứng với các mô hình sản xuất mới.

Then chốt của tăng trưởng

Liên quan các kiến nghị về tiền lương, thu nhập, điều kiện làm việc và thời giờ làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các bộ, ngành nghiêm túc tiếp thu, nghiên cứu để hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp. Quan điểm xuyên suốt là NLĐ phải được làm việc trong môi trường an toàn, được sống trong cộng đồng văn minh, lành mạnh và được bảo vệ trước các rủi ro mới phát sinh trong quá trình phát triển.

Thủ tướng khẳng định việc bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của NLĐ không chỉ là yêu cầu về mặt xã hội mà còn là tiền đề quan trọng để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sản xuất - kinh doanh của DN và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Bên cạnh việc tạo việc làm ổn định, nâng cao chất lượng môi trường lao động và cải thiện thu nhập, Thủ tướng cho rằng cần đặc biệt quan tâm đến các thiết chế xã hội phục vụ NLĐ và gia đình, như nhà ở, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, văn hóa và thể thao.

Chia sẻ với những khó khăn của đông đảo CN, NLĐ hiện nay, Thủ tướng cho biết quán triệt các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đang triển khai quyết liệt các giải pháp phát triển nhà ở cho thuê, nhất là tại các địa phương tập trung nhiều khu công nghiệp và đông CN với điểm quan trọng là chuyển từ tư duy chỉ chú trọng "sở hữu nhà" sang bảo đảm "quyền có nhà ở". Đặc biệt, đối với NLĐ chưa đủ điều kiện mua nhà, Nhà nước sẽ tạo điều kiện để NLĐ được thuê nhà dài hạn với chi phí hợp lý, bảo đảm môi trường sống an toàn và bền vững

Song song đó, Chính phủ sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách để cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ DN phát triển, tạo việc làm bền vững. Đồng thời, chú trọng các chính sách an sinh xã hội liên quan đến nhà ở, đào tạo nghề, an toàn lao động, y tế và giáo dục.

"Tất cả các vấn đề được nêu tại chương trình đối thoại đều hướng tới một quan điểm chung: NLĐ là trung tâm của quá trình phát triển, là nguồn lực quan trọng nhất của DN và nền kinh tế, là động lực then chốt của tăng trưởng và cũng là đối tượng được thụ hưởng xứng đáng thành quả của tăng trưởng" - Thủ tướng khẳng định.