Bảo đảm phòng không nhân dân trong thời bình

Thiếu tướng Đinh Hồng Tiếng - Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh kiểm tra, động viên lực lượng thi công xây dựng trận địa Pháo Phòng không 37 mm bảo vệ Thủy điện Đại Ninh

Chủ động xây dựng thế trận

Sau sáp nhập, địa bàn tỉnh mở rộng, không gian quản lý vùng trời trải dài từ cao nguyên, khu vực biên giới đến ven biển và đặc khu hải đảo. Đặc điểm địa bàn cùng những thách thức mới từ phương thức tác chiến đường không đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng thế trận phòng không nhân dân liên hoàn, vững chắc từ tỉnh đến cơ sở, chủ động bảo vệ mục tiêu trọng yếu và an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân ngay từ thời bình.

Mặt khác, sự phát triển nhanh chóng của các phương tiện bay tự phát cũng đặt ra thách thức trong quản lý, giám sát, kiểm soát hoạt động bay, nhất là tại các khu vực có mục tiêu quan trọng, công trình trọng điểm. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, những hoạt động này có thể ảnh hưởng đến an toàn hàng không, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và bí mật quân sự.

Xác định rõ những vấn đề này, ngay sau sáp nhập, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định công nhận 82 xã là địa bàn trọng điểm về phòng không nhân dân. Đây là những địa bàn có nhiều công trình, mục tiêu quan trọng liên quan đến chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Trong đó, có các trung tâm hành chính của tỉnh, xã, khu công nghiệp, đập thủy điện, nhà máy nhiệt điện, cảng hàng không và các mục tiêu trong phương án tác chiến phòng thủ các cấp. Việc xác định rõ địa bàn trọng điểm là cơ sở để tổ chức lực lượng, xây dựng phương án bảo vệ phù hợp với đặc điểm từng khu vực, chủ động ứng phó trước các nguy cơ tiến công từ trên không.

Lực lượng thuộc Bộ CHQS tỉnh luyện tập trên trận địa súng máy phòng không 12,7 mm

Cùng với đó, Bộ CHQS tỉnh đã tham mưu xây dựng kế hoạch trực sẵn sàng chiến đấu, duy trì nghiêm chế độ trực của các lực lượng theo quy định, nhất là trong các dịp lễ, tết và những sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, địa phương. Công tác tổ chức lực lượng, bảo đảm phương tiện, trang thiết bị phục vụ tuần tra, kiểm tra, quản lý hoạt động của phương tiện bay không người lái và các phương tiện bay khác được chú trọng. Qua đó, kịp thời phát hiện, phối hợp xử lý, chế áp hoặc đình chỉ các hoạt động bay không được cấp phép, bay vào khu vực cấm bay, hạn chế bay theo thẩm quyền và quy định.

Để nâng cao khả năng quan sát, quản lý và kiểm soát vùng trời, Bộ CHQS tỉnh đã triển khai các đài quan sát phòng không, vọng quan sát mắt; chủ động hiệp đồng với đài, vọng quan sát phòng không của các đơn vị giáp ranh và lực lượng trực sẵn sàng chiến đấu trong khu vực. Các đại đội pháo phòng không 37 mm, pháo phòng không 57 mm và trung đội súng máy phòng không 12,7 mm được tổ chức trực sẵn sàng chiến đấu thường xuyên cũng như trong các cao điểm theo đúng quy định.

Những hoạt động trên cho thấy sự chủ động của tỉnh trong kiện toàn tổ chức, duy trì lực lượng và từng bước hoàn thiện thế trận phòng không nhân dân sau sáp nhập. Tuy nhiên, trước sự thay đổi nhanh chóng của phương thức tác chiến hiện đại, nhiệm vụ này không thể chỉ dừng lại ở hoạt động trực sẵn sàng chiến đấu hay bảo vệ các mục tiêu trọng điểm, mà cần được tổ chức thành một thế trận rộng khắp, có sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn dân.

Đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh nhận định: “Chúng ta phải thay đổi căn bản tư duy và cách thức tổ chức phòng thủ từ sớm, từ xa, ngay từ cơ sở. Trong đó, xây dựng các nhiệm vụ về phòng không nhân dân trên địa bàn tỉnh là một nội dung quan trọng, góp phần chủ động nhận diện, phòng ngừa và ứng phó với các nguy cơ, thách thức từ trên không”.

Bộ CHQS tỉnh trang bị kiến thức cho cán bộ, chiến sĩ về nhiệm vụ phòng, chống phương tiện bay không người lái (UAV)

Đồng bộ nhiệm vụ, củng cố thế trận lâu dài

Tại Kỳ họp thứ tám, HĐND tỉnh khóa XI đã thông qua các nhiệm vụ về phòng không nhân dân trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026 - 2030. Đây là cơ sở để chuyển hóa yêu cầu bảo vệ vùng trời thành những chương trình, giải pháp cụ thể, có tổ chức và lộ trình thực hiện; đồng thời tạo cơ sở pháp lý quan trọng để các cấp, ngành triển khai đồng bộ.

Trung tá Lê Quốc Bảo - Trưởng Ban Phòng không, Phòng Tham mưu, Bộ CHQS tỉnh cho biết: “Việc tổ chức lực lượng, xây dựng thế trận được thực hiện theo nguyên tắc “4 tại chỗ” gồm: Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ. Đây là giải pháp quan trọng nhằm chủ động bảo vệ các mục tiêu chính trị, kinh tế trọng điểm, bảo toàn tiềm lực khu vực phòng thủ, tính mạng và tài sản của Nhân dân khi có tình huống xảy ra”.

Trên cơ sở đó, công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng không nhân dân được xác định là một trong những nhiệm vụ xuyên suốt. Các cấp, ngành tập trung tuyên truyền sâu rộng trong hệ thống chính trị và Nhân dân nhằm nâng cao nhận thức về âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, nguy cơ từ hoạt động tiến công đường không và trách nhiệm tham gia xây dựng thế trận phòng không nhân dân. Qua đó, tạo sự thống nhất về nhận thức, nâng cao ý thức cảnh giác, phát huy vai trò của mỗi cơ quan, tổ chức, địa phương và người dân trong thực hiện nhiệm vụ.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là đầu tư, xây dựng hệ thống thông báo, báo động phòng không rộng khắp; xây dựng các công trình phòng không nhân dân chuyên dụng và công trình phục vụ sơ tán trong khu vực phòng thủ tỉnh. Việc triển khai phải gắn với quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn, cơ quan, ban, ngành và nhu cầu bảo đảm an toàn cho Nhân dân. Đây là những yếu tố cần thiết để nâng cao khả năng cảnh báo, tổ chức phòng tránh và hạn chế thiệt hại khi xảy ra tình huống tiến công đường không.

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, tỉnh chú trọng xây dựng lực lượng phòng không kiêm nhiệm và lực lượng phòng không nhân dân tại các cơ quan, đơn vị, nhà máy, xí nghiệp; vận động các tổ chức và quần chúng Nhân dân tham gia xây dựng lực lượng. Các lực lượng này được tổ chức phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, bảo đảm khả năng phối hợp thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, sơ tán, phòng tránh, cứu hộ, cứu nạn và khắc phục hậu quả khi có tình huống xảy ra theo quy định của Luật Phòng không nhân dân.

Lâm Đồng với không gian quản lý vùng trời trải dài từ cao nguyên, khu vực biên giới đến ven biển và đặc khu đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao năng lực phòng thủ, không bị động, bất ngờ trước các tình huống từ trên không

Đặc biệt, việc tổ chức chặt chẽ lực lượng phòng không dự bị động viên, dân quân tự vệ và các tổ bắn mục tiêu bay thấp bằng súng bộ binh trong lực lượng dân quân địa phương cấp xã, các cơ quan, ban, ngành được chú trọng. Đây là lực lượng nòng cốt ở cơ sở, góp phần nâng cao khả năng phát hiện, xử trí tình huống. Công tác huấn luyện chuyên môn và tổ chức diễn tập phòng không nhân dân cũng được chú trọng. Với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp đang từng bước tạo nên thế trận phòng không nhân dân liên hoàn, vững chắc.