Bảo đảm quyền lợi những người lầm lỗi được tham gia bầu cử
Người bị tạm giữ, người bị tạm giam, người bị kết án phạt tù đang được tại ngoại chưa thi hành án, người bị kết án phạt tù được hoãn hoặc tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, người được hưởng án treo đều có quyền bầu cử.
Thực hiện Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và Kế hoạch số 62/KH-HĐBCQG ngày 11/11/2025 của Hội đồng Bầu cử Quốc gia, Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng (QLTG, TG & THAHS) đã chủ động có hướng dẫn triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm công tác bầu cử trong các cơ sở giam giữ diễn ra đúng quy định, an toàn tuyệt đối, đồng thời bảo đảm quyền bầu cử của người bị tạm giữ, tạm giam và một số đối tượng khác theo quy định của pháp luật. Phóng viên đã trao đổi với Thiếu tướng Nguyễn Văn Long, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát QLTG, TG & THAHS tại cộng đồng xung quanh nội dung này.
Thiếu tướng Nguyễn Văn Long, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý Tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng.
Phóng viên: Thưa Thiếu tướng, để bảo đảm công tác bầu cử trong các cơ sở giam giữ được thực hiện đúng quy định, Cục Cảnh sát QLTG, TG & THAHS tại cộng đồng đã có những chỉ đạo, hướng dẫn như thế nào?
Thiếu tướng Nguyễn Văn Long: Thực hiện Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Kế hoạch số 62/KH-HĐBCQG ngày 11/11/2025 của Hội đồng Bầu cử Quốc gia, để đảm bảo thực hiện công tác bầu cử theo đúng quy định, đảm bảo quyền lợi của người bị tạm giữ, tạm giam trong các trại tạm giam, phân trại tạm giam, chúng tôi đã có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị, địa phương tổ chức quán triệt cho lãnh đạo và cán bộ, chiến sĩ nâng cao tinh thần cảnh giác, ý thức trách nhiệm, duy trì thực hiện nghiêm túc công tác trực ban, trực chiến đấu, trực chỉ huy 24/24h trong đợt cao điểm trước, trong và sau bầu cử. Đồng thời, yêu cầu các đơn vị xây dựng chi tiết phương án dự kiến các tình huống có thể xảy ra, có kế hoạch bảo vệ tuyệt đối an toàn trong suốt quá trình thực hiện công tác bầu cử, không để xảy ra tình huống đột xuất, bất ngờ.
Đồng thời, thực hiện có hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về công tác bầu cử, đảm bảo quyền được bầu cử được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.
Cán bộ Công an hướng dẫn người bị tạm giữ, tạm giam thực hiện quyền bầu cử.
Phóng viên: Việc tổ chức bầu cử đối với người bị tạm giữ, tạm giam trong các cơ sở giam giữ được thực hiện như thế nào, thưa đồng chí?
Thiếu tướng Nguyễn Văn Long: Thủ trưởng các cơ sở giam giữ phải phối hợp chặt chẽ với Tổ bầu cử tại địa phương và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực nơi trại tạm giam, phân trại tạm giam đóng quân để tổ chức bầu cử theo quy định tại Điều 29, Điều 30, Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND năm 2015.
Theo đó, cử tri là người đang bị tạm giữ, tạm giam được ghi tên vào danh sách cử tri để bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cấp tỉnh nơi người đó đang bị tạm giam, tạm giữ. Đối với các trường hợp trên, Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, phân trại tạm giam để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.
Các cơ sở giam giữ phối hợp với Tổ bầu cử bố trí hòm phiếu phụ và phiếu bầu qua từng buồng giam để người bị tạm giữ, tạm giam thực hiện quyền và nghĩa vụ bầu cử mà không di chuyển ra khu vực bỏ phiếu công cộng, nhằm bảo đảm an ninh, an toàn cơ sở giam giữ và đúng quy định; đồng thời bảo đảm 100% người đủ điều kiện bầu cử đang bị tạm giữ, tạm giam được tham gia bầu cử.
Các cán bộ Trại tạm giam hướng dẫn người bị tạm giữ, tạm giam thực hiện quyền bầu cử.
Phóng viên: Xin Thiếu tướng cho biết nguyên tắc xác định quyền bầu cử đối với người bị tạm giữ, tạm giam và người chấp hành án hình sự tại cộng đồng?
Thiếu tướng Nguyễn Văn Long: Chúng tôi đã có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn Công an các địa phương về công tác tổ chức bầu cử cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam, việc xác định quyền bầu cử đối với người bị tạm giữ, người bị tạm giam, người chấp hành án hình sự tại cộng đồng phải căn cứ bám sát các quy định Luật bầu cử, bảo đảm đúng quy định của pháp luật, không để xảy ra việc hạn chế trái pháp luật quyền bầu cử của công dân.
Phóng viên: Cụ thể, xin đồng chí cho biết những trường hợp nào được hoặc không được ghi tên vào danh sách cử tri và tham gia bầu cử?
Thiếu tướng Nguyễn Văn Long: Theo quy định hiện hành, những đối tượng sau được ghi tên vào danh sách cử tri và tham gia bầu cử:
- Người bị tạm giữ.
- Người bị tạm giam (gồm cả trường hợp người bị tạm giam bị kết án phạt tù, bản án đã có hiệu lực pháp luật và đang trong thời gian chờ chuyển đến nơi chấp hành án phạt tù).
- Người bị kết án phạt tù đang được tại ngoại chưa thi hành án.
- Người bị kết án phạt tù được hoãn hoặc tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
- Người được hưởng án treo.`
Một số trường hợp không được ghi tên vào danh sách cử tri và tham gia bầu cử gồm: người đang chấp hành án phạt tù; người được tha tù trước thời hạn có điều kiện; người bị kết án tử hình đang chờ thi hành án.
Phóng viên: Trong quá trình triển khai, đồng chí có lưu ý gì đối với các đơn vị phân trại tạm giam, trại tạm giam… để bảo đảm việc bầu cử của các đối tượng được thực hiện đúng quy định của pháp luật?
Thiếu tướng Nguyễn Văn Long: Việc xác định quyền bầu cử cần căn cứ vào tình trạng pháp lý của từng trường hợp cụ thể và nội dung bản án, quyết định của Tòa án, đặc biệt là việc có hay không việc tước quyền bầu cử. Trên cơ sở đó, các đơn vị lập hoặc không lập danh sách cử tri theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm thực hiện đúng quyền bầu cử của công dân.
