Bảo đảm tính ổn định, kế thừa trong chuyển đổi bộ sách giáo khoa thống nhất

Học sinh hào hứng tham gia ngày hội đọc sách tại Ninh Bình.

Việc Bộ GD&ĐT thống nhất lựa chọn bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” để triển khai đồng bộ trên toàn quốc từ năm học tới đặt ra yêu cầu mới đối với công tác chuẩn bị, tổ chức thực hiện ở các địa phương.

Tại Ninh Bình, ngành Giáo dục và các nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch, lộ trình chuyển đổi bài bản, hướng tới mục tiêu bảo đảm sự ổn định trong dạy và học, nhất là đối với học sinh đang sử dụng các bộ sách giáo khoa khác. Quan điểm xuyên suốt được các cơ sở giáo dục xác định là chuyển đổi có lộ trình, kế thừa những nội dung phù hợp.

Chuẩn bị đội ngũ, bảo đảm tính kế thừa trong dạy học

Theo nhiều hiệu trưởng, nguyên tắc cốt lõi trong quá trình chuyển sang sử dụng thống nhất bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” là bảo đảm tính ổn định, kế thừa và không gây xáo trộn cho học sinh. Việc triển khai không được hiểu là thay đổi đột ngột hay “làm lại từ đầu”, mà là quá trình chuyển đổi có chọn lọc, phù hợp với thực tiễn dạy học tại mỗi nhà trường.

Bà Bùi Thị Oanh, Hiệu trưởng Trường THCS Nghĩa Bình (Quỹ Nhất, Ninh Bình) cho biết, ngay khi có chủ trương thống nhất bộ sách, nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng giáo viên theo từng môn học. Nội dung tập huấn tập trung làm rõ yêu cầu cần đạt, phương pháp tổ chức dạy học và so sánh những điểm khác biệt giữa bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” và các bộ sách đang sử dụng.

Cùng với đó, các tổ chuyên môn của nhà trường đẩy mạnh sinh hoạt chuyên đề, nghiên cứu bài học nhằm thống nhất cách tiếp cận, phương pháp giảng dạy, tránh tình trạng dạy học máy móc, rập khuôn. “Nhà trường phân công giáo viên phù hợp với năng lực, sở trường; khuyến khích giáo viên phát huy tính sáng tạo trong tổ chức dạy học, lấy học sinh làm trung tâm của quá trình chuyển đổi”, bà Oanh nhấn mạnh.

Theo bà Oanh, việc giáo viên được chuẩn bị kỹ về chuyên môn và phương pháp sẽ giúp quá trình chuyển đổi diễn ra nhẹ nhàng, không tạo áp lực cho học sinh. Thay vì lo lắng trước sự thay đổi của sách giáo khoa, giáo viên chủ động điều chỉnh cách dạy, cách kiểm tra, đánh giá để bảo đảm mạch kiến thức được liên thông, phù hợp với năng lực tiếp nhận của học sinh.

Song song với công tác chuyên môn, Trường THCS Nghĩa Bình đã rà soát, chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, thiết bị dạy học theo yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông mới. Việc xây dựng và khai thác kho học liệu điện tử cũng được chú trọng, tạo điều kiện để giáo viên linh hoạt trong thiết kế bài giảng, đồng thời giúp học sinh chủ động hơn trong học tập.

Học sinh Trường Tiểu học Cửa Nam (Nam Định, Ninh Bình) tham gia tiết học đọc sách ngoài trời.

Từ góc độ người trực tiếp đứng lớp, cô Nguyễn Thị Huyền, giáo viên Trường Tiểu học Yên Chính (Phong Doanh, Ninh Bình) cho rằng, việc thống nhất một bộ sách giáo khoa sẽ giúp giáo viên thuận lợi hơn trong xây dựng kế hoạch dạy học lâu dài. “Điều quan trọng nhất là giáo viên được tập huấn đầy đủ, có thời gian nghiên cứu sách và trao đổi trong tổ chuyên môn. Khi hiểu rõ tinh thần của bộ sách, chúng tôi có thể linh hoạt vận dụng phương pháp, tập trung vào tổ chức hoạt động học tập", cô Huyền chia sẻ.

Hỗ trợ học sinh chuyển tiếp, tạo sự đồng thuận từ phụ huynh

Ở bậc tiểu học, việc chuyển đổi sách giáo khoa càng đòi hỏi sự thận trọng và tinh tế. Bà Hoàng Thanh Bình, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Nhân Tông (Đông A, Ninh Bình) cho rằng, hỗ trợ học sinh chuyển tiếp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất.

“Nhà trường chú trọng ôn tập kiến thức nền, hướng dẫn phương pháp học tập phù hợp với bộ sách mới, giúp học sinh tiếp cận một cách nhẹ nhàng, không tạo áp lực”, bà Bình cho biết. Theo bà, với học sinh tiểu học, sự thay đổi cần được thực hiện từng bước, bảo đảm các em cảm thấy quen thuộc, tự tin trong học tập.

Cùng với việc chuẩn bị cho học sinh, nhà trường cũng tăng cường phối hợp, thông tin kịp thời tới phụ huynh về lộ trình, nội dung và cách thức triển khai bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Thông qua các buổi họp phụ huynh, kênh thông tin trực tuyến và trao đổi trực tiếp, nhà trường giúp phụ huynh hiểu rõ mục tiêu của việc thống nhất sách giáo khoa, từ đó tạo sự đồng thuận và đồng hành cùng con em.

Theo các hiệu trưởng, khi phụ huynh nắm bắt đầy đủ thông tin và thấy được sự chuẩn bị nghiêm túc, bài bản của nhà trường, tâm lý lo lắng trước sự thay đổi sẽ được giải tỏa. Đây là yếu tố quan trọng góp phần tạo nên môi trường giáo dục ổn định, tích cực trong giai đoạn chuyển đổi.

Các nhà trường cũng nhận định, việc chuyển sang sử dụng thống nhất bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” không chỉ là thay đổi học liệu, mà còn là cơ hội để đổi mới phương pháp dạy học theo hướng linh hoạt, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Khi quá trình chuyển đổi được thực hiện đồng bộ, có lộ trình rõ ràng và đặt học sinh vào vị trí trung tâm, hiệu quả dạy và học sẽ được nâng cao một cách bền vững.

Từ sự chủ động của các nhà trường, có thể thấy Ninh Bình đang triển khai việc sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất với tinh thần trách nhiệm cao, đồng bộ và thận trọng. Đây là nền tảng quan trọng để bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” được áp dụng hiệu quả từ năm học tới, góp phần bảo đảm sự ổn định và chất lượng của Chương trình giáo dục phổ thông mới, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

Vân Anh