Bảo hiểm Agribank (ABIC): Lợi nhuận quý III bứt phá hơn 56% và áp lực phía sau “chiếc khiên” ngân hàng mẹ

Bứt phá từ hai trụ cột: Doanh thu bảo hiểm và lãi tiền gửi

Công ty Cổ phần Bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp (ABIC - mã: ABI) vừa công bố báo cáo tài chính quý III/2026. Trong kỳ, ABIC ghi nhận doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm đạt 650,75 tỷ đồng, tăng 6,8% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 9 tháng đầu năm, doanh thu thuần từ bảo hiểm chạm mốc 1.948,2 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng 8,2%.

Điểm nhấn quan trọng trong cơ cấu kinh doanh quý này tiếp tục là mảng bảo hiểm sức khỏe và tai nạn con người (trọng tâm là sản phẩm Bảo an tín dụng bán kèm gói vay nông nghiệp) với doanh thu phí gốc đạt 448,97 tỷ đồng, chiếm tới 66,05% tổng doanh thu phí bảo hiểm gốc toàn công ty (679,77 tỷ đồng).

Các nghiệp vụ phụ trợ như bảo hiểm xe cơ giới đạt 105,93 tỷ đồng (tăng 11,94%) và bảo hiểm tài sản kỹ thuật đạt 51,8 tỷ đồng (tăng 55,35%) cũng đóng góp tích cực vào quy mô khai thác mới.

Tình hình kinh doanh của ABIC.

Bên cạnh mảng bảo hiểm cốt lõi, động lực tăng trưởng then chốt thứ hai đến từ hoạt động tài chính. Doanh thu tài chính quý III/2026 tăng vọt 47%, đạt 57,92 tỷ đồng. Trong đó, lãi tiền gửi ngân hàng mang về tới 57,86 tỷ đồng, chiếm trọn vẹn 99,9% doanh thu mảng này.

Kết quả là lợi nhuận trước thuế quý III đạt 105,49 tỷ đồng (tăng 55,8%) và lợi nhuận sau thuế đạt 84,35 tỷ đồng (tăng 56,2%). Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận sau thuế đạt 266,23 tỷ đồng, tăng 33% so với 9 tháng năm 2025.

Trong văn bản giải trình gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, ABIC cho biết lợi nhuận tăng mạnh trong quý III/2026 chủ yếu nhờ tổng chi bồi thường bảo hiểm giảm 46,5 tỷ đồng, tương ứng 20,5%, từ 227,2 tỷ đồng cùng kỳ năm trước xuống còn 180,7 tỷ đồng.

Tuy nhiên, các chỉ tiêu chi tiết trong thuyết minh báo cáo tài chính cho thấy diễn biến trái chiều giữa tổng chi bồi thường và chi bồi thường bảo hiểm gốc. Cụ thể, chi bồi thường bảo hiểm gốc tăng 27,8%, từ 174,6 tỷ đồng trong quý III/2025 lên 223 tỷ đồng trong quý III/2026. Trong đó, chi bồi thường bảo hiểm xe cơ giới tăng từ 46,3 tỷ đồng lên 57,7 tỷ đồng; bảo hiểm tài sản kỹ thuật tăng từ 2,3 tỷ đồng lên 17,8 tỷ đồng; còn bảo hiểm tàu thuyền tăng từ 2,5 tỷ đồng lên 24,6 tỷ đồng.

Vậy điều gì đã kéo giảm chi phí bồi thường thuần trên báo cáo kết quả kinh doanh?

Lời giải nằm ở hai yếu tố điều tiết:

Thu bồi thường nhượng tái bảo hiểm tăng mạnh: Đạt 50,49 tỷ đồng, tăng 76,5% so với mức 28,6 tỷ đồng của quý III/2025, giúp công ty chia sẻ đáng kể thiệt hại sang các nhà tái bảo hiểm.

Biến động trích lập dự phòng bồi thường: Cùng kỳ quý III/2025, ABIC phải trích tăng dự phòng bồi thường bảo hiểm gốc lên tới 106,28 tỷ đồng. Trái lại, trong quý III/2026, chỉ tiêu này ghi nhận mức giảm (hoàn nhập) 11,18 tỷ đồng. Việc không phải trích lập dự phòng lớn đã giúp doanh nghiệp giải phóng hàng chục tỷ đồng chi phí, tạo lực đẩy trực tiếp cho lợi nhuận.

Agribank: Lợi thế độc quyền và rủi ro cộng sinh

Mối quan hệ mật thiết giữa ABIC và công ty mẹ Agribank - cổ đông chi phối nắm giữ 52,08% vốn điều lệ tiếp tục là nhân tố chi phối hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm này.

Mô hình Bancassurance qua mạng lưới rộng khắp các huyện, xã của Agribank mang lại lợi thế bán lẻ độc quyền mà không đối thủ phi nhân thọ nào có được. Để duy trì kênh phân phối này, dòng tiền chi trả đại lý của ABIC cho Agribank là rất lớn: riêng trong quý III/2026, ABIC đã chi trả 86,13 tỷ đồng tiền hoa hồng bảo hiểm gốc và 27,03 tỷ đồng chi phí hỗ trợ, khen thưởng đại lý cho ngân hàng mẹ.

Ở chiều ngược lại, Agribank đóng vai trò là "két sắt" giữ toàn bộ tài sản thanh khoản của ABIC. Tính đến ngày 30/09/2026, quy mô tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn của ABIC đạt 3.976,78 tỷ đồng, chiếm tới 77,08% tổng tài sản (5.159,13 tỷ đồng). Toàn bộ số tiền gửi ngắn hạn (3.713,75 tỷ đồng) và tiền gửi thanh toán (80,39 tỷ đồng) đều nằm tại các chi nhánh Agribank. Khoản tiền lãi 57,86 tỷ đồng mà ngân hàng mẹ chi trả trong quý chiếm tới 54,8% tổng lợi nhuận trước thuế của toàn công ty.

Cơ cấu này đem lại sự an toàn thanh khoản tuyệt đối (công ty không nắm giữ cổ phiếu kinh doanh hay trái phiếu doanh nghiệp rủi ro), nhưng cũng khiến kết quả kinh doanh của ABIC hoàn toàn gắn liền với chu kỳ tín dụng nông nghiệp và biến động lãi suất huy động của Agribank.

Điểm nghẽn chi phí vận hành và tích tụ công nợ

Dù ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc, báo cáo tài chính của ABIC vẫn hé lộ một số điểm cần lưu tâm về hiệu quả quản trị chi phí và chất lượng tài sản.

Chi phí quản lý doanh nghiệp tăng nhanh: Trong quý III/2026, chi phí quản lý tăng 23,6%, lên mức 199,58 tỷ đồng. Nguyên nhân trực tiếp là chi phí nhân công tăng 24,1% (từ 76,74 tỷ lên 95,28 tỷ đồng), dù số lượng nhân sự cuối kỳ thực tế giảm nhẹ (847 người so với 850 người đầu năm).

Thu nhập của lãnh đạo ABI tăng vọt.

Đãi ngộ lãnh đạo tăng vọt: Thu nhập của các thành viên Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát và Ban Giám đốc trong quý III/2026 đạt 3,45 tỷ đồng, tăng 90,2% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nhập của Tổng Giám đốc Nguyễn Hồng Thái tăng từ 256,59 triệu lên 448 triệu đồng.

Khoản phải thu phình to: Các khoản phải thu ngắn hạn tại thời điểm 30/09/2026 tăng vọt 53%, lên mức 301,88 tỷ đồng (đầu năm là 197,32 tỷ đồng). Trong đó, phải thu về phí bảo hiểm gốc tăng lên 66,29 tỷ đồng và phải thu bồi thường nhượng tái bảo hiểm tăng lên 123,85 tỷ đồng. Công ty đang phải duy trì dự phòng nợ phải thu khó đòi 2,33 tỷ đồng.