Đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu lực thực thi chính sách, pháp luật về ATTP

Đoàn kiểm tra liên ngành về ATTP số 1 của tỉnh kiểm tra tại một cơ sở kinh doanh thực phẩm tại phường Nam Định.

Tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả theo mô hình “một đầu mối”

Dấu mốc quan trọng cho quá trình chuyển đổi này là UBND tỉnh ban hành Quyết định số 77/QĐ-UBND ngày 01/7/2025 thành lập Chi cục ATTP tỉnh trực thuộc Sở Y tế. Cơ quan này được hợp nhất từ ba đơn vị gồm Chi cục ATTP tỉnh Ninh Bình trước sáp nhập, Phòng ATTP thuộc Sở Y tế tỉnh Nam Định trước đây và Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hà Nam (cũ).

Song song với việc sáp nhập, Chi cục cũng tiếp nhận toàn bộ bộ phận thực hiện nhiệm vụ ATTP chuyên ngành từ Sở Nông nghiệp và Môi trường của hai tỉnh Nam Định và Hà Nam (ngoại trừ các mảng sản xuất ban đầu như trồng trọt, chăn nuôi, kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, chế biến nông, lâm, thủy sản và muối).

Đồng thời, đơn vị tiếp quản bộ phận quản lý nhà nước về chất lượng vệ sinh ATTP chuyên ngành từ Sở Công Thương Nam Định và Hà Nam (ngoại trừ mảng kiểm tra phòng, chống thực phẩm giả, nhập lậu, gian lận thương mại). Sự tích hợp sâu rộng này giúp bộ máy mới trở nên tinh gọn, vận hành thông suốt và tối ưu hóa nguồn lực.

Đồng chí Trương Thanh Phòng, Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết: Bộ máy quản lý theo mô hình mới từng bước đi vào ổn định, cơ quan quản lý tuyến tỉnh đã tham mưu kịp thời, hiệu quả cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo về công tác bảo đảm ATTP trên địa bàn. Hoạt động của Ban Chỉ đạo liên ngành về ATTP các cấp có sự đổi mới, gắn kết trách nhiệm giữa ngành Y tế, Nông nghiệp và Công Thương trong triển khai nhiệm vụ.

Đối với 2 đơn vị là Sở Nông nghiệp và Môi trường và Sở Công Thương, sau khi chuyển giao nhiệm vụ quản lý Nhà nước về ATTP thuộc lĩnh vực cho Chi cục ATTP tỉnh, nhiệm vụ của các đơn vị tập trung vào các lĩnh vực, sản phẩm thuộc phạm vi được giao theo quy định và phân công, phân cấp của tỉnh.

Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tập trung vào sản xuất ban đầu nông, lâm, thủy sản và muối; trồng trọt, bảo vệ thực vật; chăn nuôi, thú y, kiểm dịch động vật, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y; nuôi trồng, khai thác thủy sản.

Sở đã giao các đơn vị chuyên môn thực hiện nhiệm vụ này gồm: Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Chi cục Chăn nuôi và Thú y, Chi cục Thủy sản - Kiểm ngư, Chi cục Phát triển nông thôn. Công tác kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y và giám sát ATTP được triển khai thường xuyên, góp phần kiểm soát các nguy cơ mất ATTP trong quá trình sản xuất, lưu thông và kinh doanh sản phẩm động vật.

Đối với Sở Công Thương, đơn vị không bố trí nhân sự chuyên trách về công tác ATTP mà lồng ghép trong nhiệm vụ chuyên môn của các phòng thuộc Sở. Các Đội Quản lý thị trường thực hiện biện pháp nghiệp vụ quản lý, giám sát địa bàn theo quy định, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ; đồng thời chú trọng kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường thương mại điện tử, nhất là các nhóm thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng.

Việc thực hiện một đầu mối quản lý nhà nước về ATTP đã khắc phục triệt để tình trạng phân tán, chồng chéo trong công tác kiểm tra, giám sát cũng như việc phân định trách nhiệm giữa các đơn vị. Với chức năng mới, ngành Y tế giữ vai trò chủ trì và chịu trách nhiệm đến cùng về tính an toàn của thực phẩm lưu thông trên địa bàn.

Chuyển đổi số để đẩy nhanh giải quyết thủ tục hành chính về ATTP

Bên cạnh việc kiện toàn nhân sự, công tác cải cách thủ tục hành chính (TTHC) được xem là mũi nhọn đột phá của mô hình quản lý mới. Hiện nay, 100% TTHC thuộc lĩnh vực ATTP đều được niêm yết công khai, minh bạch và xử lý trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của tỉnh cũng như Cổng dịch vụ công trực tuyến.

Nhờ quy trình kiểm soát chặt chẽ, tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt mốc tuyệt đối 100%. Định kỳ, cơ quan quản lý thường xuyên rà soát, tham mưu điều chỉnh, cắt giảm TTHC ngay khi có hướng dẫn mới từ các bộ, ngành Trung ương.

Những nỗ lực đổi mới toàn diện trên mang lại kết quả định lượng rõ rệt. Sau hơn 1 năm triển khai mô hình quản lý mới, Sở Y tế đã thực hiện cấp hơn 100 Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP theo phân cấp, giấy chứng nhận lưu hành tự do, giấy chứng nhận Y tế và tiếp nhận 10 bản đăng ký công bố sản phẩm; Chi cục ATTP tỉnh đã tiếp nhận hồ sơ và trực tiếp cấp 776 Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, 1.267 bản tự công bố sản phẩm, 66 Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, 45 Giấy chứng nhận lưu hành tự do...

Ngành Y tế đã thiết lập hệ thống dữ liệu số trên nền tảng dùng chung (Google Drive/ hệ quản trị chuyên ngành), lập thông tin dữ liệu quản lý tập trung đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh và hồ sơ tự công bố sản phẩm, giúp chính quyền địa phương hai cấp tra cứu, cập nhật và giám sát dữ liệu nhanh chóng, chính xác. Đồng thời, triển khai đồng bộ cơ sở dữ liệu số hóa, tích hợp mã số, mã vạch và truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm thực phẩm chế biến bao gói sẵn lưu thông trên thị trường.

Đến nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ứng dụng Hệ thống thông tin dịch bệnh động vật Việt Nam (VAHIS) trong theo dõi, giám sát dịch bệnh; triển khai kê khai hoạt động chăn nuôi và truy xuất nguồn gốc sản phẩm chăn nuôi trên Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu ngành chăn nuôi.

Đã có 119 tổ chức, cá nhân với 491 sản phẩm được cập nhật thông tin truy xuất nguồn gốc trên hệ thống https:/check.ninhbinh.gov.vn góp phần hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý chất lượng, ATTP, minh bạch thông tin sản phẩm, kết nối cung cầu và phát triển thị trường nông sản trên địa bàn tỉnh.

Sở Công Thương đã chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị quản lý chợ áp dụng tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11856:2017 - Chợ kinh doanh thực phẩm. Hướng dẫn các tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm tại chợ thực hiện các quy định của pháp luật về hàng hóa kinh doanh và ATTP. Hầu hết hàng hóa thực phẩm kinh doanh tại các siêu thị, trung tâm thương mại có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, có hồ sơ tự công bố đối với các sản phẩm thuộc diện phải tự công bố; các đơn vị chú trọng kiểm soát nguồn hàng, hạn sử dụng, điều kiện bảo quản, thông tin sản phẩm.

Qua đó, góp phần hạn chế nguy cơ thực phẩm không bảo đảm an toàn được đưa vào hệ thống phân phối. Việc xây dựng, kết nối, đồng bộ dữ liệu số về sản phẩm, doanh nghiệp và lịch sử vi phạm giúp cơ quan chức năng thuận lợi hơn trong việc trao đổi, tra cứu, nắm tình hình, nhận diện nguy cơ vi phạm, từ đó chủ động trong việc kiểm tra, xử lý vi phạm.

Tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm tra, giám sát, hậu kiểm về ATTP

Trong bối cảnh tỉnh Ninh Bình thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sáp nhập địa giới hành chính, công tác phối hợp liên ngành trong kiểm tra, hậu kiểm về ATTP trở thành yếu tố then chốt giúp ổn định và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Trung ương và của tỉnh, Ban Chỉ đạo liên ngành ATTP tỉnh đã phát huy tối đa vai trò điều phối thống nhất. Sự gắn kết chặt chẽ giữa Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương, các sở, ban, ngành, cùng UBND cấp xã, phường và lực lượng Công an tỉnh đã tạo nên một mặt trận đồng bộ, quyết liệt trong đấu tranh phòng, chống tội phạm về môi trường, thực phẩm, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm nhiều vụ việc vi phạm để nâng cao tính răn đe.

Hoạt động kiểm tra, giám sát và hậu kiểm được triển khai quyết liệt cả theo hình thức liên ngành và chuyên ngành. Hoạt động kiểm tra tại các cơ sở đã tập trung vào các nội dung: điều kiện vệ sinh, nguồn gốc nguyên liệu, hồ sơ pháp lý, trách nhiệm người đứng đầu đến việc thực hiện kiểm thực 3 bước và lưu mẫu thức ăn 24 giờ...

Chỉ tính riêng kết quả kiểm tra trong “Tháng hành động vì ATTP” năm 2026 đã có 112 đoàn kiểm tra liên ngành, chuyên ngành được thành lập; kiểm tra 831 cơ sở, phát hiện 63 cơ sở có vi phạm, phạt tiền 31 cơ sở...

Nhờ sự phối hợp đồng bộ của các cơ quan chức năng, ý thức chấp hành pháp luật về ATTP của nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã được nâng lên rõ rệt. Qua đó chấn chỉnh và đưa hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm thực hiện theo đúng quy định của nhà nước, góp phần ngăn ngừa thực phẩm giả, thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ lưu thông trên thị trường.

Bên cạnh đó, công tác hậu kiểm được các đoàn kiểm tra lấy mẫu xét nghiệm nhanh, kiểm nghiệm tại labo góp phần vào việc phát hiện, xử lý đối với cơ sở có vi phạm về sử dụng chất cấm (hàn the, 6-Benzylaminopurine (6-BAP) hay sản phẩm giả (dấm ăn, gạo giả); xét nghiệm các chỉ tiêu vi sinh vật; thực hiện giám sát dịch bệnh trên gia súc, gia cầm được các đơn vị chuyên môn phối hợp với các địa phương triển khai...

Tỷ lệ mẫu giám sát luôn đạt trên 98%, góp phần giảm thiểu ngộ độc thực phẩm, bảo vệ sức khỏe của nhân dân. Trong “Tháng hành động vì ATTP” năm 2025 và 2026, trên địa bàn tỉnh không xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm nào. Đặc biệt, Ninh Bình không để xảy ra các sự cố nghiêm trọng về ATTP tại các sự kiện chính trị, văn hóa, du lịch lớn trên địa bàn tỉnh.

Việc xây dựng một hệ thống kiểm soát chặt chẽ, chủ động phòng ngừa nguy cơ mất ATTP từ sớm, từ xa đang được triển khai hiện nay không chỉ bảo vệ an toàn sức khỏe cho cộng đồng mà còn góp phần quan trọng trong việc xây dựng môi trường du lịch, dịch vụ an toàn, văn minh và uy tín cho tỉnh Ninh Bình.