Báo Indonesia lý giải sức hút của ngành xe điện Việt Nam

“Vì sao các hãng xe điện chọn Việt Nam thay vì Indonesia giàu nickel?” là tiêu đề bài viết đăng trên The Jakarta Post ngày 15/7.

Theo bài báo, dù sở hữu nguồn nickel dồi dào - nguyên liệu quan trọng trong sản xuất pin xe điện, Indonesia vẫn chưa tạo được sức hấp dẫn đầu tư tương đương Việt Nam.

“Vì sao các hãng xe điện chọn Việt Nam thay vì Indonesia giàu nickel?” là tiêu đề bài viết đăng trên The Jakarta Post ngày 15/7. Ảnh chụp màn hình

Hai tác giả Victoria Fanggidae, Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Chính sách The PRAKARSA, và Yuanda Pangi Harahap, Điều phối viên dự án của trung tâm, cho rằng lợi thế trong cuộc đua phát triển ngành xe điện hiện không chỉ nằm ở tài nguyên. Yếu tố ngày càng có tính quyết định là sự nhất quán trong chính sách, chất lượng nguồn nhân lực và mức độ hoàn thiện của hệ sinh thái công nghiệp.

Chính sách nhất quán và hệ sinh thái đồng bộ

Theo hai tác giả, Indonesia thường được đánh giá có lợi thế lớn trong quá trình chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh nhờ sở hữu trữ lượng nickel dồi dào. Đây là loại khoáng sản quan trọng đối với một số dòng pin lithium-ion đang được sử dụng phổ biến trong ngành ô tô điện.

Tuy nhiên, nguồn tài nguyên phong phú không tự động chuyển hóa thành lợi thế công nghiệp bền vững. Quyết định đầu tư của các tập đoàn còn phụ thuộc vào khả năng dự báo chính sách, chất lượng cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, mạng lưới nhà cung ứng và mức độ phối hợp giữa các cơ quan quản lý.

The Jakarta Post nhận định một trong những yếu tố quan trọng giúp Việt Nam thu hút nhà đầu tư là tính ổn định và nhất quán của chính sách công nghiệp.

Việt Nam không chỉ đưa ra các ưu đãi riêng lẻ cho từng dự án mà từng bước xây dựng môi trường đầu tư dài hạn cho các ngành sản xuất có hàm lượng công nghệ cao. Các chính sách hỗ trợ được triển khai tương đối đồng bộ, từ ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn thuế nhập khẩu đối với một số máy móc, linh kiện đến giảm tiền thuê đất và phát triển hạ tầng khu công nghiệp.

Đáng chú ý, những ưu đãi này được đặt trong chiến lược rộng hơn về phát triển chuỗi cung ứng, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

Sự ổn định và khả năng dự báo của chính sách giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở để xây dựng kế hoạch đầu tư dài hạn. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với ngành xe điện, lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài và sự tham gia của mạng lưới nhà cung ứng nhiều tầng.

Theo các tác giả, cách tiếp cận nhất quán này đã tạo điều kiện để những doanh nghiệp trong nước như VinFast mở rộng hoạt động, đồng thời giúp Việt Nam thu hút thêm dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào xe điện, điện tử, bán dẫn và các ngành sản xuất công nghệ cao.

Một điểm khác biệt khác là Việt Nam không tiếp cận ngành xe điện như một hoạt động lắp ráp đơn thuần. Quá trình phát triển được gắn với đầu tư hạ tầng công nghiệp, mở rộng mạng lưới nhà cung ứng, sản xuất linh kiện, đào tạo kỹ thuật và từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.

Việc hình thành một hệ sinh thái sản xuất tương đối đồng bộ giúp nhà đầu tư giảm chi phí vận hành, thuận lợi hơn trong tìm kiếm đối tác và hạn chế nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, các tập đoàn không chỉ xem xét mức ưu đãi tài chính ban đầu mà còn đánh giá khả năng tiếp cận linh kiện, dịch vụ logistics, kỹ sư, công nhân kỹ thuật và mạng lưới doanh nghiệp hỗ trợ tại quốc gia tiếp nhận đầu tư.

Đây là những yếu tố Việt Nam đã đầu tư trong thời gian dài, trước cả khi làn sóng xe điện phát triển mạnh.

Chất lượng và khả năng thích ứng của lực lượng lao động

Theo bài báo, chất lượng và khả năng thích ứng của lực lượng lao động là một trong những lợi thế đáng chú ý của Việt Nam.

Hệ thống đào tạo nghề đang được mở rộng theo nhu cầu của doanh nghiệp, tập trung vào những ngành ưu tiên như ô tô điện, điện tử, bán dẫn và sản xuất công nghệ cao. Sự kết nối giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp giúp chương trình đào tạo bám sát hơn yêu cầu thực tế của thị trường lao động.

Chất lượng và khả năng thích ứng của lực lượng lao động là một trong những lợi thế đáng chú ý của Việt Nam. Ảnh minh họa: AI tạo

Điều này đặc biệt quan trọng đối với ngành xe điện, nơi người lao động không chỉ cần kỹ năng cơ khí truyền thống mà còn phải có kiến thức về điện tử, phần mềm, pin, hệ thống điều khiển và tự động hóa.

Việt Nam cũng được đánh giá có khả năng cung cấp lực lượng lao động tương đối dồi dào, với chi phí cạnh tranh và năng lực tiếp thu công nghệ ngày càng được cải thiện.

Dẫn dữ liệu từ Chỉ số Độ phức tạp Kinh tế, hai tác giả cho biết Việt Nam đã tăng thứ hạng từ vị trí 69 lên 45 trong hơn một thập kỷ. Sự cải thiện này phản ánh khả năng ngày càng cao của nền kinh tế trong sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm có hàm lượng công nghệ, kỹ năng và giá trị gia tăng lớn hơn.

Theo The Jakarta Post, đây là dấu hiệu cho thấy Việt Nam đang dần chuyển từ một trung tâm sản xuất dựa nhiều vào lao động sang nền kinh tế có năng lực tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị công nghệ cao.