Bảo tàng Hà Nội ra mắt không gian sắp đặt ngoài trời từ xác máy bay và vỏ bom

Các đại biểu xem trưng bày "Chiến tranh và hòa bình". Ảnh: Hoàng Lân

Chương trình do Bảo tàng Hà Nội phối hợp với Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội cùng các nghệ sĩ thực hiện, đánh dấu một hướng tiếp cận mới trong việc phát huy giá trị di sản thông qua ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.

Không gian sắp đặt “Chiến tranh và Hòa bình” do nghệ sĩ Thu Trần và Tây Phong thực hiện, được hình thành từ những mảnh xác máy bay và vỏ bom do Bảo tàng Hà Nội sưu tầm, lưu giữ . Thay vì trưng bày hiện vật như những chứng tích lịch sử đơn thuần, các nghệ sĩ đã đặt chúng vào một cấu trúc thẩm mỹ mới, tạo nên đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, giữa ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình.

Không gian sắp đặt được sáng tạo từ những mảnh xác máy bay và vỏ bom mang thông điệp về khát vọng hòa bình. Ảnh: Hoàng Lân

Tác phẩm được xây dựng với hai khung kết cấu thép chính kết nối qua một lối đi gợi sự chia cắt bởi chiến tranh. Cuối con đường ấy là hình ảnh giàn hoa, sen và những dải lụa đa sắc – biểu tượng của tinh thần hòa bình và tái sinh. Các mảnh xác máy bay được treo ở cao độ trung gian, tạo nên sự chuyển dịch trong cách tiếp cận hiện vật, từ góc nhìn lịch sử sang trải nghiệm suy tư, chiêm nghiệm

Bên cạnh chất liệu kim loại lạnh, hệ thống khối cầu, mảng hình học và các dải lụa bằng giấy dó, giấy dứa phủ sơn mài được kết hợp xen kẽ, tạo nên tương phản thị giác mạnh mẽ. Không gian sắp đặt đồng thời cộng hưởng với tác phẩm phù điêu của họa sĩ Nguyễn Hải về sự kiện quân và dân ta bắt sống phi công John McCain tại hồ Trúc Bạch ngày 26-10-1967 – một dấu mốc lịch sử mang ý nghĩa hướng tới hòa giải và phát triển

Cận cảnh phần sắp đặt từ vỏ bom. Ảnh: Hoàng Lân

Theo nghệ sĩ Thu Trần, điều khó nhất trong quá trình thực hiện là ứng xử với những di vật mang tính lịch sử nặng nề, làm sao vừa tôn trọng tính nguyên bản, vừa tạo được cấu trúc thẩm mỹ đủ tinh tế để mở ra đối thoại với người xem. Trong khi đó, nghệ sĩ Tây Phong nhấn mạnh yếu tố cấu trúc không gian và nhịp điệu thị giác, hướng đến trải nghiệm mở để công chúng tự đối thoại với lịch sử

hông gian sắp đặt đồng thời cộng hưởng với tác phẩm phù điêu của họa sĩ Nguyễn Hải về sự kiện quân và dân ta bắt sống phi công John McCain tại hồ Trúc Bạch ngày 26-10-1967. Ảnh: Hoàng Lân

Các dải lụa bằng giấy dó, giấy dứa phủ sơn mài được kết hợp xen kẽ, tạo nên tương phản thị giác mạnh mẽ. Ảnh: Hoàng Lân.

Nếu “Chiến tranh và Hòa bình” là không gian của chiêm nghiệm và ký ức, thì “Vũ điệu xuân” của nghệ sĩ Nguyễn Đức Phương lại mang sắc thái rực rỡ, giàu năng lượng. Tác phẩm được kiến tạo từ hệ thống roi tuồng làm từ vật liệu tái chế, treo trên giàn tre mộc mạc, tạo nên cấu trúc mở với nhịp điệu chuyển động mềm mại

Không gian sắp đặt “Vũ điệu xuân” của nghệ sĩ Nguyễn Đức Phương lại mang sắc thái rực rỡ, giàu năng lượng, ược kiến tạo từ hệ thống roi tuồng làm từ vật liệu tái chế. Ảnh: B.T

Sự kết hợp giữa tre – chất liệu truyền thống gắn bó với đời sống văn hóa Việt – cùng những dải màu tươi sáng tạo hiệu ứng thị giác sinh động, gợi nhịp điệu mùa xuân và tinh thần tái tạo. Hình ảnh roi vút lên giữa không trung gợi liên tưởng đến Thánh Gióng – biểu tượng của ý chí quật cường và sức mạnh dân tộc. Từ hình tượng roi tuồng mang tính ước lệ trong nghệ thuật truyền thống, nghệ sĩ đã phát triển thành một sắp đặt thị giác đương đại, gửi gắm thông điệp về năng lượng mới và niềm tin vào tương lai.

Sự kết hợp giữa tre – chất liệu truyền thống gắn bó với đời sống văn hóa Việt – cùng những dải màu tươi sáng tạo hiệu ứng thị giác sinh động, gợi nhịp điệu mùa xuân và tinh thần tái tạo. Ảnh: B.T

Việc tổ chức đồng thời hai không gian sắp đặt với hai sắc thái biểu đạt khác nhau đã tạo nên một chỉnh thể hài hòa: một bên lắng đọng, chiêm nghiệm về quá khứ; một bên rực rỡ, hướng tới tương lai. Thông qua đó, Bảo tàng Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò là thiết chế văn hóa sáng tạo, nơi di sản không chỉ được lưu giữ mà còn được “đánh thức” bằng ngôn ngữ nghệ thuật mới, lan tỏa thông điệp về hòa bình, sáng tạo và phát triển bền vững.

Du khách chụp ảnh check-in tại không gian trưng bày mới. Ảnh: Hoàng Lân

Trong không gian trưng bày, các đại biểu và du khách còn được thưởng thức các bản nhạc được nghệ sĩ piano quốc tế biểu diễn. Ảnh: Hoàng Lân

Phát biểu tại lễ khai mạc, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết, việc ra mắt hai không gian trưng bày ngoài trời là “mảnh ghép hoàn chỉnh” cho các phần trưng bày cố định theo chuyên đề vừa ra mắt tại Bảo tàng Hà Nội.

Chị Vũ Lệ Huyền (phường Khương Đình) chia sẻ, hai không gian trưng bày ngoài trời mang đến nhiều trải nghiệm mới mẻ và cảm xúc cho người xem. "Các không gian trưng bày ngoài trời được thể hiện rất sáng tạo, đẹp mắt, không chỉ cho du khách thấy được thông điệp mạnh mẽ về giá trị của hòa bình, mà còn là điểm dừng chân để trải nghiệm và chụp ảnh thú vị", chị Huyền bày tỏ.

Sau 10 năm nghiên cứu, sưu tầm và tổ chức trưng bày với sự hỗ trợ của các chuyên gia, Bảo tàng Hà Nội đã chính thức mở cửa trở lại với hệ thống trưng bày cố định được đầu tư công phu. Không gian sắp đặt ngoài trời lần này, với chủ đề “Chiến tranh và Hòa bình”, mang giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện khát vọng hòa bình của người Hà Nội nói riêng và người Việt Nam nói chung, đồng thời bổ sung và làm phong phú thêm thông điệp mà các phần trưng bày trong nhà đang chuyển tải.

Hoàng Lân