Bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội Đền Lăng

Trong lịch sử Việt Nam, Lê Đại Hành không chỉ là một vị hoàng đế có đóng góp lớn trong chống quân Tống phương Bắc, quân Chiêm phương Nam và giữ nền độc lập cho dân tộc mà còn có nhiều công lao trong sự nghiệp ngoại giao xây dựng và kiến tạo đất nước Đại Cồ Việt.

Các đại biểu dự lễ khai hội Đền Lăng.

Các đại biểu dự lễ khai hội Đền Lăng.

Ngày nay, những hình ảnh của vị vua anh minh, kiệt xuất còn được lưu truyền ở nhiều di tích trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Trong đó, tại xã Liêm Hà (tỉnh Ninh Bình), Đền Lăng được coi là "Thái miếu" của nhà Tiền Lê. Nơi đây không chỉ thờ Vua Lê Đại Hành cùng hai con của ông (Lê Trung Tông và Lê Ngọa Triều) mà còn gắn liền với khu Mả Dấu - nơi đặt lăng mộ cụ tổ Lê Lộc.

Nghi thức rước kiệu tại lễ hội Đền Lăng.

Nghi thức rước kiệu tại lễ hội Đền Lăng.

Theo truyền thuyết, lịch sử và các tài liệu, thư tịch cổ ghi chép: Xã Liêm Hà là vùng địa linh nhân kiệt, giàu huyền tích, huyền sử, xưa kia là vùng đất Bảo Thái. Mỗi tấc đất, ngọn núi nơi đây đều gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, gắn liền với tên tuổi của các bậc tiên đế, tiền nhân. Đây vừa là vùng đất khởi nghiệp, vừa là quê nội của Vua Lê Đại Hành (tức Vua Lê Hoàn).

Lịch sử nước ta đã ghi lại bao nhiêu thăng trầm, biến cố của dân tộc, Đền Lăng cùng thời gian cũng đi qua lịch sử dựng nước và giữ nước. Dù đất nước đã thay đổi qua nhiều thời kỳ, nhưng lịch sử đền Lăng, công đức của vua Đinh Tiên Hoàng và Lê Đại Hành Hoàng Đế vẫn luôn được cán bộ và nhân dân xã Liêm Hà thờ phụng, lưu truyền và gìn giữ.

Theo vòng thiên vận, tiết xuân phân tháng 3, ngày mùng 8 Âm lịch hằng năm, nhân dân xã Liêm Hà theo lệ tục, hội tụ về Đền Lăng (còn gọi là Đền Ninh Thái) tổ chức lễ hội để dâng hương, ngưỡng vọng, bái yết, nhằm tôn vinh, tưởng nhớ tới Tứ vị Hoàng Đế và Tam vị Đại Vương. Với các nghi lễ truyền thống như lễ xin phép vua mở hội, lễ tế nam quan và nữ quan, lễ rước kiệu từ đền Lăng ra Mả Dấu, lễ tạ và cúng đàn Mông Sơn Thí Thực... Cùng với đó, còn có các trò chơi dân gian, chương trình văn nghệ phục vụ nhân dân vui đón hội làng.

Các đại biểu tham quan hình ảnh các hiện vật được trưng bày tại lễ hội.

Các đại biểu tham quan hình ảnh các hiện vật được trưng bày tại lễ hội.

Là người con quê hương Liêm Hà, Cụ Lê Văn Họp rất tự hào về những giá trị lịch sử của Đền Lăng, cụ cho biết: Đền Lăng từ xa xưa đã được các triều đại phong kiến xếp vào đền thiêng thờ các bậc đế vương, mỗi lần Quốc lễ đều sai quan quân đến tế lễ, dân đến thờ phụng rất trang trọng. Lễ hội Đền Lăng từ xưa tới nay đã thấm sâu vào trái tim khối óc, trở thành tình cảm thiêng liêng của mỗi người dân xã Liêm Hà.

Với truyền thống đạo lý Uống nước nhớ nguồn, những năm qua, đền Lăng đã được Nhà nước và nhân dân xã Liêm Hà quan tâm bảo tồn, tôn tạo, đầu tư xây dựng khu di tích lịch sử văn hóa quốc gia đền Lăng. Năm 1999, đền Lăng đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

Đồng chí Đỗ Văn Trường, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Liêm Hà cho biết: Lễ hội Đền Lăng là một trong những lễ hội đặc sắc, ẩn chứa nhiều nét văn hóa độc đáo và cổ kính, một sản phẩm văn hóa-du lịch tâm linh được tổ chức hằng năm, là điểm nhấn trong hành trình văn hóa tâm linh, nhớ về nguồn cội của xã Liêm Hà.

Khu di tích lịch sử văn hóa quốc gia đền Lăng đã vinh dự nhiều lần được đón các đoàn đại biểu của Trung ương, của Tỉnh, các nhà nghiên cứu lịch sử văn hóa và các địa phương về dâng hương bái yết. Cấp ủy, chính quyền cùng nhân dân xã Nhân Hà luôn gìn giữ, bảo tồn, tuyên truyền, quảng bá và phát huy giá trị của lễ hội Đền Lăng, góp phần quan trọng để di tích quốc gia được lan tỏa, phát huy giá trị lịch sử.

Chính quyền địa phương và nhân dân xã Liêm Hà đang nỗ lực gìn giữ Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia đền Lăng, trở thành niềm tự hào của quê hương và là điểm đến có ý nghĩa sâu sắc trong đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng.

Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn - tái hiện cảnh "nhà vua đi cày" ngày xuân.

Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn - tái hiện cảnh "nhà vua đi cày" ngày xuân.

Đặc biệt, dấu ấn đậm nét nhất của vua Lê Đại Hành trên vùng đất này chính là Lễ hội Tịch điền dưới chân núi Đọi. Mùa xuân năm Đinh Hợi (987), lần đầu tiên trong sử sách, một vị vua đã đích thân xuống đồng cầm cày. Hành động ấy không chỉ là sự khuyến khích nông tang đơn thuần mà còn là một tuyên ngôn về giá trị của lao động, khẳng định gốc rễ của quốc gia nằm ở luống cày và hạt lúa. Di sản ấy vẫn được hậu thế gìn giữ, trở thành biểu tượng cho tinh thần trọng nông của dân tộc suốt hơn một thiên niên kỷ.

ĐÀO PHƯƠNG

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/bao-ton-va-phat-huy-gia-tri-le-hoi-den-lang-post958395.html