Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa áo dài trong đời sống đương đại

Lễ khai mạc với nghi thức nghệ thuật “Mở cánh sen vàng”, biểu tượng cho sự lan tỏa những giá trị tốt đẹp của áo dài trong đời sống hiện đại và khát vọng kết nối cộng đồng yêu áo dài trên hành trình phát triển văn hóa thành phố.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Ngày hội văn hóa áo dài.

Ngày hội được tổ chức tại Đường sách TP Hồ Chí Minh trong 2 ngày 19 - 20/6/2026. Ban Tổ chức cho biết, ngày hội không chỉ là một sự kiện tôn vinh trang phục truyền thống Việt Nam mà còn là dấu mốc quan trọng mở đầu cho hành trình xây dựng Đề án phát triển hệ sinh thái văn hóa áo dài TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 – 2030, hướng đến mục tiêu đưa áo dài trở thành một nguồn lực văn hóa, xã hội và kinh tế sáng tạo của thành phố. Đồng thời, kết nối các lĩnh vực văn hóa, di sản, giáo dục, du lịch, thời trang, doanh nghiệp, truyền thông, nhiếp ảnh và chuyển đổi số.

Với chủ đề “Sài Gòn Áo dài – Ngôn ngữ Văn hóa của thành phố”, Ban Tổ chức mong muốn khẳng định áo dài không chỉ là một trang phục truyền thống mà còn là một phương thức biểu đạt văn hóa đặc sắc của người Việt. Mỗi tà áo dài là một câu chuyện về lịch sử, về gia đình, về quê hương và về những giá trị nhân văn đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nếu ngôn ngữ giúp con người giao tiếp bằng lời nói, thì áo dài chính là ngôn ngữ của vẻ đẹp, của sự thanh lịch, của lòng tự hào dân tộc và của bản sắc Việt Nam trong thời đại mới.

Các đại biểu cắt băng khai mạc ngày hội.

Ngày hội văn hóa áo dài TP Hồ Chí Minh năm nay được xây dựng với tư duy dài hạn, lấy văn hóa làm nền tảng, lấy cộng đồng làm trung tâm và lấy công nghiệp văn hóa làm định hướng phát triển. Đây là mô hình phát triển liên ngành nhằm đưa áo dài từ giá trị văn hóa truyền thống trở thành nguồn lực sáng tạo mới của thành phố, góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa của Việt Nam trong giai đoạn hội nhập quốc tế.

Một trong những hoạt động trọng tâm của ngày hội là công bố dự án “1.000 gương mặt – 1.000 câu chuyện áo dài Sài Gòn”. Đây là dự án di sản số cộng đồng có quy mô lớn, hướng tới việc sưu tầm, lưu giữ và số hóa những câu chuyện đời thường gắn với áo dài trong cộng đồng cư dân TP Hồ Chí Minh.

Mỗi bức chân dung, mỗi ký ức được lưu giữ sẽ góp phần tạo nên một “bản đồ ký ức văn hóa” của thành phố, nơi áo dài trở thành nhân chứng cho hành trình phát triển của xã hội và con người Việt Nam. Đây cũng là bước đi đầu tiên trong việc hình thành kho dữ liệu văn hóa số về áo dài phục vụ nghiên cứu, giáo dục, truyền thông và quảng bá hình ảnh thành phố trong tương lai.

Bên cạnh đó là không gian triển lãm văn hóa cộng đồng mở cửa miễn phí phục vụ người dân và du khách. Không gian này bao gồm triển lãm ảnh “Sài Gòn áo dài”, khu giới thiệu các nhà thiết kế áo dài tiêu biểu, không gian trải nghiệm văn hóa áo dài cùng chương trình workshop nhiếp ảnh nghệ thuật cộng đồng, nơi người tham dự được chụp ảnh và nhận những tấm postcard lưu niệm mang chủ đề “Khoảnh khắc Sài Gòn áo dài”.

Triển lãm áo dài tại Đường sách TP Hồ Chí Minh.

Tại ngày hội có hai diễn đàn đối thoại chuyên sâu về văn hóa áo dài. Tọa đàm “Văn hóa mặc áo dài Sài Gòn” tập trung phân tích những giá trị văn hóa, ký ức đô thị và phong cách sống của người Sài Gòn thông qua hình ảnh áo dài trong đời sống thường nhật. Tọa đàm “Văn hóa áo dài – Giá trị gia tăng ngành công nghiệp văn hóa” mở rộng góc nhìn từ văn hóa sang kinh tế sáng tạo, thảo luận về vai trò của áo dài trong phát triển du lịch, giáo dục, doanh nghiệp, truyền thông và chuyển đổi số.

Các sự kiện không chỉ góp phần làm rõ giá trị văn hóa của áo dài mà còn tìm kiếm những giải pháp để biến giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển, đóng góp vào sự hình thành ngành công nghiệp văn hóa của TP Hồ Chí Minh.

Một điểm nhấn giàu ý nghĩa nhân văn của ngày hội năm nay là chương trình “Áo dài tri ân”. Chương trình được thực hiện với thông điệp: “Áo dài không chỉ được tạo nên từ vải vóc và đường kim mũi chỉ, mà còn được gìn giữ bằng ký ức, tình yêu văn hóa và sự cống hiến của nhiều thế hệ người Việt”. Đây là dịp để cộng đồng cùng bày tỏ lòng biết ơn đối với những nghệ nhân, nhà thiết kế, thợ may, thợ thêu, nhà nghiên cứu, nhà báo, doanh nhân và những người đã âm thầm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị của áo dài trong đời sống đương đại.

Trong khuôn khổ ngày hội, Hiệp hội áo dài TP Hồ Chí Minh công bố thông điệp Đường sách 2026 về Văn hóa mặc áo dài Sài Gòn và Tuyên bố Đường sách 2026 về phát triển Hệ sinh thái văn hóa áo dài thành phố. Đây là những nền tảng quan trọng để tiếp tục xây dựng việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa áo dài trong đời sống đương đại, dự kiến công bố vào tháng 10/2026.

Ban tổ chức và các đại biểu tham dự lễ khai mạc ngày hội văn hóa áo dài.

Nghi thức ra mắt Liên minh đồng hành phát triển Hệ sinh thái văn hóa áo dài TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 – 2030 cũng đã diễn ra, quy tụ các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, di sản, du lịch, doanh nghiệp, giáo dục và truyền thông nhằm chung tay xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo lấy áo dài làm trung tâm.

Nhà thiết kế Hạnh Lê, Quyền Chủ tịch Hiệp hội áo dài TP Hồ Chí Minh cho biết, mỗi tà áo dài là một câu chuyện. Mỗi người mặc áo dài là một đại sứ văn hóa. Và mỗi cộng đồng yêu áo dài chính là một phần quan trọng trong hành trình gìn giữ và lan tỏa di sản văn hóa Việt Nam cho các thế hệ mai sau.