Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ lăng kính kiểm toán

Qua lăng kính kiểm toán, Kiểm toán viên nhà nước có thể nhận biết được những "điểm nghẽn" đang cản trở sự phát triển của đất nước - Ảnh minh họa

Nhận diện thủ đoạn “lấy hiện tượng để quy chụp bản chất”

Trên mặt trận tư tưởng hiện nay, các thế lực thù địch, phản động chưa bao giờ từ bỏ dã tâm chống phá sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, phủ nhận những thành tựu quan trọng trong quản lý và phát triển kinh tế của Việt Nam. Đáng chú ý, thủ đoạn của chúng ngày càng trở nên tinh vi, xảo quyệt. Không tấn công trực diện bằng các lý luận, chúng chọn cách khoét sâu vào những khiếm khuyết trong quản trị quốc gia, đặc biệt là các sai phạm trên lĩnh vực kinh tế.

Trong đó, thủ đoạn nguy hiểm nhất chính là “lấy hiện tượng quy chụp bản chất”. Chỉ từ một vài đại dự án chậm tiến độ, hay sự thất thoát, lãng phí do kẽ hở chính sách gây ra, các thế lực thù địch lập tức sử dụng mạng xã hội, truyền thông để thổi phồng, đánh tráo khái niệm. Chúng mượn cớ đó để quy chụp rằng "tiêu cực, lãng phí là bản chất của thể chế", rêu rao rằng thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã rơi vào bế tắc, và Đảng đang bảo thủ, dung túng cho các sai phạm.

Đây là một thủ đoạn tấn công đánh thẳng vào tâm lý công chúng, kích động sự bất mãn và hoài nghi. Bằng cách dùng một “nét vẽ lệch” để bôi đen cả một bức tranh, mục đích cuối cùng của chúng là làm suy yếu, đánh sập “bức tường thành” niềm tin của nhân dân đối với chế độ.

Trước mũi nhọn tấn công tinh vi ấy, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng tuyệt đối không thể chỉ dừng lại ở phòng ngự lý thuyết. Chúng ta không thể phản bác sự xuyên tạc chỉ bằng những lý lẽ suông. Vũ khí sắc bén nhất lúc này chính là hành động thực tiễn. Phải trực tiếp nhìn thẳng vào sự thật, tìm ra cơ chế hở chỗ nào để kịp thời “bịt kín” lại. Và trên “đại công trường” kinh tế của đất nước, những Kiểm toán viên nhà nước đang thầm lặng mang trên vai sứ mệnh của những người thợ mẫn cán, dùng lăng kính thực tiễn để trả lời cho những thách thức mang tầm vóc lịch sử ấy.

“Cây thước” pháp luật và lăng kính của người thợ kiểm toán

Khi “cây thước” pháp luật bị cong vênh, hệ lụy kéo theo không chỉ làm thất thoát, lãng phí nguồn lực mà còn làm xói mòn lòng tin của nhân dân - Ảnh minh họa

Để làm ra một sản phẩm hoàn hảo, người thợ mộc cần một cây thước chuẩn mực. Trong công tác quản trị quốc gia, “cây thước” đo sự chuẩn mực ấy chính là hệ thống cơ chế, chính sách pháp luật. Nhưng thực tiễn luôn vận động không ngừng, có những “cây thước” khi mới ban hành thì phù hợp, nhưng qua thời gian lại trở nên lạc hậu. Có những quy định ngay từ khi ra đời đã có sự chồng chéo, tạo ra những kẽ hở. Khi “cây thước” pháp luật bị cong vênh, hệ lụy kéo theo không chỉ dừng lại ở một số dự án nghìn tỷ bỏ hoang, những khối tài sản công bị thất thoát, mà nguy hiểm hơn, nó tạo ra mảnh đất màu mỡ cho nạn tham nhũng, trục lợi sinh sôi, trực tiếp làm xói mòn lòng tin của nhân dân.

Hơn ai hết, Kiểm toán viên nhà nước chính là những người thấu hiểu nhất “độ vênh” của hệ thống chính sách. Ông Ngô Trung Thành, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhận định: Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ trên hầu hết các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, Kiểm toán viên nhà nước không chỉ đơn thuần là những người đi dò tìm sai phạm qua các con số tài chính khô khan. Qua lăng kính kiểm toán, họ thấy rõ quy định nào của pháp luật đang cản trở sự phát triển, biết được “cây thước” đang sai ở đâu, vạch số nào đã mờ, hay khe hở nào đang dung túng cho trục lợi.

Sức mạnh thực sự của KTNN không chỉ nằm ở việc truy thu tiền và tài sản về cho ngân sách, mà còn ở năng lực kiến nghị hoàn thiện thể chế. Những kiến nghị này không mang tính lý thuyết, chủ quan trong “văn phòng”, mà được đúc kết từ những bằng chứng thuyết phục nhất của thực tiễn sử dụng nguồn lực công. Việc trực tiếp “cầm thước đi đo” để nhận diện sai số, kịp thời “nắn thẳng” lại chính sách chính là cách hiệu quả nhất để triệt tiêu mọi mầm mống tiêu cực ngay từ gốc rễ.

Vậy quá trình “nắn thẳng” thể chế ấy đã diễn ra như thế nào? Mỗi năm, với trung bình hơn 200 báo cáo kiểm toán được phát hành, một lượng dữ liệu khổng lồ về các tồn tại, sai sót trong quản lý tài chính công, tài sản công được thu thập. Đằng sau những con số đó là bài toán về việc hệ thống hóa sai phạm để nhận diện các "điểm nghẽn" mang tính quy luật.

Ông Nguyễn Tuấn Trung, Phó Vụ trưởng Vụ Tổng hợp (KTNN) chia sẻ: Vai trò chắt lọc và tham mưu của Vụ Tổng hợp là biến những phát hiện đơn lẻ của các báo cáo kiểm toán trở thành các kiến nghị sắc sảo, xác đáng nhằm “bịt” các lỗ hổng chính sách trên quy mô toàn quốc. Thông qua hoạt động này, hàng loạt điểm nghẽn nghiêm trọng đã được tháo gỡ.

Một ví dụ điển hình là việc kiến nghị sửa đổi Luật Nhà ở. Qua hoạt động kiểm toán, KTNN đã chỉ ra một loạt những vướng mắc, sai phạm từ khâu quy hoạch đến xét duyệt đối tượng thụ hưởng đối với Nhà ở xã hội. Tình trạng nhà ở xã hội – vốn là một chính sách nhân văn dành cho người thu nhập thấp – lại bị bán hoặc cho thuê sai đối tượng, thậm chí trở thành tài sản đầu cơ của những người có điều kiện kinh tế khá giả đã được đưa ra ánh sáng. Từ những phát hiện mang tính báo động này, Quốc hội đã có cơ sở thực tiễn vững chắc để xem xét sửa đổi Luật Nhà ở vào năm 2023, nhằm giải quyết bài toán quỹ đất và thiết lập một quy trình phân phối minh bạch, công bằng hơn.

Không chỉ dừng lại ở các lĩnh vực kinh tế vĩ mô, “cây thước” kiểm toán còn chạm đến những chính sách an sinh xã hội vô cùng thiết thực. Điển hình như việc phát hiện ra sự thiếu thống nhất trong hệ thống văn bản hướng dẫn về chính sách cho Người có công với cách mạng. KTNN đã chỉ rõ sự "cong vênh" khi Nghị định số 131/2021/NĐ-CP lại quy định thêm các điều kiện về trợ cấp tuất hàng tháng cho con của Người có công bị khuyết tật, làm trái với Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH, vô hình trung làm tăng thủ tục hành chính và thu hẹp đối tượng thụ hưởng. Hoặc những điểm bất cập khi mức chuẩn trợ cấp ưu đãi đã tăng 36%, nhưng các văn bản dưới luật vẫn giữ nguyên mức hỗ trợ phương tiện trợ giúp từ năm 2018. Những kiến nghị kịp thời rà soát, sửa đổi các bất cập này đã trực tiếp bảo vệ quyền lợi chính đáng của những người yếu thế, đảm bảo tính công bằng và nhân văn của chế độ.

Sự minh bạch là “thành trì” bảo vệ nền tảng tư tưởng vững chắc nhất

Hơn 30 năm qua, KTNN đã kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan chức năng sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ 2.181 văn bản quy phạm pháp luật không còn phù hợp - Ảnh minh họa

Sức nặng của việc kiến tạo thể chế và tinh thần thượng tôn pháp luật của ngành Kiểm toán được minh chứng bằng những con số lịch sử. Trải qua 32 năm hoạt động (1994-2026), KTNN đã kiến nghị xử lý tài chính hơn 830 nghìn tỷ đồng. Quan trọng hơn, KTNN đã kiến nghị Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan chức năng sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ tới 2.181 văn bản quy phạm pháp luật không còn phù hợp. Trong đó, chỉ tính riêng trong nhiệm kỳ 2020-2025, con số này là 1.048 văn bản.

Bên cạnh vai trò kiến tạo, “cây thước” kiểm toán còn thể hiện sự nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Đi đôi với việc "vá" lỗ hổng, khi phát hiện các dấu hiệu trục lợi, vi phạm pháp luật hình sự, KTNN kiên quyết chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra. Chỉ tính trong nhiệm kỳ 2020-2025, KTNN đã chuyển 17 hồ sơ vụ việc sang cơ quan điều tra, đồng thời cung cấp 1.851 hồ sơ, tài liệu, báo cáo kiểm toán cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ban Nội chính Trung ương và các cơ quan chức năng để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát.

Sự phối hợp nhịp nhàng, quyết liệt này tạo thành một thế "gọng kìm" hoàn hảo: Vừa sửa chữa, hoàn thiện cơ chế để "không thể tham nhũng", vừa xử lý nghiêm khắc để "không dám tham nhũng".

Nhìn lại toàn bộ hành trình ấy, có thể khẳng định rằng: Hoạt động của KTNN không chỉ đơn thuần là nghiệp vụ kiểm tra tài chính, mà là những hành động thực tiễn mang ý nghĩa chính trị vô cùng sâu sắc. Việc hệ thống chính trị dám nhìn thẳng vào những hạn chế, dùng bộ máy chuyên trách để tự kiểm tra, tự phát hiện lỗ hổng và công khai sửa chữa chính là minh chứng sinh động nhất cho tinh thần "tự soi, tự sửa", vì nước, vì dân của Đảng ta.

Khi những khiếm khuyết của cơ chế được chủ động khắc phục, khi mỗi chính sách đều được nắn thẳng để phục vụ đúng lợi ích của quốc gia, dân tộc, thì mọi sự xuyên tạc, chống phá của thế lực thù địch sẽ tự khắc trở nên vô nghĩa. Kẻ thù lấy hiện tượng để quy chụp bản chất, thì chúng ta lấy sự minh bạch, sự liêm chính của cả hệ thống để đập tan sự quy chụp đó.

Thực tiễn luôn vận động, và “cây thước” chính sách sẽ tiếp tục cần được tinh chỉnh để đo đạc chuẩn xác nhịp đập của thời đại. Bằng trí tuệ, bản lĩnh và sự mẫn cán, những Kiểm toán viên nhà nước vẫn đang miệt mài gạt bỏ những sai lệch, chồng chéo. Sự minh bạch được kiến tạo từ quá trình ấy không chỉ khơi thông nguồn lực, tạo động lực cho sự phát triển của đất nước, mà quan trọng hơn cả, nó củng cố vững chắc "thế trận lòng dân". Bởi xét cho cùng, vũ khí mạnh mẽ nhất để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là niềm tin của nhân dân. Và một khi lòng dân đã thuận, niềm tin của nhân dân đối với chế độ đã được bồi đắp và củng cố vững chắc thông qua những hành động thực tâm, thực chất, thì đó chính là thành trì tư tưởng kiên cố nhất mà không một thế lực thù địch nào có thể xâm phạm.