Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia

Các đại biểu chia sẻ tại hội thảo.

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các chủ trương, quyết sách chiến lược của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV; đồng thời cả hệ thống chính trị tiến hành sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp. Đây là thời điểm có ý nghĩa quan trọng để nhìn lại những kết quả bước đầu, nhận diện các vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn, từ đó bổ sung luận cứ khoa học cho quá trình hoàn thiện quản lý nhà nước, quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

Các đồng chí: PGS, TS Lê Hải Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; TS Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; GS, TS Nguyễn Quốc Sửu, Trợ lý đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; PGS, TS Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công chủ trì hội thảo.

Phát biểu chào mừng và đề dẫn hội thảo, TS Phạm Tất Thắng nhấn mạnh, một trong những điểm mới nổi bật trong tư duy của Đảng hiện nay là phát triển quan điểm về quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả ở Việt Nam được hiểu là quá trình Nhà nước, với vai trò trung tâm, dựa trên các nguyên tắc, chuẩn mực của quản trị tốt, sử dụng công cụ, phương thức phù hợp nhằm huy động nguồn lực quốc gia và sự tham gia của các chủ thể trong xã hội để thực hiện các mục tiêu phát triển.

Theo đồng chí Phạm Tất Thắng, bước chuyển từ quản lý nhà nước theo mô hình hành chính truyền thống sang quản trị quốc gia hiện đại không chỉ là sự đổi mới về kỹ thuật điều hành, mà còn là thay đổi sâu sắc về tư duy lãnh đạo, phương thức tổ chức quyền lực nhà nước, cơ chế phục vụ nhân dân và khả năng thích ứng chính sách. Nếu cách thức quản lý trước đây thiên về mệnh lệnh hành chính, mang tính áp đặt từ trên xuống, thì quản trị quốc gia hiện đại đòi hỏi phát huy sự tham gia của xã hội, tăng cường minh bạch, trách nhiệm giải trình, quản lý bằng thể chế, dữ liệu và hiệu quả thực thi.

Quang cảnh hội thảo.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, quá trình chuyển đổi này không đơn giản. Cùng với những kết quả tích cực sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền 3 cấp, nhiều khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” mang tính chuyển tiếp cũng bộc lộ. Đây là những vấn đề mà các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị thường lợi dụng để xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, phủ nhận tính đúng đắn của chủ trương tinh gọn bộ máy, đổi mới mô hình quản trị, kích động tâm lý hoài nghi trong xã hội.

Từ đó, đồng chí Phạm Tất Thắng đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ ba nhóm vấn đề lớn. Trước hết là tiếp tục khẳng định, làm sâu sắc hơn giá trị khoa học, bền vững của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về quản lý nhà nước, quản trị quốc gia hiện đại. Tiếp đó là nhận diện rõ những “điểm nghẽn” trong quản lý nhà nước, quản trị quốc gia hiện nay, đồng thời chỉ rõ âm mưu, thủ đoạn lợi dụng các khó khăn này để chống phá Đảng, Nhà nước. Trên cơ sở đó, hội thảo cần đề xuất các giải pháp có tính đột phá nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ; đẩy mạnh chính phủ điện tử, chính phủ số; minh bạch hóa thông tin, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực.

Hội thảo diễn ra với hai phiên chính. Phiên thứ nhất tập trung trình bày các tham luận và trao đổi ý kiến về những vấn đề lý luận, thực tiễn của quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả; những yêu cầu đặt ra trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ thực tiễn 1 năm thực hiện mô hình chính quyền 3 cấp. Phiên thứ hai được tổ chức theo hình thức tọa đàm bàn tròn, đi sâu vào các vấn đề phát sinh trong vận hành bộ máy, nhất là yêu cầu hoàn thiện thể chế, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong bối cảnh mới.

Ban Tổ chức cho biết đã nhận được 60 tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành về quản lý, quản trị trên nhiều lĩnh vực, lãnh đạo, nguyên lãnh đạo một số ban, bộ, ngành, địa phương.

Tại hội thảo, các đại biểu nghe 2 tham luận trung tâm, 5 ý kiến trao đổi trực tiếp tại hội trường và 10 ý kiến trao đổi tại phiên bàn tròn. Các tham luận, ý kiến phát biểu đã góp phần làm rõ cơ sở lý luận của quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả ở Việt Nam; đồng thời phân tích những vấn đề thực tiễn đặt ra trong cải cách hành chính, tinh gọn tổ chức bộ máy, chuyển đổi số và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực quản lý nhà nước.

Nhiều ý kiến thống nhất khẳng định, quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả ở Việt Nam là sự kế thừa, vận dụng, bổ sung, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các lý thuyết quản trị hiện đại của thế giới. Đặc trưng của mô hình này là sự thống nhất giữa tính chính trị, tính pháp quyền, tính dân chủ và tính phục vụ; trong đó Nhà nước quản lý, thị trường định hướng, xã hội tham gia giám sát, phản biện. Việc nhận thức đúng nội hàm, đặc trưng của quản trị quốc gia hiện đại là tiền đề quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và tăng cường đồng thuận xã hội.

Các đại biểu cũng chỉ rõ, trong quá trình cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy, một số khó khăn đang nổi lên. Đáng chú ý là điểm nghẽn về nhận thức, khi một bộ phận cán bộ vẫn tiếp cận mô hình quản trị mới bằng tư duy thứ bậc, tầng nấc cũ, còn tâm lý thụ động, chờ chỉ đạo thay vì chủ động xử lý công việc theo thẩm quyền. Bên cạnh đó, thể chế vẫn là “điểm nghẽn của các điểm nghẽn”, nhất là độ trễ trong điều chỉnh những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, kinh tế số, quản trị mạng. Những khó khăn này bắt nguồn từ sự không tương thích giữa các bộ phận, yếu tố cấu thành khi chuyển trạng thái, không phải là điểm nghẽn mang tính cấu trúc hay sự phủ định mô hình.

Từ thực tiễn đó, các ý kiến cho rằng cần đấu tranh kiên quyết, khoa học với các luận điệu xuyên tạc mục đích tinh gọn bộ máy, phủ nhận tính đúng đắn của mô hình chính quyền 3 cấp, chống phá công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực. Bản chất của những luận điệu này là hướng tới “phi chính trị hóa” bộ máy nhà nước, sâu xa hơn là phủ nhận vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực quản lý nhà nước và quản trị quốc gia phải bắt đầu từ việc nâng cao chất lượng thể chế, hiệu quả thực thi chính sách và năng lực phục vụ nhân dân.

PGS, TS Lê Hải Bình phát biểu tổng kết và chỉ đạo hội thảo.

Phát biểu tổng kết và chỉ đạo hội thảo, PGS, TS Lê Hải Bình đánh giá, sau nửa ngày làm việc, hội thảo đã hoàn thành chương trình đề ra, đạt kết quả tốt đẹp. Các tham luận, ý kiến trao đổi đã góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn mới về quản lý nhà nước, quản trị quốc gia hiện đại; nhận diện những âm mưu, thủ đoạn lợi dụng khó khăn trong quá trình đổi mới để chống phá Đảng, Nhà nước; đồng thời đề xuất các nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới.

Từ kết quả hội thảo, PGS, TS Lê Hải Bình nêu ba kiến nghị trọng tâm. Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả, trọng tâm là lãnh đạo xây dựng và hoàn thiện thể chế, pháp luật, coi đây là giải pháp quan trọng để xây dựng “Đảng văn minh”. Hai là, tiếp tục hoàn thiện cơ chế vận hành hệ thống chính trị theo nguyên tắc “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”; xây dựng “Nhà nước nền tảng”, thông qua các nền tảng tương tác để nhân dân thực hiện dân chủ trực tiếp, giám sát và phản hồi chính sách thường xuyên hơn. Ba là, xây dựng hệ thống lý luận về quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả của Việt Nam, coi đây là bộ phận cấu thành quan trọng của lý luận về đường lối đổi mới đất nước.

Đồng chí đề nghị Ban Tổ chức hội thảo chắt lọc nội dung, xây dựng báo cáo kiến nghị phục vụ trực tiếp quá trình sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp; đồng thời đưa kết quả nghiên cứu vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng của Học viện, nhất là bồi dưỡng tư duy chiến lược, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, quản trị, điều hành và xử lý các vấn đề mới, khó, phức tạp phát sinh từ thực tiễn.