Bảo vệ sông Đakrông trước nạn đãi vàng

Hiện nay đang là mùa khô, lòng sông Đakrông nhiều đoạn chỉ còn trơ đá tảng, đá cuội. Đây cũng là thời điểm hàng chục người dân là đồng bào dân tộc thiểu số Bru-Vân Kiều, Pa Kô ở thôn A Đăng (xã Tà Rụt), các thôn Ly Tôn, Pa Hy, Trại Cá (xã Đakrông) dọc tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây ra sông Đakrông, đào bới các vỉa cát nằm dưới những tảng đá, đưa ra giữa dòng nước để đãi vàng. Khu vực đào, đãi vàng bị đào xới nham nhở, bờ sông cũng xuất hiện chi chít những hố đào sâu hoắm xuống lòng đất.

Chị Hồ T. L. ở thôn Pa Hy cho biết, hầu hết những người tham gia đào, đãi vàng sa khoáng như chị đều có cuộc sống khó khăn. Với người Bru-Vân Kiều, Pa Kô nơi đây, ngoài thời gian thu hoạch lúa nước, lúa rẫy, sắn… thì hầu như không có việc gì có thể kiếm ra tiền để trang trải cuộc sống. Mỗi ngày, người dân đào, đãi vàng từ sáng sớm đến tối mịt, thu nhập bình quân khoảng 100-200 nghìn đồng/người.

Người dân xã Đakrông tự phát đào, đãi vàng sa khoáng theo kiểu thủ công trên sông Đakrông - Ảnh: S.H

Chủ tịch UBND xã Tà Rụt Nguyễn Sỹ Huấn cho biết, thời gian qua, tình trạng người dân đào, đãi vàng sa khoáng đã diễn ra ở đoạn sông Đakrông qua thôn A Đăng, xã Tà Rụt. Để ngăn chặn tình trạng này, xã Tà Rụt đã tăng cường công tác vận động, tuyên truyền người dân về tác hại của việc đào, đãi vàng như làm xói mòn, sạt lở bờ sông, gây ô nhiễm môi trường...

Đồng thời, xã chỉ đạo lực lượng Công an, Quân sự phối hợp với lực lượng Bộ đội Biên phòng tăng cường tuần tra, xử lý tình trạng đào, đãi vàng sa khoáng. Tuy nhiên, đó chỉ là những biện pháp trước mắt, còn về lâu dài cần có những giải pháp căn cơ.

Hiện, xã Tà Rụt đang đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho đồng bào dân tộc thiểu số; chủ động phối hợp với các công ty, doanh nghiệp tư vấn, giới thiệu, cung cấp thông tin về thị trường lao động, vận động người lao động đi làm việc ở nước ngoài…

Đồng thời, xây dựng các mô hình kinh tế, liên kết sản xuất, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số từ các “sản vật” của địa phương như chuối lùn bản địa, lợn Vân Pa, nếp than… Khi sinh kế của người dân được cải thiện, tình trạng đào, đãi vàng, khai thác vàng trái phép sẽ từng bước giảm.

Chủ tịch UBND xã Đakrông Lê Hoài Phong cho biết, thời gian gần đây, dọc sông Đakrông, đoạn qua thôn Pa Hy, Trại Cá, xuất hiện tình trạng người dân tự phát đào, đãi vàng sa khoáng theo kiểu thủ công. Hoạt động đào, đãi vàng sa khoáng tự phát vi phạm các quy định của pháp luật về khoáng sản, tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Hoạt động này không chỉ ảnh hưởng đến dòng chảy, gia tăng nguy cơ sạt lở bờ sông mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro như nguy cơ đuối nước đối với phụ nữ, trẻ em khi đi lại ở khu vực có hố, vũng sâu do đào, đãi vàng. Nguyên nhân của tình trạng trên là thời điểm nông nhàn, do thiếu việc làm và thu nhập ổn định nên người dân đã tự phát đi đào, đãi vàng để kiếm thêm thu nhập.

Để chấn chỉnh tình trạng trên, UBND xã Đakrông sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp như tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định của Luật Địa chất và khoáng sản và các quy định liên quan; cảnh báo những nguy cơ mất an toàn khi đào, đãi vàng tự phát. Đồng thời, giao Công an xã chủ trì, phối hợp với Ban Chỉ huy Quân sự xã và các lực lượng liên quan tăng cường tuần tra, kiểm tra dọc tuyến sông Đakrông; kịp thời phát hiện, giải tán các điểm đào, đãi vàng trái phép và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm hoặc tái phạm theo quy định của pháp luật.

Phòng Văn hóa-Xã hội rà soát số lao động thiếu việc làm trên địa bàn xã; chủ động phối hợp với Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong và ngoài địa phương để giới thiệu việc làm, kết nối tuyển dụng lao động phổ thông; tổ chức đào tạo nghề ngắn hạn, tạo sinh kế ổn định cho người dân. Phòng Kinh tế chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội rà soát nhu cầu vay vốn của các hộ dân, tạo điều kiện giúp người dân tiếp cận các nguồn vốn tín dụng ưu đãi; lồng ghép, triển khai hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia để hỗ trợ cây trồng, vật nuôi, chuyển đổi mô hình sản xuất, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống của người dân.

Bên cạnh đó, các địa phương sẽ tiếp tục huy động mọi nguồn lực để hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm và giảm nghèo bền vững, góp phần hạn chế và tiến tới chấm dứt tình trạng người dân tham gia đào, đãi vàng sa khoáng trên sông Đakrông.