Bảo vệ Tổ quốc từ hướng biển

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Hà Tiên, Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang tặng cờ Tổ quốc, ảnh Bác Hồ, kết hợp tuyên truyền pháp luật cho ngư dân. Ảnh: Minh Nhòa

Lịch sử đã chứng minh, trong số hơn 13 cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn nhằm vào Việt Nam, có tới 10 cuộc chiến tranh mà kẻ thù xuất phát tiến công từ hướng biển. Do đó, bảo vệ Tổ quốc từ hướng biển chính là bảo vệ từ sớm, từ xa.

Tiến sĩ Sử học Phạm Minh Thế, giảng viên Khoa Lịch sử và Văn hóa, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, phân tích: “Biển, đảo là bộ phận cấu thành chủ quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của Việt Nam, là không gian sinh tồn, cửa ngõ giao lưu quốc tế rộng mở. Nhiệm vụ cơ bản, lâu dài là phải xác lập chủ quyền đầy đủ, quản lý và bảo vệ vững chắc quyền tài phán quốc gia. Nhiệm vụ trước mắt và cấp bách là bảo vệ toàn vẹn chủ quyền trên biển, đảo, kiên quyết duy trì hòa bình, ổn định để hợp tác, phát triển”.

Hải quân nhân dân Việt Nam tiến thẳng lên hiện đại

Để đất nước thực sự “mạnh lên từ biển, giàu lên từ biển”, điều kiện tiên quyết là giữ vững môi trường hòa bình. Trong thế trận quốc phòng toàn dân ấy, Quân chủng Hải quân là lực lượng nòng cốt. Để đáp ứng yêu cầu tác chiến công nghệ cao, Quân chủng ưu tiên hiện đại hóa toàn diện vũ khí, trang bị, đồng thời xây dựng tổ chức lực lượng tinh, gọn, mạnh. Hệ thống chỉ huy tác chiến hiện đại được kiện toàn; năng lực hiệp đồng tác chiến trên không, trên biển, trên bộ được nâng cao.

Chuẩn Đô đốc Nguyễn Anh Tuấn, Tư lệnh Vùng 4 Hải quân, cho biết: “Mục tiêu trên biển không bất biến mà luôn thay đổi, có thể là tàu chiến, máy bay, tàu ngầm. Khả năng cơ động của vũ khí hiện nay rất nhanh, nhất là phòng không, nếu không chớp thời cơ làm chủ vũ khí thì rất khó tiêu diệt mục tiêu. Vì thế, trong huấn luyện đối kháng, chúng tôi thường xuyên thay đổi phương án, tạo tình huống mục tiêu bất ngờ để nâng cao khả năng xử trí tình huống, tính cơ động và linh hoạt của bộ đội. Mục tiêu được thay đổi liên tục để kiểm tra sát sao khả năng tác chiến”.

Cán bộ Hải đoàn Biên phòng 38 tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trên biển và phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định cho ngư dân. Ảnh: Hà Vinh

Những năm tới, tình hình thế giới, khu vực và Biển Đông tiếp tục có những diễn biến phức tạp; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn diễn ra gay gắt, quyết liệt. Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đang đặt ra nhiều vấn đề lớn, cấp bách. Vì vậy, để đáp ứng yêu cầu bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc trong tình hình mới, phát biểu tại Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của Quân chủng Hải quân ngày 28/2/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu: “Tập trung xây dựng Quân chủng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại theo hướng tinh, gọn, mạnh. Chú trọng đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện và trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu, trình độ tổ chức chỉ huy và khả năng tác chiến hiệp đồng quân, binh chủng, tác chiến độc lập, liên tục dài ngày, tác chiến trong điều kiện thời tiết phức tạp trên các vùng biển, đảo. Chủ động nghiên cứu các cuộc chiến tranh, xung đột gần đây trên thế giới, phát triển nghệ thuật quân sự Hải quân, cách đánh phù hợp, hiệu quả trong thế trận chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc và trong hình thái chiến tranh công nghệ cao”.

Bộ đội Biên phòng-“lá chắn thép" nơi biên giới biển

Nếu Hải quân là lực lượng nòng cốt trong tác chiến, bảo vệ chủ quyền trên các vùng biển xa, thì lực lượng Bộ đội Biên phòng là lực lượng nòng cốt, chuyên trách trong công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền, duy trì an ninh, trật tự ở khu vực biên giới biển, các đảo gần bờ và hệ thống cửa khẩu cảng biển. Sự phối hợp hiệu quả giữa Hải quân, Cảnh sát biển và Bộ đội Biên phòng đã tạo nên thế trận phòng thủ khép kín, vững chắc từ bờ ra biển, không để Tổ quốc bị động, bất ngờ.

Cán bộ Hải đoàn Biên phòng 48 sơ cứu người dân bị tai nạn lao động trên biển. Ảnh: Văn Đạt

Với phương châm “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, lực lượng Biên phòng tuyến biển tổ chức tuần tra, kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới; duy trì thực thi pháp luật nghiêm minh trên các vùng biển ven bờ; kiên quyết đấu tranh với các loại tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm buôn lậu, mua bán ma túy xuyên quốc gia trên biển.

Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng còn là điểm tựa vững chắc, đồng hành cùng ngư dân vươn khơi, bám biển. Các đơn vị Bộ đội Biên phòng tuyến biển đang triển khai hiệu quả các mô hình như “Tổ tàu thuyền an toàn”, “Bến bãi an toàn”. Khi bão tố nổi lên, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng chính là một trong những lực lượng đi đầu trong công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ, giành lại sự sống cho những ngư dân gặp nạn giữa sóng dữ.

Trong giai đoạn hiện nay, Bộ đội Biên phòng đang nỗ lực tuyên truyền, phổ biến pháp luật, vận động nhân dân và trực tiếp ngăn chặn hoạt động khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định. Hoạt động này góp phần quan trọng vào nỗ lực chung bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn uy tín, hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế. Chính những bước chân tuần tra không mỏi của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trên triền cát trắng, những con tàu Biên phòng bám trụ nơi cửa sông, cửa lạch đã góp phần dựng nên rào giậu vững chắc, bảo vệ vùng “phên dậu” thiêng liêng của Tổ quốc trên hướng biển.