Bất động sản dưỡng lão: 'Mỏ vàng' bị bỏ ngỏ giữa làn sóng già hóa dân số

Quang cảnh tại Viện dưỡng lão Nhân Ái - Hà Nội.

Theo báo cáo của Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), Việt Nam đang đối mặt với tốc độ già hóa dân số thuộc nhóm nhanh nhất khu vực. Nếu như năm 2009, cả nước có khoảng 6,1 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm 8,1% dân số, thì đến năm 2019 con số này đã tăng lên 11,41 triệu người, tương đương 11,86%. Dự báo đến giai đoạn 2035–2038, cứ 5 người Việt Nam sẽ có 1 người cao tuổi.

Số liệu từ cơ quan thống kê cũng cho thấy, đến năm 2038, Việt Nam sẽ có hơn 21 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm khoảng 20% dân số. Đáng chú ý, từ năm 2039, số người cao tuổi được dự báo sẽ vượt số trẻ em – một bước ngoặt lớn về cấu trúc dân số, kéo theo nhiều hệ lụy đối với kinh tế - xã hội.

Không chỉ gia tăng về số lượng, cơ cấu người cao tuổi cũng đang thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây phần lớn người cao tuổi sinh sống ở nông thôn, thì hiện nay xu hướng dịch chuyển về đô thị ngày càng mạnh. Dự báo đến năm 2069, tỷ lệ người cao tuổi sống tại đô thị sẽ gấp đôi khu vực nông thôn.

Thị trường tiềm năng hàng tỷ USD

Trong bối cảnh đó, các tổ chức quốc tế nhận định thị trường dịch vụ dành cho người cao tuổi tại Việt Nam mở ra dư địa rất lớn. Theo các nghiên cứu quốc tế, lĩnh vực này có thể đạt quy mô hàng nghìn tỷ USD toàn cầu trong những năm tới, với tốc độ tăng trưởng ổn định, đặc biệt tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng bao gồm tốc độ già hóa nhanh, tỷ lệ bệnh mãn tính gia tăng và nhận thức ngày càng cao về chăm sóc sức khỏe tuổi già. Bên cạnh đó, quy mô gia đình thu hẹp và tỷ lệ sinh thấp khiến mô hình chăm sóc truyền thống dần suy giảm, mở đường cho các dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp.

Thực tế, ngày càng nhiều người cao tuổi, đặc biệt là nhóm có điều kiện kinh tế và trình độ học vấn cao, có xu hướng sống độc lập và tìm đến các mô hình nhà ở kết hợp chăm sóc sức khỏe. Điều này tạo nền tảng cho sự phát triển của bất động sản dưỡng lão – phân khúc tích hợp giữa nhà ở, y tế và dịch vụ chăm sóc dài hạn.

Các chuyên gia nhận định, “nền kinh tế bạc” (silver economy) sẽ trở thành một động lực tăng trưởng mới, trong đó bất động sản dưỡng lão đóng vai trò quan trọng.

Doanh nghiệp bắt đầu nhập cuộc

Dù còn mới mẻ, một số doanh nghiệp trong nước đã sớm nhìn thấy tiềm năng và triển khai các dự án thử nghiệm. Một số mô hình được định hướng phát triển theo hướng tích hợp đầy đủ tiện ích như nhà ở, khu thể thao, không gian sinh hoạt cộng đồng và đặc biệt là hệ thống chăm sóc y tế.

Bên cạnh đó, các tập đoàn lớn cũng bắt đầu tham gia thị trường với những dự án đô thị dưỡng lão quy mô lớn, tích hợp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tiêu chuẩn quốc tế. Một số mô hình đã được triển khai thí điểm tại các khu đô thị vệ tinh hoặc khu vực ven đô của các thành phố lớn.

Các cụ tại Viện dưỡng lão ALH được tham gia các hoạt động nhằm nâng cao thể chất, tinh thần.

Theo các chuyên gia, mô hình phù hợp với Việt Nam là phát triển các khu đô thị dưỡng lão tại vùng phụ cận đô thị lớn hoặc các khu vực nghỉ dưỡng ven biển, nơi có môi trường sống trong lành và quỹ đất đủ lớn. Quan trọng hơn, các dự án cần được xây dựng theo hướng hệ sinh thái hoàn chỉnh, thay vì phát triển đơn lẻ.

Mặc dù tiềm năng lớn, thị trường bất động sản dưỡng lão tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn sơ khai. Một trong những nguyên nhân chính là khung pháp lý chưa hoàn thiện, khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong triển khai dự án.

Theo đại diện các hiệp hội và doanh nghiệp, loại hình này liên quan đến nhiều lĩnh vực như nhà ở, y tế, an sinh xã hội, nên cần sự phối hợp của nhiều bộ, ngành trong cấp phép và quản lý. Tuy nhiên, hiện chưa có quy định pháp lý cụ thể điều chỉnh, khiến quá trình chuẩn bị đầu tư kéo dài nhiều năm.

Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh chóng, việc phát triển hệ thống dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, bao gồm bất động sản dưỡng lão, là yêu cầu cấp thiết. Các chuyên gia cho rằng cần sớm hoàn thiện khung pháp lý, đồng thời có cơ chế khuyến khích đầu tư để khai thác hiệu quả thị trường tiềm năng này.

Bình Nguyên