Bầu cử Mỹ làm gia tăng sức ép đối với làn sóng đầu tư hạ tầng AI ​

Theo Financial Times, trong đợt bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ, giới đầu tư đặc biệt theo dõi 36 cuộc đua thống đốc bang, diễn ra cùng đợt với bầu cử Quốc hội liên bang. Kết quả có thể ảnh hưởng đáng kể đến việc mở rộng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), bởi chính quyền bang và địa phương giữ vai trò quan trọng trong cấp phép xây dựng trung tâm dữ liệu.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN phát

Các ứng cử viên thống đốc thuộc đảng Dân chủ, những người cam kết ngăn chặn việc phát triển các trung tâm dữ liệu, đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử ngày 3/11, đe dọa làm chệch hướng hàng tỷ USD vốn đầu tư đã được lên kế hoạch cho làn sóng bùng nổ AI trong những năm tới.

Ba bang nằm ở trung tâm của làn sóng xây dựng hạ tầng AI - Texas, Georgia và Ohio - đã bầu các ứng cử viên đảng Dân chủ, những người cam kết siết chặt hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu.

Làn sóng chiến thắng của đảng Dân chủ trong ngày 3/11, trong đó có một số cuộc trưng cầu ý dân ở cấp địa phương nhằm ngăn chặn việc xây dựng trung tâm dữ liệu, đánh dấu sự phản đối mạnh mẽ đối với việc Tổng thống Donald Trump ủng hộ làn sóng đầu tư xây dựng hạ tầng AI. Nhiều ứng cử viên đảng Cộng hòa trước đó cũng đã bắt đầu giữ khoảng cách với ông Trump về vấn đề này trong chiến dịch tranh cử.

Chi tiêu cho AI của một số ít tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) đã đóng góp phần lớn vào mức tăng của thị trường chứng khoán kể từ khi ông Trump nhậm chức. Tuy nhiên, các tổ hợp máy tính tiêu thụ lượng điện năng khổng lồ này đã làm dấy lên lo ngại trên toàn nước Mỹ về tác động đối với ô nhiễm không khí, tiếng ồn cũng như hóa đơn tiền điện và tiền nước.

Ứng cử viên đảng Dân chủ Gina Hinojosa đã tạo nên bất ngờ khi đánh bại Thống đốc đương nhiệm Greg Abbott tại Texas, sau khi cam kết áp dụng ngay lập tức lệnh tạm hoãn việc phát triển các trung tâm dữ liệu tại bang này.

Texas đã thu hút các tập đoàn công nghệ lớn, trong đó có OpenAI, Anthropic, Oracle, Microsoft, Google, Meta và Amazon, nhờ các ưu đãi thuế, cùng nguồn năng lượng và quỹ đất dồi dào.

Theo tập đoàn đầu tư bất động sản CBRE, thành phố Atlanta, thủ phủ bang Georgia, hiện có gần 2,9 gigawatt công suất trung tâm dữ liệu đang được xây dựng, vượt qua Bắc Virginia để trở thành trung tâm xây dựng trung tâm dữ liệu lớn nhất nước Mỹ. Ứng cử viên thống đốc đảng Dân chủ - cựu Thị trưởng Atlanta Keisha Lance Bottoms đã cam kết tạm thời đình chỉ hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu trên toàn bang.

Đối thủ của bà, tỷ phú Rick Jackson, một lãnh đạo trong ngành y tế, có lập trường mềm mỏng hơn khi cho rằng những quyết định như vậy nên được giao cho các cộng đồng địa phương.

Bà Amy Acton, ứng cử viên đảng Dân chủ giành chiến thắng trước Vivek Ramaswamy trong cuộc bầu cử thống đốc bang Ohio, cũng cam kết đóng băng có điều kiện việc phê duyệt các dự án mới nếu những dự án này không đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt về sử dụng năng lượng và nước.

Tổng thống Trump đã tích cực thúc đẩy làn sóng xây dựng hạ tầng này, khiến một bộ phận trong lực lượng cử tri ủng hộ ông từ cơ sở bất mãn. Trong tháng 9, ông tiếp tục khẳng định lập trường, gọi những phản đối đối với các trung tâm dữ liệu cũng như những lo ngại rộng hơn về an toàn AI là một “trò lừa bịp”.

Cử tri bỏ phiếu tại điểm bầu cử ở Fairfax, bang Virginia, Mỹ, ngày 3/11/2026. Ảnh: Yonhap/TTXVN phát

Tuy nhiên, cả các ứng cử viên thống đốc thuộc đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ đều đã đi ngược lại quan điểm của ông Trump khi ủng hộ việc làm chậm quá trình phát triển trung tâm dữ liệu, thừa nhận rằng vấn đề này đã trở nên nhạy cảm và có sức công phá lớn về mặt chính trị.

Theo một cuộc thăm dò cử tri sau khi bỏ phiếu của NBC hôm 3/11, 56% số người được hỏi cho biết AI và các trung tâm dữ liệu là “yếu tố then chốt hoặc yếu tố quan trọng” khi họ bỏ phiếu bầu Quốc hội.

Trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, 26 ứng cử viên thống đốc tại 21 bang đã ủng hộ một hình thức tạm hoãn nào đó đối với việc phát triển trung tâm dữ liệu. Hàng chục sáng kiến trưng cầu ý dân cũng nhắm tới hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu — riêng cử tri Ohio phải đối mặt với 21 sáng kiến như vậy.

Quyền hạn của các thống đốc trong việc thay đổi chính sách liên quan đến trung tâm dữ liệu phụ thuộc vào luật pháp của từng bang, và một số người có thể phải phối hợp với cơ quan lập pháp bang để thực hiện những thay đổi lớn. Trong khi đó, các sáng kiến trưng cầu ý dân tạo cơ hội trực tiếp để cử tri thể hiện sự bất bình.

Riêng Amazon, Meta, Microsoft và Alphabet - công ty mẹ của Google - được dự báo sẽ chi tới 740 tỷ USD cho đầu tư vốn trong năm 2026. Con số này được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới, khi Nvidia - nhà thiết kế chip giữ vị trí trung tâm trong làn sóng bùng nổ của thị trường - dự báo tổng chi tiêu toàn cầu cho hạ tầng AI sẽ đạt từ 3.000 tỷ USD đến 4.000 tỷ USD vào năm 2030.

Một sáng kiến trưng cầu ý dân được thông qua tại Trenton, bang Ohio, sẽ cản trở kế hoạch xây dựng một khu trung tâm dữ liệu của Amazon tại địa phương này. Một số đề xuất khác nhằm ngăn chặn hoặc hạn chế việc xây dựng trung tâm dữ liệu tại địa phương cũng đang có triển vọng được thông qua tại bang này.

Tại Edgewater, bang Florida, người dân đã bỏ phiếu với tỷ lệ 77% thuận và 23% chống để thông qua đề xuất đưa lệnh cấm xây dựng trung tâm dữ liệu vào hiến chương thành phố.

Các thống đốc đề xuất lệnh tạm hoãn đang đi theo bước đi của bà Kathy Hochul. Hồi tháng 7, bà đã đưa New York trở thành bang đầu tiên đình chỉ trong một năm việc phát triển các trung tâm dữ liệu có công suất từ 50 megawatt trở lên —-một động thái bị ông Trump chỉ trích là “một quyết định tồi tệ”.

Trước khi kết quả bầu cử hôm 3/11 được công bố, các nhà phân tích của BMO Capital Markets nhận định rằng cuộc đua bầu cử thống đốc tại Texas và các sáng kiến trưng cầu ý dân ở Ohio sẽ “cung cấp cho các nhà đầu tư dấu hiệu về thái độ của cử tri đối với các trung tâm dữ liệu”.

Sau khi ban đầu cam kết biến Texas thành “tâm điểm” của AI, hồi tháng 9, Thống đốc đảng Cộng hòa Greg Abbott đã chỉ đạo cơ quan môi trường của bang tạm thời đình chỉ việc cấp phép cho các trung tâm dữ liệu mới kết nối với lưới điện toàn bang, trong thời gian chờ đợi một cuộc kiểm toán. Sự thay đổi lập trường của ông Abbott diễn ra trong bối cảnh đối thủ thuộc đảng Dân chủ, bà Hinojosa, cam kết dừng hoàn toàn mọi hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu AI mới cho đến khi có các biện pháp bảo vệ pháp lý mới. Đây cũng là một trong những trụ cột trong chiến dịch tranh cử của bà.