Tổng thống Trump thừa nhận tác động của cuộc chiến Iran đến kết quả bầu cử

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng. (Ảnh: AA/TTXVN phát)

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/11 đã có phát biểu công khai đầu tiên sau thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, trong bối cảnh đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội, làm thay đổi đáng kể cục diện chính trường Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của ông.

Thất bại này được xem là đòn giáng mạnh đối với Tổng thống Trump, khi làn sóng ủng hộ đảng Dân chủ lan rộng tại nhiều bang vốn được coi là thành trì của đảng Cộng hòa.

Đáng chú ý, thất bại bầu cử cũng bộc lộ những bất đồng trong nội bộ đảng Cộng hòa, đặc biệt liên quan đến cuộc chiến tại Iran.

Phó Tổng thống JD Vance công khai nhận định rằng “lý do chúng ta thất bại là cuộc chiến (với Iran),” qua đó thể hiện sự tách biệt với chính sách của Tổng thống Trump.

Động thái này được cho là có thể tác động đến triển vọng chính trị của ông Vance trong cuộc đua giành đề cử của đảng Cộng hòa cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028, đồng thời làm gia tăng nguy cơ chia rẽ trong nội bộ đảng.

Trong lần xuất hiện công khai đầu tiên sau ngày bầu cử 3/11, ông Trump ban đầu không đề cập trực tiếp đến kết quả này mà đưa các phóng viên tham quan khu vực xây dựng phòng khiêu vũ mới tại Nhà Trắng, dự án có kinh phí 400 triệu USD.

Ông dành nhiều thời gian giới thiệu về các hạng mục kiến trúc, trong đó có đá cẩm thạch và những cột trụ phong cách Corinth.

Trả lời câu hỏi của báo giới sau đó, ông Trump thừa nhận nhận định của Phó Tổng thống Vance về tác động của cuộc chiến tại Iran là “phần lớn đúng,” do xung đột đã đẩy giá xăng tăng cao, làm gia tăng áp lực chi phí sinh hoạt đối với người dân.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định nếu được lựa chọn lại, ông vẫn sẽ đưa ra quyết định tương tự, với lý do không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tổng thống Trump cũng tuyên bố sẵn sàng hợp tác với đảng Dân chủ, song nhắc lại khả năng phủ quyết những dự luật mà ông không ủng hộ. Đồng thời, ông cảnh báo việc phe Dân chủ tìm cách luận tội ông lần thứ ba có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho chính đảng này.

Trong khi đó, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer ngày 4/11 tuyên bố cuộc chiến với Iran “phải chấm dứt,” đồng thời đề cập khả năng sử dụng quyền kiểm soát ngân sách của Quốc hội để thúc đẩy mục tiêu này.

Ông Hakeem Jeffries, người dự kiến trở thành Chủ tịch Hạ viện, cũng đưa ra quan điểm tương tự.

Ông Sina Toossi, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Chính sách quốc tế, nhận định Tổng thống Trump đang đứng trước lựa chọn khó khăn: tiếp tục leo thang quân sự có nguy cơ khiến tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát, trong khi thúc đẩy giải pháp ngoại giao có thể mở ra lối thoát cho cuộc xung đột.

Ông cũng lưu ý việc đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội từ tháng 1/2027 sẽ giúp đảng này tăng cường giám sát và kiểm soát ngân sách, qua đó hạn chế dư địa hành động của chính quyền.

Giới phân tích cũng cho rằng Tổng thống Trump sẽ phải cân nhắc kỹ các bước đi tiếp theo trong bối cảnh sức ép chính trị gia tăng. Việc tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động quân sự có thể dẫn đến nguy cơ xung đột lan rộng tại khu vực Vùng Vịnh, trong khi các cuộc đàm phán cho đến nay chưa đạt tiến triển rõ rệt.

Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ vì vậy không chỉ làm thay đổi tương quan lực lượng tại Quốc hội Mỹ mà còn đặt chính quyền Tổng thống Trump trước những thách thức đáng kể trong việc triển khai chính sách đối ngoại, nhất là đối với Iran, trong 2 năm còn lại của nhiệm kỳ./.