Bầu cử nghị viện bang ở Đức: Đảng AfD lộ tham vọng lớn sau chiến thắng chấn động, Thủ tướng Merz thừa nhận thất bại

Từ phải sang trái: Đồng Chủ tịch AfD Alice Weidel, lãnh đạo AfD tại Saxony-Anhalt Ulrich Siegmund và đồng Chủ tịch AfD Tino Chrupalla tại cuộc họp báo ngày 7/9. (Nguồn: Shutterstock)

Báo DW của Đức đưa tin, tại cuộc họp báo đầu tiên sau cuộc bầu cử ngày 7/9, hai đồng Chủ tịch AfD Alice Weidel và Tino Chrupalla cùng lãnh đạo của đảng này tại Saxony-Anhalt Ulrich Siegmund đã gọi kết quả của đảng là “lịch sử”, đồng thời cho rằng, các đảng khác cần tôn trọng lựa chọn của cử tri.

Bà Weidel mở đầu cuộc họp báo bằng việc cảm ơn các cử tri ủng hộ AfD, đồng thời chỉ trích điều mà bà cho là truyền thông đưa tin tiêu cực và không công bằng đối với đảng này.

Theo bà Weidel, các vấn đề như nhập cư, tội phạm liên quan người nhập cư, giá cả tăng cao, chính sách năng lượng và tình trạng phi công nghiệp hóa là những nguyên nhân thúc đẩy cử tri bỏ phiếu cho AfD.

Bà tuyên bố, đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Friedrich Merz và đảng Dân chủ Xã hội (SPD) “sẽ không bao giờ giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử nữa” nếu không giải quyết được những vấn đề này.

Ông Chrupalla chỉ trích sự ủng hộ của Đức đối với Ukraine trong cuộc xung đột chống lại Nga, đồng thời cho rằng cái gọi là “tường lửa”, một chính sách của các đảng chính thống nhằm ngăn AfD tham gia các liên minh chính trị, đã sụp đổ.

Lãnh đạo AfD tuyên bố sẵn sàng đàm phán với các đảng khác, trong đó có CDU, đồng thời cảnh báo CDU có thể “biến mất” nếu không thay đổi đường lối.

Dù giành 43,8% số phiếu và 39/83 ghế trong nghị viện bang Saxony-Anhalt, AfD vẫn thiếu 3 ghế để đạt đa số tuyệt đối và chưa thể ngay lập tức thành lập chính quyền tại bang này. Các đảng chính thống vẫn duy trì lập trường không hợp tác với AfD, khiến khả năng thành lập chính quyền của đảng này chưa rõ ràng.

Ứng cử viên Thủ hiến bang Siegmund cho rằng, kết quả bầu cử đã trao cho AfD một “ủy nhiệm rõ ràng” để thành lập chính quyền. Ông đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của cuộc bầu cử vượt ra ngoài phạm vi Saxony-Anhalt.

“Đây không chỉ là vấn đề của Saxony-Anhalt, mà là vấn đề của nước Đức”, ông Siegmund nói, đồng thời bày tỏ mong muốn bà Weidel trở thành Thủ tướng Đức để cùng ông “đưa đất nước trở lại đúng hướng”.

Thủ tướng Merz thừa nhận thất bại, quyết tại nhiệm

Thủ tướng Đức Friedrich Merz thừa nhận thất bại của đảng CDU của ông tại bang Saxony-Anhalt. (Nguồn: EPA)

Trong khi AfD ăn mừng kết quả, Thủ tướng Merz ngày 7/9 thừa nhận, thất bại của CDU tại Saxony-Anhalt đã giáng một đòn mạnh vào đảng.

Báo The Guardian đưa tin, xuất hiện trước báo giới ở Berlin, ông Merz đánh giá, kết quả bầu cử đã làm CDU “rung chuyển tận nền móng” và gọi đây là “thất bại bầu cử tồi tệ nhất mà CDU phải hứng chịu trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ”.

“Tất nhiên, điều này sẽ phải dẫn đến những hệ quả”, ông Merz nói, đồng thời thừa nhận mức độ tín nhiệm cá nhân thấp của ông đã góp phần vào kết quả của CDU.

Thủ tướng Đức cho biết, ông cần cải thiện cách giao tiếp với cử tri và tìm cách tiếp cận họ hiệu quả hơn, song ông bác bỏ khả năng từ bỏ chương trình cải cách của chính phủ. Nhà lãnh đạo nói rõ: “Quyết tâm tiếp tục con đường cải cách của tôi không hề suy giảm. Từ bỏ không phải là lựa chọn của tôi”.

CDU chỉ giành được 17,2% số phiếu tại Saxony-Anhalt, chưa bằng một nửa kết quả của AfD. Thất bại này diễn ra chỉ khoảng 16 tháng sau khi ông Merz nhậm chức Thủ tướng và từng cam kết giảm một nửa sự ủng hộ dành cho AfD ở cấp liên bang.

Một số tiếng nói có ảnh hưởng trong CDU và giới truyền thông đã kêu gọi thay thế ông Merz. Tuy nhiên, lãnh đạo CDU vẫn công khai ủng hộ Thủ tướng.

Ông Merz cũng bác bỏ khả năng thay đổi lập trường đối với Ukraine và Nga. Ông khẳng định sẽ “không lùi một milimet” khỏi quan điểm rằng Đức phải bảo vệ tự do trước Nga.

Ông Merz cũng tìm cách trấn an các đồng minh và các nhóm thiểu số tại Đức, khẳng định các thể chế của nước này vẫn “kiên cường và ổn định”, đồng thời Đức sẽ tiếp tục tuân thủ các giá trị và Hiến pháp ngay cả trong trường hợp AfD giành được quyền lực tại một bang.

Thất bại tại Saxony-Anhalt vì vậy đang đặt CDU trước sức ép kép: vừa phải tìm cách ngăn AfD tiếp tục mở rộng ảnh hưởng, vừa phải bảo đảm chính phủ liên bang duy trì chương trình cải cách và chính sách đối ngoại hiện nay.

Trong khi đó, AfD đang hướng tới hai cuộc bầu cử bang tiếp theo tại Berlin và Mecklenburg-Western Pomerania vào ngày 20/9. Đồng Chủ tịch AfD Alice Weidel đã đặt mục tiêu đưa đảng này đạt 40% số phiếu trong cuộc tổng tuyển cử dự kiến năm 2029, so với mức khoảng 28% trong các cuộc thăm dò hiện nay.