Bầu cử Quốc hội Israel: Sau 38 năm làm được một điều, điểm danh những đảng 'sáng cửa'

Sau 38 năm, cuộc bầu cử Quốc hội Israel lần đầu tiên diễn ra đúng thời hạn. (Nguồn: Anadolu)

Theo trang web của Ủy ban, một đảng được đăng ký hợp pháp có thể nộp danh sách gồm từ 1-120 ứng cử viên đủ điều kiện tranh cử. Hai đảng trở lên cũng có thể cùng nhau nộp một danh sách, với điều kiện mỗi ứng cử viên phải có văn bản đồng ý đưa tên vào danh sách.

Hạn chót để các đảng và liên minh nộp danh sách cho Ủy ban Bầu cử Trung ương Israel vào tối 8/9. Ủy ban hiện bắt đầu xem xét các danh sách và những đơn phản đối liên quan. Các đơn phản đối danh sách ứng cử viên có thể được nộp đến ngày 15/9. Các danh sách hoặc ứng cử viên bị phản đối có thời hạn đến ngày 18/9 để đưa ra phản hồi.

Nếu Ủy ban quyết định loại một ứng cử viên, quyết định này sẽ được chuyển lên Tòa án Tối cao để phê chuẩn. Phán quyết của Tòa án Tối cao là quyết định cuối cùng và không thể kháng cáo. Ủy ban sẽ công bố danh sách ứng cử viên chính thức trên công báo chậm nhất ngày 18/10, tức 9 ngày trước cuộc bầu cử.

Theo Điều 7A của Luật Cơ bản: Knesset, một đảng hoặc ứng cử viên có thể bị loại nếu mục tiêu hoặc hành động của họ, một cách rõ ràng hoặc ngầm định, bao gồm phủ nhận sự tồn tại của Israel với tư cách một nhà nước Do Thái và dân chủ, kích động phân biệt chủng tộc hoặc ủng hộ đấu tranh vũ trang của một quốc gia thù địch hay tổ chức khủng bố chống Israel.

Trong đơn phản đối đầu tiên được công bố, báo Yedioth Ahronoth ngày 9/9 đưa tin đảng Otzma Yehudit của Bộ trưởng An ninh quốc gia Itamar Ben-Gvir đã gửi đơn lên Ủy ban Bầu cử Trung ương, đề nghị loại United Arab List và lãnh đạo Mansour Abbas khỏi cuộc bầu cử. Theo báo này, ông Ben-Gvir cáo buộc ông Abbas và các đồng sự là “những kẻ khủng bố” và ủng hộ phong trào Hamas. United Arab List và ông Abbas chưa lập tức đưa ra bình luận về đơn kiến nghị.

13 đảng có khả năng giành ghế

Hãng thông tấn Anadolu đưa tin, theo các cuộc thăm dò, hiện 13 đảng có khả năng giành ghế tại Knesset. Trong số các đảng đối lập lớn của người Do Thái có đảng Yashar do cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel Gadi Eisenkot lãnh đạo và đảng Together do cựu Thủ tướng Naftali Bennett đứng đầu.

Các đảng đối lập đáng chú ý khác gồm đảng Dân chủ do cựu Phó Tổng tham mưu trưởng quân đội Yair Golan lãnh đạo và đảng Yisrael Beiteinu của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Avigdor Lieberman.

Khối của Thủ tướng Benjamin Netanyahu gồm đảng Likud của ông, đảng Otzma Yehudit do Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir đứng đầu, đảng tôn giáo Shas do Aryeh Deri lãnh đạo, đảng United Torah Judaism và đảng Religious Zionism do Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich đứng đầu.

Trong số các đảng Arab, các cuộc thăm dò cho thấy Joint List, liên minh gồm ba đảng Arab, và United Arab List do nghị sĩ Mansour Abbas lãnh đạo có khả năng giành ghế.

Đảng Người dân Israel do cựu chuẩn tướng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) Ofer Winter lãnh đạo và đảng Dự bị do cựu Bộ trưởng Bưu chính Yoaz Hendel đứng đầu cũng tham gia tranh cử, song các cuộc thăm dò đưa ra những dự báo khác nhau về khả năng hai đảng này vượt ngưỡng để giành ghế.

Trong khi đó, các cuộc thăm dò cho thấy đảng Xanh và Trắng của cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Benny Gantz có thể không giành được ghế nào.

Cuộc bầu cử Quốc hội Israel được tổ chức 4 năm một lần nếu Quốc hội hoàn thành đầy đủ nhiệm kỳ. Knesset cũng có thể bị giải tán trước thời hạn thông qua một đạo luật được ít nhất 61 nghị sĩ ủng hộ.

Theo Ủy ban Bầu cử Trung ương, trong lịch sử Israel, thời điểm bầu cử đã được đẩy lên sớm 12 lần. Viện Dân chủ Israel cho biết, cuộc bầu cử Knesset khóa 26 năm nay sẽ là cuộc bầu cử đầu tiên được tổ chức đúng lịch kể từ năm 1988.

Để thành lập chính phủ, một lực lượng cần nhận được sự ủng hộ của ít nhất 61 nghị sĩ Knesset. Trong nhiều tuần, các cuộc thăm dò cho thấy phe đối lập dẫn trước khối của Thủ tướng Netanyahu, khiến triển vọng ông thành lập chính phủ sau bầu cử trở nên khó khăn hơn.