Iran sẽ làm gì với tàu lặn không người lái vừa thu giữ của Mỹ?

Tàu lặn không người lái Dive-LD của Hải quân Mỹ trong một cuộc huấn luyện. Ảnh: Hải quân Mỹ/Naval News

Theo truyền thông Anh ngày 10/9, các nhà phân tích cho rằng Iran khó có được lợi thế quân sự mang tính quyết định từ chiếc tàu lặn Dive-LD vừa thu giữ của Mỹ, nhưng vụ việc vẫn là một thắng lợi cho Iran và là bước lùi đáng ngại đối với nỗ lực của Mỹ nhằm thể hiện ưu thế công nghệ.

Đại úy Hải quân Mỹ Tim Hawkins thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ bình luận: “Thiết bị này là một mẫu cũ, không thu thập dữ liệu nhạy cảm và cũng không mang thiết bị sonar hoặc radar mật nào”.

Ông Farzin Nadimi, chuyên gia cấp cao tại Viện Washington về Chính sách Cận Đông, cho rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran có thể dựa vào đó để cải tiến các phiên bản thiết kế riêng.

Còn theo ông Bryan Clark, chuyên gia cấp cao kiêm Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Ý tưởng và Công nghệ Quốc phòng thuộc Viện Hudson, Iran gần như chắc chắn sẽ tìm cách tháo mở phần cứng của chiếc tàu lặn này để nghiên cứu, nhưng phần mềm của phương tiện này có các cơ chế bảo vệ tích hợp. Ông cho rằng các kỹ sư Iran chắc chắn có thể phân tích để tái tạo các hệ thống cơ khí vì trước đây Iran đã làm tương tự với các thiết bị Mỹ đã thu giữ.

Bà Mona Yacoubian, Giám đốc chương trình Trung Đông tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nói: “Đây là điều mà Iran đã chứng minh là họ rất giỏi khai thác để phục vụ lợi ích của mình, xét trên khía cạnh định hướng câu chuyện theo hướng cho rằng Mỹ, trong trường hợp này, đã bất lực và Iran vẫn có khả năng duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz”.

Trong khi đó, các đại sứ quán Iran nhiều nơi đã bình luận hài hước về sự kiện này. Lãnh sự quán Iran tại Hyderabad (Ấn Độ) viết trên X: “Ngày mai các kỹ sư chuyên nghiên cứu và sao chép công nghệ của chúng tôi sẽ tổ chức lễ đập hộp!”.

Về phần mình, quân đội Mỹ và Anduril đã nhấn mạnh rằng việc tàu lặn không người lái Dive-LD rơi vào tay Iran không quá nghiêm trọng. Dive-LD là phương tiện tự hành dưới nước chuyên thực hiện các nhiệm vụ giám sát tầm xa và các nhiệm vụ dưới biển. Đây là một trong các thế hệ thiết bị không người lái quân sự mới, có thể hoạt động trong nhiều ngày mà không cần con người can thiệp. Trước đây, Mỹ từng coi việc để các thiết bị không người lái tiên tiến rơi vào tay Iran là vấn đề nghiêm trọng.

Sau khi Iran thu giữ thiết bị bay không người lái trinh sát tàng hình RQ-170 Sentinel năm 2011, Tổng thống Mỹ khi đó là Barack Obama đã công khai đề nghị Iran trao trả. Sau đó, Iran tuyên bố đã nghiên cứu và sao chép thiết kế của thiết bị này, đồng thời công bố các mẫu do nước này tự sản xuất mà dường như dựa nhiều vào thiết kế của RQ-170.

Gần đây hơn, quân đội Mỹ đã nhanh chóng ngăn lực lượng Iran tiếp cận công nghệ hàng hải không người lái. Năm 2022, một tàu tuần tra của Hải quân Mỹ và trực thăng MH-60S Seahawk đã được triển khai sau khi tàu hải quân Iran tìm cách kéo tàu mặt nước không người lái Saildrone tại vùng Vịnh.

Vụ việc cũng cho thấy sự thiếu nhất quán trong thông điệp của Anduril và Hải quân Mỹ.

Các quan chức Hải quân Mỹ nói rằng Dive-LD là phương tiện phiên bản cũ, gặp sự cố và bị lực lượng Iran thu giữ sau khi bị bỏ lại trong tình trạng không hoạt động giữa biển.

Trong khi đó, Anduril quảng bá Dive-LD là phương tiện tự hành dưới nước cỡ lớn đáng tin cậy và linh hoạt nhất hiện có, đồng thời cho biết tàu có khả năng hoạt động tới 10 ngày trong những điều kiện khắc nghiệt. Ngoài việc được Hải quân Mỹ sử dụng, Dive-LD còn là phương tiện thử nghiệm phục vụ quá trình phát triển Ghost Shark, mẫu phương tiện không người lái dưới nước cỡ lớn mới của Australia.