Bầu cử Thái Lan 2026: Những điểm nóng trong ngày bỏ phiếu và kịch bản hậu bầu cử

Hình ảnh cử tri tại một điểm bỏ phiếu ở Klong Tan, quận Wattana, Bangkok sáng 8/2/2026. Ảnh: Bangkok Post

Theo trang CNA, hơn 50 triệu cử tri Thái Lan hôm nay đi bỏ phiếu trong cuộc tổng tuyển cử sớm được tổ chức sau nhiều tháng bất ổn chính trị và những rạn nứt trong liên minh cầm quyền. Cuộc bầu cử lần này không chỉ nhằm chọn ra 500 nghị sĩ Hạ viện, mà còn mang ý nghĩa bước ngoặt khi lần đầu tiên một cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc được tổ chức song song, để quyết định liệu Thái Lan có soạn thảo Hiến pháp mới hay không.

Khoảng 2,3 triệu người lần đầu tham gia bỏ phiếu, trong bối cảnh đất nước có thể có thủ tướng thứ tư chỉ trong vòng ba năm. Quốc hội đã bị giải tán hồi tháng 12 năm ngoái sau khi Thủ tướng lâm thời Anutin Charnvirakul đối mặt với nguy cơ bỏ phiếu bất tín nhiệm, buộc Thái Lan phải trở lại phòng phiếu chưa đầy ba năm kể từ cuộc bầu cử năm 2023.

Ngày bỏ phiếu với quy mô lớn chưa từng có

Các điểm bỏ phiếu trên toàn quốc mở cửa từ 8h đến 17h, với khoảng 100.000 đơn vị bầu cử. Trước đó, hơn 2 triệu cử tri đã tham gia bỏ phiếu sớm vào ngày 1/2. Dù quá trình bỏ phiếu trước nhìn chung diễn ra suôn sẻ, vẫn ghi nhận một số trục trặc kỹ thuật liên quan đến mã khu vực bầu cử trên phong bì phiếu.

Ủy ban Bầu cử Thái Lan cho biết kết quả sơ bộ không chính thức có thể được công bố muộn trong đêm nay. Kết quả chính thức phải được xác nhận trong vòng 60 ngày, chậm nhất là ngày 9/4.

Song song với bầu cử Hạ viện, cử tri Thái Lan lần đầu tiên bỏ phiếu trưng cầu dân ý về việc có nên soạn thảo một bản Hiến pháp mới hay không. Nếu được thông qua, Quốc hội mới sẽ có thẩm quyền khởi động tiến trình xây dựng Hiến pháp, thay thế bản Hiến pháp năm 2017.

Mỗi cử tri nhận ba lá phiếu: hai phiếu để bầu cử Quốc hội và một phiếu để trưng cầu dân ý. Việc tổ chức đồng thời hai sự kiện chính trị lớn khiến cuộc bầu cử năm nay trở thành cuộc bầu cử tốn kém nhất trong lịch sử Thái Lan, với chi phí gần 9 tỷ baht (khoảng 7,2 nghìn tỷ VNĐ).

Cuộc đua tam mã và bài toán liên minh

Dù có tới 57 đảng tham gia tranh cử, giới quan sát nhận định cuộc đua thực chất xoay quanh ba cái tên: Đảng Nhân Dân, Bhumjaithai và Pheu Thai. Tuy nhiên, khả năng một đảng giành đa số tuyệt đối được đánh giá là rất thấp, khiến kịch bản liên minh gần như chắc chắn.

Các đảng đã đề cử tổng cộng 93 ứng viên thủ tướng. Theo các cuộc thăm dò trước ngày bầu cử, lãnh đạo đảng Nhân dân, Natthaphong Ruengpanyawut, nổi lên là ứng viên được ủng hộ nhiều nhất, theo sau là Thủ tướng lâm thời Anutin và ứng viên của đảng Pheu Thai, Yodchanan Wongsawat.

Sau khi kết quả chính thức được công bố, Hạ viện gồm 500 nghị sĩ sẽ họp trong vòng 15 ngày để bầu thủ tướng mới. Ứng viên cần tối thiểu 251 phiếu để đắc cử. Khác với năm 2023, cuộc bỏ phiếu lần này chỉ do Hạ viện quyết định, không còn sự tham gia của Thượng viện do quân đội bổ nhiệm.

Tâm lý cử tri đổi chiều, căng thẳng biên giới phủ bóng chiến dịch

Chiến dịch tranh cử năm nay phản ánh sự thay đổi đáng kể trong tâm lý cử tri. Làn sóng ủng hộ cải cách mạnh mẽ của giới trẻ từng đưa đảng Tiến lên - tiền thân của đảng Nhân dân - thắng lớn năm 2023 nay có dấu hiệu chững lại. Nhiều cử tri trẻ tỏ ra thận trọng hơn trước các khẩu hiệu cải cách thể chế, trong bối cảnh chủ nghĩa dân tộc và tính thực dụng gia tăng.

Bên cạnh đó, căng thẳng biên giới với Campuchia và các vấn đề an ninh liên quan đến tội phạm lừa đảo xuyên biên giới cũng trở thành yếu tố chi phối chiến dịch tranh cử. Theo các nhà phân tích, những diễn biến này đã góp phần làm nổi bật thông điệp an ninh và chủ nghĩa dân tộc của một số đảng.

Kinh tế và chi phí sinh hoạt tiếp tục là mối quan tâm hàng đầu của cử tri. Tăng trưởng yếu, xuất khẩu chịu tác động từ chính sách thuế của Mỹ, cùng với việc Bộ Tài chính hạ dự báo tăng trưởng năm 2026 xuống còn 2% đã khiến các đảng tập trung đưa ra hàng loạt cam kết hỗ trợ tài chính, trợ cấp và giãn nợ.

Bên cạnh đó, hậu quả của đợt lũ lụt nghiêm trọng nhất trong 300 năm tại miền Nam Thái Lan, khiến 145 người thiệt mạng và làm tê liệt thành phố du lịch Hat Yai, cũng phủ bóng lên cuộc bầu cử. Công tác ứng phó thiên tai của chính phủ lâm thời bị chỉ trích, buộc các đảng phải đưa ra những kế hoạch đầu tư lớn cho phòng chống lũ lụt và phục hồi khu vực bị ảnh hưởng.

Giới quan sát nhận định, cuộc bầu cử lần này không chỉ là phép thử đối với các đảng phái, mà còn là thước đo cho mức độ kiên nhẫn của cử tri Thái Lan sau nhiều năm biến động chính trị. Kết quả bầu cử và trưng cầu dân ý sẽ định hình không chỉ chính phủ mới, mà cả hướng đi thể chế của Thái Lan trong nhiều năm tới.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc