Bên trong nơi sản xuất hàng nghìn phim ngắn AI ở Trung Quốc

Tràn ngập trên màn hình máy tính cũ của Trần Hào là hơn 10 phiên bản Nuke - công phần mềm chỉnh sửa trong ngành kỹ xảo điện ảnh (VFX). Suốt gần một thập kỷ, anh miệt mài cập nhật từng phiên bản mới, tự học các phần mềm đồ họa 3D phức tạp như Maya hay Unreal Engine và trau dồi vốn tiếng Anh đủ dùng để làm chủ công nghệ.

Nhưng hiện nay, trên cương vị Giám đốc Kỹ thuật tại Qidian Interactive - studio phim AI mới nổi ở Vô Tích (Giang Tô, Trung Quốc) - công việc của Trần Hào là đóng gói toàn bộ kho kinh nghiệm tích lũy cả đời mình vào vài dòng lệnh ngắn gọn.

"Tôi không thích AI nhưng buộc phải sử dụng nó", Trần Hào nói với Sixth Tone. "Khi tôi nhận ra rằng chỉ một cú nhấp chuột đôi khi có thể tạo ra kết quả tốt hơn hai hoặc ba ngày làm việc".

Mỗi nhân viên là một đạo diễn

Trần Hào bắt đầu phát triển Yudian - công nghệ sản xuất phim AI của Qidian - từ tháng 4. Chỉ sau khoảng 30 ngày, phiên bản đầu tiên ra đời.

Yudian có khả năng bắt kịp các xu hướng đang "hot" trên mạng xã hội để gợi ý chủ đề, phác thảo thoại, vẽ storyboard, sắp xếp nhân vật trong không gian 3D, thậm chí đánh giá xem cái kết có đủ kịch tính để níu chân người xem hay không.

"Mục tiêu của chúng tôi là giúp mỗi nhân viên đều có thể tự làm ra một bộ phim độc lập", một lãnh đạo của Qidian chia sẻ.

Các nhân viên sử dụng phần mềm Yudian để chỉnh sửa cảnh quay thực tế tại Vô Tích, tỉnh Giang Tô. Ảnh: Sixth Tone.

Thế nhưng, để cỗ máy Yudian vận hành trơn tru, bước đầu vẫn cần đến tri thức của những chuyên gia ánh sáng, họa sĩ hoạt hình và đạo diễn hình ảnh nhằm "dịch" tay nghề thủ công thành ngôn ngữ máy tính.

Bên trong trung tâm sản xuất của Qidian, từng hàng nhân viên ngồi trước các dàn máy tính đời mới sau bức tường kính. Tại góc làm việc của một họa sĩ, prompt sản xuất hiển thị: "45-60 giây. Bối cảnh: Tiệm sửa đồng hồ. Barton lao tới giật lấy chiếc đồng hồ bỏ túi đúng lúc Eliza xoay cổ tay làm vỡ tan bánh răng trung tâm. Hành động phải cực kỳ nhanh và bùng nổ, không cho khán giả cơ hội thở".

Yêu cầu còn chỉ định rõ: Góc quay chuẩn máy ảnh Arri Alexa 65 IMAX, ống kính Panavision Primo, ánh sáng chuẩn điện ảnh, di chuyển camera mượt mà, không nhạc nền hay phụ đề.

Ở một góc khác, nhóm họa sĩ đang thử nghiệm trang phục cho nữ chính của một bộ phim ngôn tình hướng đến khán giả quốc tế. Họ tinh chỉnh nhân vật qua các dòng lệnh như "mô phỏng ánh sáng tự nhiên", "tăng độ chi tiết của da" hay "giữ lại các khuyết điểm tự nhiên" để gương mặt bớt đi vẻ giả tạo của AI.

Một năm qua, các studio AI tương tự mọc lên như nấm khắp Trung Quốc. Các công ty điện ảnh cũng vội vã thành lập bộ phận AI. Tại một số thành phố, chính quyền địa phương còn tung ra các khoản trợ cấp năng lượng tính toán để đẩy nhanh làn sóng này.

Chỉ cần gõ một từ "kịch bản" - hệ thống sẽ cho ra một dàn ý trong vài giây dựa trên phân tích xu hướng mạng. Sau đó, công cụ sẽ tiếp tục tạo thoại, phân cảnh và chuyển sang mô hình tự động đánh giá phim theo hơn 10 tiêu chí: Độ kịch tính của cái kết đã đủ chưa? Cảm xúc tiến triển đúng nhịp không? Có nguy cơ vi phạm kiểm duyệt hay không?.

"Mục tiêu là rút ngắn tối đa thời gian học nghề", Trần Kiệt, Giám đốc Dự án tại Qidian, cho biết. "Chúng tôi muốn đẩy nhanh tốc độ sản xuất nội bộ để duy trì lợi nhuận trong bối cảnh giá thành ngày càng giảm".

Giống như Trần Hào, hầu hết đội ngũ đằng sau Yudian đều xuất thân từ ngành điện ảnh. Một trong số đó là Mã Sảng, chuyên gia ánh sáng với gần 20 năm kinh nghiệm, từng tham gia sản xuất bom tấn The Wandering Earth.

Tại Qidian, Mã Sảng dùng AI để chỉnh sửa các cảnh quay thực tế. Trong một cảnh chiến trường cổ đại, công trình bê tông hiện đại vô tình lọt vào góc máy. Ở cảnh khác, bàn tay của nhân viên đoàn phim đang giữ mũi tên cần phải xóa bỏ để tạo hiệu ứng mũi tên lơ lửng trước mặt diễn viên.

"Những công việc mà trước đây tôi phải xóa thủ công từng khung hình mất vài ngày, giờ AI làm xong trong nửa ngày", Mã Sảng nói. Tuy nhiên, anhcho biết thêm: "Với tôi, AI chỉ là trợ lý. Sản xuất truyền thống nằm trong tầm kiểm soát. Còn với AI, mỗi lần bấm tạo ảnh giống như một ván cược".

Áp lực, kiệt sức

Hoàng (26 tuổi), nhân viên một công ty sản xuất tại Thượng Hải, dành phần lớn thời gian trong ngày để tạo đi tạo lại một cảnh quay từ 3 đến 5 lần.

Mỗi lần thử chỉ mất vài phút, nhưng vào giờ cao điểm, thời gian chờ có thể kéo dài 10-20 phút. "Chẳng hạn, chiếc ghế sofa đơn ở cảnh trước có thể biến thành sofa đôi ở cảnh sau. Hoặc chất liệu da bọc ghế đột nhiên biến thành vải thô", Hoàng chia sẻ.

Từ chỗ làm phim truyền thống, Hoàng hiện chuyển sang làm 100% phim ngắn AI cho thị trường nước ngoài. Cô đảm nhận từ khâu kịch bản, đạo diễn, tạo hình ảnh cho đến dựng phim.

"Trên phim trường thực tế, diễn viên mang đến góc nhìn riêng, quay phim ngẫu hứng sáng tạo. Đó là quá trình sáng tạo tập thể," Hoàng nhớ lại. "Nhưng với AI, mật độ quyết định đè nặng lên vai 1-2 người. Ngay cả biểu cảm của diễn viên cũng nằm dưới sự kiểm soát tuyệt đối của bạn. Sự bất ngờ đầy thú vị của điện ảnh gần như biến mất".

Tại Qidian, áp lực thời gian rất khủng khiếp. Cơ sở Vô Tích mới mở từ tháng 4 với 50 nhân viên. Đến tháng 6, trung bình mỗi ngày studio này xuất bản 4-5 bộ phim ngắn, mỗi bộ dài từ 30 đến 44 tập.

Uông Đình, sáng lập Qidian, kể về một dự án phim hoạt hình từng bị "xếp xó". Dự án này dự kiến mất 3 năm sản xuất với kinh phí 8-10 triệu NDT (khoảng 1,2 - 1,5 triệu USD). Nhưng nhờ ứng dụng AI, Qidian đã hoàn thành nó chỉ trong 2 tháng với chi phí vỏn vẹn 1 triệu NDT.

"Điều này cho thấy các công đoạn làm phim truyền thống, từ quay, dựng đến kỹ xảo, giờ đây đều có thể bị thay thế," Uông Đình khẳng định.

Sản xuất càng nhanh, khối lượng kiểm duyệt của Giám đốc dự án Trần Kiệt càng lớn. Trước đây, anh chỉ duyệt khoảng 20 cảnh quay mỗi tuần. Giờ đây, con số là hàng trăm cảnh mỗi ngày.

"Tôi kiệt sức vì video tạo ra quá nhanh. Bây giờ tôi gần như vô cảm," anh thở dài. Anh chỉ ra rằng nhân vật do AI tạo ra trông vẫn bị "bóng dầu", các chi tiết nhỏ bị vỡ khi dừng hình.

"Tôi vẫn có những hoài bão riêng. Nhưng hoài bão hiện tại của tôi đơn giản là giao đúng những gì khách hàng xuống tiền. Vậy thôi", Trần Kiệt bộc bạch. "Bạn không thể chống lại mô hình AI. Bạn phải thích nghi với điểm mạnh, thỏa hiệp với hạn chế của nó và học cách kiểm soát từ từ".

Nhiều đạo diễn ở Trung Quốc tuyên bố thà chuyển nghề chứ nhất quyết không làm phim AI. Ảnh: Sixth Tone.

Qidian cũng đang ấp ủ kế hoạch làm một bộ phim điện ảnh AI để khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, Trần Hào - người đặt nền móng cho nền tảng Yudian - hiểu rằng phim điện ảnh với những tiêu chuẩn cao và AI khó có thể thay thế. Nhiều đồng nghiệp của anh thậm chí tuyên bố thà chuyển nghề chứ nhất quyết không làm phim AI.

Theo Zaobao, sự phát triển của công nghệ đang thúc đẩy thị trường phim ngắn Trung Quốc tái cơ cấu lực lượng lao động. Nhiều doanh nghiệp trong ngành cho biết đang đánh giá lại các vị trí quay chụp thực tế, trong đó bộ phận tổ chức sản xuất chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Ở các đoàn phim truyền thống, khâu sản xuất giữ vai trò nòng cốt khi phải đảm nhận hàng loạt công việc như điều phối lịch trình diễn viên, thuê mặt bằng, quản lý diễn viên quần chúng và vận chuyển thiết bị. Trong khi đó, một ê-kíp ứng dụng AI hiện chỉ cần vài người để vận hành trọn gói quy trình. Từ khâu lên kịch bản cho đến khi ra thành phẩm, số lượng công việc cần con người điều phối đã giảm đi đáng kể.

"Nếu nghệ thuật và giải trí bị AI thay thế hoàn toàn, yếu tố con người và sự kết nối cảm xúc trong đời sống có nguy cơ phai nhạt. Ngay cả diễn viên - một nghề nghiệp đòi hỏi cảm xúc, cũng bị thay thế, những hình ảnh trên màn ảnh sẽ trở nên nhập nhằng giữa thật và giả, khiến tác phẩm mất đi sức hút, giá trị nguyên bản", Zaobao nhận định.