Bệnh do giun đũa chó: Những điều phụ huynh cần biết

Phần lớn người nhiễm giun đũa chó không có triệu chứng hoặc chỉ có triệu chứng mơ hồ. Tuy nhiên, khi bệnh diễn tiến nặng, người bệnh có thể có các biểu hiện như viêm phổi, giảm thị lực, gan lách to, áp xe gan hoặc thậm chí áp xe não… Trẻ em là nhóm có nguy cơ cao do thường xuyên tiếp xúc với đất, cát, sân chơi, sàn nhà hoặc công viên – những nơi có thể nhiễm trứng giun và lây theo đường phân – miệng. Trong bối cảnh xu hướng nuôi chó làm thú cưng ngày càng phổ biến, nguy cơ nhiễm giun đũa chó ở trẻ em càng tăng cao.

Các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh là những người có tiền sử dịch tễ tiếp xúc với chó/mèo hoặc các yếu tố nguy cơ và có một hay nhiều triệu chứng các triệu chứng sau: Ngứa, nổi mẩn; Đau đầu, đau bụng, khó tiêu; Đau nhức mỏi, tê bì; Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân; Ho, khò khè, thâm nhiễm phổi tái phát. Ngoài ra có thể kèm theo một hoặc các triệu chứng sau: Gan to, viêm phổi, đau bụng mãn tính, rối loạn thần kinh khu trú, tổn thương ở mắt, giảm thị lực, tổn thương võng mạc.

Các trường hợp chẩn đoán xác định: Người bệnh thuộc nhóm nghi ngờ và có ít nhất một trong các bằng chứng sau: Tìm thấy ấu trùng giun đũa chó/mèo; Phát hiện đoạn gen đặc hiệu bằng kỹ thuật sinh học phân tử; Xác định kháng thể kháng Toxocara bằng ELISA; Xét nghiệm máu có tăng bạch cầu ái toan; Có tổn thương nghi ngờ trên hình ảnh học (Siêu âm khi nghi ngờ tổn thương gan, CT scan não...).

Chỉ khoảng 50% phụ huynh biết cách phòng bệnh do giun đũa chó đơn giản nhất là hạn chế tiếp xúc trực tiếp với chó, mèo.

Theo nghiên cứu mới nhất năm 2025 của PGS.TS.BS Huỳnh Giao, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, được thực hiện trên 216 phụ huynh có con dưới 15 tuổi tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh cho thấy: Chỉ 53,7% phụ huynh nhận biết được các yếu tố nguy cơ mắc bệnh như vậy đa số chỉ biết đến nguy cơ tiếp xúc với chó, trong khi ít người biết rằng ăn rau sống chưa rửa sạch hoặc chơi với đất cát cũng là yếu tố lây nhiễm; Chỉ 44,9% phụ huynh biết về các triệu chứng của bệnh như “ngứa”, “nổi mày đay”; Chỉ khoảng 50% phụ huynh biết cách phòng bệnh đơn giản nhất là hạn chế tiếp xúc trực tiếp với chó, mèo.

Những con số trên cho thấy thông tin kiến thức đến người dân về bệnh giun đũa chó còn hạn chế, đặc biệt ở nhóm phụ huynh có trẻ nhỏ – đối tượng dễ mắc bệnh nhất. Đây là số liệu đáng báo động trong cộng đồng.

Để tránh nhiễm giun đũa chó, mèo trong cộng đồng, người dân nên lưu ý các cách phòng chống sau: Tẩy giun định kỳ cho chó/ mèo, thú cưng trong nhà; Giữ vệ sinh môi trường, đặc biệt tại nơi có phân chó/mèo hoặc khu vực trẻ thường vui chơi: thu gom và xử lý phân thú cưng ngay lập tức; Rửa tay sạch sau khi tiếp xúc với thú cưng hoặc chơi ở nơi có nguy cơ nhiễm (đất, cát); Thực hiện vệ sinh cá nhân tốt: rửa tay trước khi ăn, ăn chín uống chín, vệ sinh khu vực chơi đùa của trẻ. Bên cạnh đó cần tăng cường truyền thông trong cộng đồng nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và phòng bệnh.

TS. BS. Đỗ Quang Thành