Bệnh nhân không còn phải 'lên tỉnh lấy thuốc', gần 700 hoạt chất thuốc sẽ về trạm y tế

Sau 8 năm chưa cập nhật, danh mục thuốc bảo hiểm y tế (BHYT) đang được Bộ Y tế rà soát, sửa đổi theo hướng mở rộng cơ hội tiếp cận thuốc cho người bệnh, đặc biệt tại các cơ sở khám chữa bệnh ban đầu.

Bà Vũ Nữ Anh, Phó Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), cho biết đơn vị đã xây dựng bản dự thảo đầu tiên cập nhật danh mục thuốc BHYT.

Theo Thông tư 37/2024 quy định nguyên tắc, tiêu chí xây dựng, cập nhật, ghi thông tin, cấu trúc danh mục và hướng dẫn thanh toán thuốc BHYT, cơ quan chuyên môn rà soát danh mục hiện hành theo ba hướng: loại bỏ thuốc không còn số đăng ký lưu hành hoặc không đáp ứng yêu cầu về an toàn, hiệu quả; điều chỉnh điều kiện, tỷ lệ thanh toán phù hợp; bổ sung thuốc mới có tính an toàn, hiệu quả.

Bà Vũ Nữ Anh, Phó Vụ trưởng Vụ BHYT. Ảnh: Bộ Y tế

Trạm y tế có thể thêm hàng trăm hoạt chất

Danh mục hiện hành quy định theo hoạt chất, với 1.037 hoạt chất. Theo bà Nữ Anh, cách quy định này giúp người bệnh được tiếp cận thuốc rộng rãi hơn, không bị giới hạn bởi tên thương mại.

“Từ 1.037 hoạt chất này, thực tế Quỹ BHYT đang chi trả cho hàng chục nghìn thuốc thương mại”, bà Nữ Anh cho biết.

Điểm đáng chú ý trong lần rà soát này là cách phân loại cơ sở khám chữa bệnh để thanh toán thuốc BHYT cũng được thay đổi.

Thay vì chia theo hạng bệnh viện từ đặc biệt, hạng I đến IV và trạm y tế, việc thanh toán thuốc sẽ chuyển sang ba cấp chuyên môn kỹ thuật gồm cấp chuyên sâu, cấp cơ bản và cấp ban đầu.

Trong đó, cấp chuyên sâu hiện chủ yếu gồm các bệnh viện tuyến Trung ương trước đây cùng một số bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuyến tỉnh tại Hà Nội, TP HCM, Quảng Ninh. Cấp cơ bản gồm đa số bệnh viện tuyến tỉnh và một số bệnh viện tuyến Trung ương, khu vực. Cấp ban đầu gồm các cơ sở như trạm y tế, phòng khám.

Theo bà Nữ Anh, bệnh viện thuộc cấp chuyên sâu và cấp cơ bản sẽ được sử dụng toàn bộ danh mục thuốc. Với cấp ban đầu, danh mục sẽ được lựa chọn dựa trên tiêu chí an toàn, hiệu quả và phù hợp với thực tế khám chữa bệnh.

Đáng chú ý, danh mục thuốc tại trạm y tế xã và phòng khám dự kiến tăng từ hơn 300 lên gần 700 hoạt chất, gần gấp đôi hiện nay.

“Việc này sẽ giúp người dân tiếp cận nhiều thuốc chứa hoạt chất được BHYT thanh toán hơn so với trước đây”, bà Nữ Anh nói.

Theo đại diện Vụ BHYT, việc mở rộng danh mục tại tuyến ban đầu nhằm tạo điều kiện để người bệnh được tiếp cận thuốc ngay tại cơ sở, hạn chế phải chuyển lên tuyến trên, qua đó giảm thời gian và chi phí đi lại.

Có thuốc ung thư được tăng tỷ lệ thanh toán?

Thuốc ung thư hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu chi của Quỹ BHYT. Năm 2023, quỹ chi 45.841 tỷ đồng cho thuốc, chiếm 32,82% tổng chi; năm 2024 con số này là 50.784 tỷ đồng, tương đương 31,22%.

Tuy nhiên, có tên trong danh mục thuốc BHYT không đồng nghĩa người bệnh được quỹ thanh toán 100%.

Chẳng hạn, nhiều thuốc điều trị đích ung thư hiện được BHYT thanh toán với mức 30%, 50% hoặc 70%, tùy hoạt chất và chỉ định điều trị; phần còn lại người bệnh đồng chi trả.

Trong lần rà soát này, Vụ BHYT cho biết dự kiến tăng tỷ lệ và mở rộng điều kiện thanh toán đối với những thuốc có độ an toàn, hiệu quả, tính cạnh tranh và giá thành tương đối phù hợp.

Bộ Y tế cũng dự kiến bổ sung một số thuốc mới đã được lưu hành tại Việt Nam, có hiệu quả điều trị cao và ưu thế so với các thuốc hiện có.

Theo bà Nữ Anh, Vụ BHYT đang phối hợp với Cục Quản lý Dược rà soát số đăng ký lưu hành cũng như sự xuất hiện của các thuốc thương mại mới cạnh tranh cùng hoạt chất.

Bộ Y tế đã thành lập 15 hội đồng chuyên môn phụ trách 27 nhóm tác dụng dược lý để thẩm định danh mục.

“Hiện Vụ BHYT đang hoàn tất các khâu cuối cùng để trình lãnh đạo Bộ Y tế xem xét ban hành trong thời gian ngắn sắp tới”, bà Nữ Anh thông tin.