Đề án 1816: Đưa kỹ thuật về tuyến dưới, nâng năng lực điều trị tại chỗ

Chuyển giao đúng nhu cầu, tăng năng lực tuyến dưới

Một trong những kết quả rõ nét của Đề án 1816 là thay đổi cách thức hỗ trợ chuyên môn giữa các tuyến. Thay vì chỉ đưa người bệnh lên bệnh viện tuyến trên khi gặp ca khó, các cơ sở y tế tuyến dưới có thể xác định nhu cầu kỹ thuật, phối hợp với bệnh viện có chuyên môn phù hợp để đào tạo, hướng dẫn và từng bước tiếp nhận kỹ thuật.

Tại Quảng Nam, quá trình hợp tác chuyên môn với các bệnh viện tuyến Trung ương đã giúp Bệnh viện Đa khoa Quảng Nam từng bước mở rộng năng lực can thiệp mạch. Từ những kỹ thuật ban đầu như chụp, nong, đặt stent động mạch vành, can thiệp động mạch chi, đặt máy tạo nhịp vĩnh viễn, bệnh viện tiếp tục triển khai chụp và can thiệp mạch não, can thiệp mạch ngoại biên cùng một số kỹ thuật chuyên sâu.

Gần đây, với sự phối hợp chuyên môn của Bệnh viện Chợ Rẫy, ê-kíp Bệnh viện Đa khoa Quảng Nam đã xử trí thành công một trường hợp dò động tĩnh mạch màng cứng xoang hang bằng phương pháp can thiệp nội mạch. Không chỉ giải quyết một ca bệnh cụ thể, hoạt động này cho thấy năng lực can thiệp mạch tại địa phương đã được mở rộng trên nền tảng đào tạo và chuyển giao kỹ thuật trong thời gian dài.

Bệnh viện đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam, TP. Đà Nẵng triển khai can thiệp bệnh lý động mạch ngoại biên dưới sự hỗ trợ của Bệnh viện 108. Ảnh: YT

Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với tinh thần Đề án 1816. Quyết định 1816/QĐ-BYT ngày 26/5/2008 của Bộ Y tế xác định việc cử cán bộ chuyên môn từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ tuyến dưới nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Trọng tâm của hoạt động này là đào tạo cán bộ tại chỗ, chuyển giao kỹ thuật và giúp cơ sở tiếp nhận từng bước nâng cao khả năng tự thực hiện.

Vì vậy, hiệu quả của một chương trình chuyển giao không chỉ được nhìn ở số lượt chuyên gia xuống cơ sở hay số ca bệnh được hỗ trợ. Quan trọng hơn là sau quá trình đào tạo, đội ngũ tuyến dưới có thể tiếp tục thực hiện kỹ thuật, duy trì năng lực và đáp ứng nhu cầu điều trị thực tế của địa phương.

Từ hỗ trợ chuyên môn đến năng lực được giữ lại

Tại khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam, Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc đã tiếp nhận hỗ trợ chuyên môn để triển khai kỹ thuật nong bóng và đặt stent động mạch chi dưới. Năm 2025, bệnh viện lần đầu thực hiện kỹ thuật này với sự chỉ đạo, hỗ trợ trực tiếp của chuyên gia Bệnh viện Quân y 103.

Việc đưa kỹ thuật về cơ sở có ý nghĩa trực tiếp đối với người bệnh, nhất là tại những địa bàn xa các trung tâm y tế lớn. Khi một kỹ thuật phù hợp được triển khai tại tuyến dưới, người bệnh có thêm lựa chọn điều trị gần nơi cư trú, giảm thời gian và chi phí chuyển tuyến, đồng thời thuận lợi hơn cho quá trình theo dõi sau điều trị.

Ở một hướng khác, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam, nay là Bệnh viện Việt - Hàn, đã phối hợp với Bệnh viện Chợ Rẫy trong đào tạo, chuyển giao kỹ thuật ghép thận và hỗ trợ các kỹ thuật phẫu thuật thần kinh - cột sống, sọ não phức tạp. Những chương trình này cho thấy hoạt động hợp tác giữa các tuyến đang mở rộng từ hỗ trợ từng trường hợp sang đào tạo nhân lực và xây dựng năng lực chuyên môn tại cơ sở.

Đối với Đề án 1816, đây là điểm quan trọng. Chuyển giao kỹ thuật phải gắn với nhu cầu thực tế của tuyến dưới và khả năng tiếp nhận của cơ sở. Tuyến trên hỗ trợ nhưng không thay thế tuyến dưới; mục tiêu cuối cùng là để đội ngũ tại chỗ có đủ kiến thức, kỹ năng và điều kiện thực hiện kỹ thuật sau quá trình chuyển giao.

Tại Đà Nẵng, đại diện Sở Y tế cho biết ngành y tế đang đẩy mạnh đào tạo liên tục, cập nhật kiến thức y khoa, đào tạo chuyển giao kỹ thuật và đào tạo theo nhiệm vụ chỉ đạo tuyến. Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố định hướng mở rộng hợp tác với các bệnh viện, viện nghiên cứu, tăng trao đổi chuyên gia, đào tạo chuyên sâu và tiếp nhận các kỹ thuật điều trị tiên tiến.

Từ những chương trình cụ thể tại Quảng Nam và Đà Nẵng, có thể thấy chuyển giao kỹ thuật đang trở thành một phương thức quan trọng để nâng năng lực y tế địa phương. Với Đề án 1816, giá trị của chuyển giao không nằm ở việc tuyến trên làm thay tuyến dưới, mà ở chỗ chuyên môn được chuyển giao, đội ngũ được đào tạo và năng lực điều trị được giữ lại tại cơ sở. Đây là nền tảng để các bệnh viện tuyến dưới tiếp tục mở rộng kỹ thuật, đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám, chữa bệnh ngay tại địa phương.