Bệnh suy thận ngày càng trẻ hóa

Khi tuổi 20 đã phải gắn đời mình với máy lọc máu

Ở tuổi 20, độ tuổi được xem là quãng đời sung sức và nhiều ước mơ nhất, bệnh nhân nam H.T.X. (trú tại Như Thanh, Thanh Hóa) đã phải gắn cuộc sống với máy lọc máu 3 lần mỗi tuần. Câu chuyện của em là một nốt trầm xót xa, đồng thời gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng.

Bệnh nhân H.T.X. điều trị tại Bệnh viện Hợp Lực

Năm 18 tuổi, sau khi hoàn thành chương trình lớp 12, H.T.X. hai lần nộp đơn tham gia nghĩa vụ công an với mong muốn được cống hiến sức trẻ, đồng thời có thêm thu nhập phụ giúp gia đình. Tuy nhiên, cả hai lần kiểm tra sức khỏe, em đều không đủ điều kiện do phát hiện huyết áp cao.

Ước mơ tạm khép lại. Là con trai cả trong một gia đình còn nhiều khó khăn, X. quyết định đi làm công nhân để kiếm sống và chia sẻ gánh nặng với gia đình.

Ở tuổi còn rất trẻ, em lao vào công việc với tâm lý chủ quan. Những ca làm kéo dài khiến sinh hoạt bị đảo lộn. Trong một thời gian dài, X. thường xuyên sử dụng nước ngọt, đồ uống có gas thay cho nước lọc, thậm chí có những giai đoạn ăn mì tôm thay cơm.

Suy thận ngày một trẻ hóa

Theo hồ sơ bệnh án và thông tin khai thác từ gia đình, trước đó X. từng được phát hiện tăng huyết áp. Em cũng có những biểu hiện như mệt mỏi, phù nhẹ ở chân. Tuy nhiên, vì nghĩ mình còn trẻ, đồng thời chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm của bệnh, em không điều trị và cũng không theo dõi sức khỏe định kỳ.

Bệnh âm thầm tiến triển

Đến tháng 4/2025, tình trạng sức khỏe của X. suy giảm rõ rệt. Lượng nước tiểu ngày càng ít, cơ thể mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn và phù toàn thân. Gia đình đưa em đến điều trị tại một bệnh viện tuyến dưới, nhưng tình trạng không cải thiện. Bệnh nhân sau đó được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực.

Người dân cần khám sức khỏe định kỳ để rà soát, xử lý các căn bệnh nan y từ sớm

Tại đây, các bác sĩ xác định bệnh nhân đã ở giai đoạn suy thận mạn rất nặng, cần lọc máu cấp cứu để bảo toàn tính mạng. Từ một chàng trai 20 tuổi mang trong mình những dự định về tương lai, X. bắt đầu hành trình sống cùng máy lọc máu.

Hiện tại, đều đặn 3 lần mỗi tuần, X. phải di chuyển từ Như Thanh đến Khoa Thận nhân tạo, Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực (phường Hàm Rồng, Thanh Hóa) để lọc máu. Mỗi chuyến đi là một lần người bệnh phải đối mặt với sự mệt mỏi, nhưng phía sau em luôn có người mẹ âm thầm đồng hành.

Nhìn con trai từng là niềm hy vọng của gia đình nay phải nằm trên giường bệnh, người mẹ không giấu được nước mắt. Bà day dứt vì đã không thúc giục con đi khám và điều trị sớm hơn khi những dấu hiệu bất thường đầu tiên xuất hiện.

Phát hiện bệnh sớm, khả năng chữa khỏi cao, giảm chi phí điều trị

“Giá như ngày đó tôi biết bảo con, giá như tôi bắt nó đi bệnh viện...” – người mẹ nghẹn ngào. Với gia đình, tiếng máy lọc máu giờ đây không chỉ là âm thanh của một quy trình điều trị. Đó còn là lời nhắc nhở về một căn bệnh đã âm thầm lấy đi sức khỏe và làm thay đổi cuộc sống của một người trẻ.

Đừng xem thường những dấu hiệu bất thường ở người trẻ

Theo BSCKI. Lương Xuân Huy, Trưởng khoa Thận nhân tạo, Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực, diễn tiến bệnh của bệnh nhân cho thấy một thực tế đáng lưu ý: khi đã xuất hiện các yếu tố nguy cơ hoặc bất thường về thận, việc không được theo dõi và điều trị có thể khiến bệnh tiến triển nặng.

“Ở người trẻ tuổi, tổn thương thận có thể tiến triển nhanh nếu các yếu tố nguy cơ không được kiểm soát. Khi chức năng thận đã bất thường mà người bệnh vẫn duy trì các thói quen không có lợi như ăn nhiều muối, uống ít nước, sử dụng nhiều nước ngọt, đồ uống có gas, thức khuya và đặc biệt không kiểm soát huyết áp, tình trạng bệnh có thể tiếp tục diễn biến xấu”, bác sĩ Huy cho biết.

Tăng huyết áp là một trong những yếu tố có liên quan chặt chẽ với tổn thương thận. Ngược lại, bệnh thận cũng có thể khiến huyết áp tăng, tạo thành một vòng xoắn bệnh lý nếu không được phát hiện và kiểm soát.

Đáng lưu ý, bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể gần như không có triệu chứng rõ ràng. Khi xuất hiện các biểu hiện như phù, thay đổi lượng nước tiểu, mệt mỏi kéo dài, buồn nôn..., chức năng thận có thể đã suy giảm đáng kể.

Từ thực tế điều trị tại Khoa Thận nhân tạo, bác sĩ Huy cho biết bệnh nhân trẻ mắc bệnh thận mạn ở giai đoạn nặng vẫn là nhóm cần được đặc biệt lưu ý.

Đừng chờ đến khi thận lên tiếng

Suy thận mạn không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn kéo theo gánh nặng điều trị lâu dài, ảnh hưởng đến công việc, học tập, thu nhập và cuộc sống của người bệnh cũng như gia đình.

Từ trường hợp của H.T.X., các bác sĩ khuyến cáo người trẻ không nên chủ quan với những bất thường về sức khỏe chỉ vì tuổi còn trẻ.

Duy trì chế độ ăn uống hợp lý: hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn và các loại đồ uống có nhiều đường; ưu tiên chế độ ăn cân bằng, phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Kiểm soát huyết áp: người trẻ phát hiện tăng huyết áp cần được thăm khám để tìm nguyên nhân và theo dõi, điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Không bỏ qua những dấu hiệu bất thường: mệt mỏi kéo dài, phù ở mặt hoặc chân, thay đổi lượng nước tiểu, tiểu đêm nhiều, nước tiểu bất thường... là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế.

Khám sức khỏe định kỳ: đặc biệt với những người có tăng huyết áp, đái tháo đường, tiền sử gia đình mắc bệnh thận hoặc các yếu tố nguy cơ khác. Tuân thủ điều trị: khi đã phát hiện bất thường về thận hoặc huyết áp, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc, bỏ tái khám hoặc thay đổi phác đồ điều trị.

Ở tuổi 20, đáng lẽ X. đang đứng trước những lựa chọn của tương lai. Thay vào đó, cuộc sống của em giờ đây được tính bằng những buổi lọc máu và những chuyến xe đều đặn đến bệnh viện.

Câu chuyện ấy nhắc mỗi người rằng tuổi trẻ không phải là “lá chắn” trước bệnh tật. Phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, kiểm soát huyết áp, duy trì lối sống phù hợp và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường có thể giúp giảm nguy cơ để bệnh thận tiến triển đến giai đoạn nặng.