Bí ẩn chiều cao ngọn Everest và câu chuyện cộng thêm để tránh nghi ngờ
Dù giữ danh hiệu đỉnh núi cao nhất so với mực nước biển, số đo thực tế của Everest vẫn luôn là đề tài gây tranh cãi với những biến động bất ngờ qua các thời kỳ.
Đỉnh Everest cao bao nhiêu? Đây thực sự là một câu hỏi gây nhiều tranh luận trong giới khoa học, với nhiều kết quả khác nhau tùy thuộc vào phương pháp và tiêu chuẩn đo đạc.
Đỉnh Everest - biểu tượng của chiều cao và thử thách nhân loại. (Nguồn: Nir B. Gurung/Wikimedia Commons)
Một thực tế toán học và địa chất có thể gây bất ngờ là dù Everest giữ danh hiệu "điểm cao nhất so với mực nước biển", nó lại không phải là ngọn núi cao nhất hành tinh nếu tính từ chân đến đỉnh. Nếu áp dụng tiêu chuẩn đo từ gốc lên ngọn, danh hiệu cao nhất Trái Đất thuộc về núi Mauna Kea ở Hawaii với tổng chiều cao 10.210 mét, cho dù phần nổi của nó so với mực nước biển trung bình chỉ đạt 4.205 mét. Thậm chí, nếu xét về tọa độ điểm xa nhất tính từ tâm Trái Đất do hiện tượng phình đại dương ở xích đạo, vị trí quán quân lại thuộc về một ngọn núi cao thứ 37 trong dãy Andes.
Lịch sử đo đạc đỉnh Everest ghi nhận nhiều cột mốc với các số liệu liên tục thay đổi. Lần khảo sát chính thức đầu tiên diễn ra vào giữa thế kỷ 19 mang lại một câu chuyện vô cùng hy hữu. Một bài báo khoa học về lịch sử địa chất đã giải thích: "Cuộc khảo sát chính thức đầu tiên về Everest diễn ra vào năm 1852. Các nhà khảo sát đã tiến hành đo đạc tại sáu vị trí khác nhau và đưa ra kết quả trung bình toán học là chính xác 29.000 feet (khoảng 8.839,2 mét)".
Sơ đồ đo chiều cao Everest bằng phương pháp lượng giác - minh chứng cho cách khảo sát từ thế kỷ 19. (Nguồn: Trek2Physics/Youtube)
Tuy nhiên, vì lo ngại con số quá tròn trịa này sẽ khiến công chúng và giới khoa học hoài nghi về độ xác thực của một báo cáo địa chất chính thức, các nhà khảo sát đã quyết định cộng thêm 2 feet vào kết quả công bố, biến chiều cao của ngọn núi thành 29.002 feet (8.840 mét).
Theo thời gian, sự phát triển của công nghệ trắc địa và các biến động địa chất đã làm thay đổi những con số này. Sau trận động đất dữ dội vào năm 2015 tại khu vực này, một nhóm khảo sát chung giữa Nepal và Trung Quốc đã triển khai các thiết bị đo đạc hiện đại và phát hiện ra ngọn núi đã "cao thêm".
Kết quả công bố năm 2020 xác định chiều cao mới của Everest là 8.848,86 mét (tương đương 29.032 feet), tức là cao hơn gần một mét so với các phép đo trước đó. Cột mốc này tạm thời chấm dứt những tranh cãi kéo dài hàng thập kỷ giữa các quốc gia về việc tính hay không tính lớp băng tuyết bao phủ trên đỉnh núi. Dù vậy, dưới tác động liên tục của sự dịch chuyển các mảng kiến tạo đại lục, con số này chắc chắn sẽ còn tiếp tục thay đổi trong tương lai.
Tin nóng
Để cầm cự sự sống, ông phải ăn sống hàng chục con cua bám trên phao nổi, chống chọi với nắng nóng, kiệt sức và ảo giác trước khi may mắn được ngư dân phát hiện, cứu sống.
Một nhóm các nhà khoa học quốc tế vừa công bố phát hiện hàng chục loài sinh vật mới chưa từng được biết đến trong lịch sử khoa học tại cao nguyên Lisima, một vùng hẻo lánh thuộc tỉnh Moxico, phía Đông Angola. Sự kiện này nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới bảo tồn toàn cầu, tái khẳng định khu vực này là một trong những tiền đồn đa dạng sinh học quan trọng và thú vị nhất hành tinh hiện nay.
Nhóm nghiên cứu Cambridge lần đầu tiên sử dụng AI phát triển vaccine phổ quát có khả năng chống lại các biến thể virus corona, tiến tới phòng ngừa đại dịch hiệu quả hơn.
Trong một giọt nước tưởng chừng bình thường, có thể tồn tại cả một thế giới vi mô đầy những sinh vật nhỏ bé và kỳ diệu.
Quái vật Jian Changmaensis sống vào khoảng 124-120 triệu năm trước, tại khu vực ngày nay là miền Tây Bắc Trung Quốc.
Một cảnh tượng thiên văn ngoạn mục: Sao khổng lồ vũ trụ WOH G64 thay đổi màu sắc nhanh chóng, có thể báo trước một vụ nổ khủng khiếp.
Tin mới
Nhìn thấy cảnh những con cá con bơi xung quanh cá mẹ, người đàn ông đã đưa ra quyết định bất ngờ.
Ngay khi được thả về rừng, các cá thể động vật quý hiếm đã tung tăng nhảy nhót, sẵn sàng tìm kiếm thức ăn cũng như nhanh chóng thích nghi với môi trường tự nhiên.
Dù được người dân địa phương tận tình cứu chữa và chăm sóc suốt nhiều giờ, con cá voi dài khoảng 3m dạt vào bờ biển Khánh Hòa vẫn bị chết do những vết thương nặng.
NASA đã yêu cầu 5 phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) tạm thời vào tàu vũ trụ Dragon để đề phòng rủi ro trong lúc Nga tiến hành sửa chữa một điểm rò rỉ khí mới được phát hiện ở khu vực do nước này quản lý.
'Hố tử thần' không đáy xuất hiện giữa ruộng tại xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng khiến người đàn ông đang điều khiển máy cày suýt rơi xuống. Chính quyền xã đã rào và đắp bờ ngăn nước chảy xuống làm hố sụt lún lan rộng thêm.
Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, báo Chosun Ilbo ngày 6/6 đưa tin một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Mỹ cho thấy việc tiếp xúc kéo dài với bụi mịn PM2.5 có thể làm suy giảm đáng kể khả năng ghi nhớ kiến thức và thông tin tích lũy của con người. Mức độ ảnh hưởng của bụi mịn còn lớn hơn những thay đổi nhận thức do quá trình lão hóa tự nhiên trong vòng 10 năm.
Việc vận dụng tâm lý học, xã hội học hay lịch sử học có thể làm sáng tỏ nhiều khía cạnh của đời sống tôn giáo, song không nhất thiết loại trừ những chiều kích văn hóa, đạo đức và tâm linh mà con người trải nghiệm.
Siêu El Nino được dự báo có thể quay trở lại trong năm 2026, kéo theo nguy cơ nắng nóng kỷ lục, hạn hán, thiên tai cực đoan và một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu trong bối cảnh thế giới vốn đã mong manh vì biến đổi khí hậu.