Bị khởi tố 2 tội danh, kẻ sát hại 3 mẹ con đối diện mức án nào?

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Đồng Nai đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam đối với Nguyễn Đức Anh (SN 2005, thường trú phường Hố Nai, TP Đồng Nai) để điều tra về tội "Giết người và Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng", quy định tại Điều 123 và Điều 304 Bộ luật Hình sự" sau vụ án khiến 3 người trong một gia đình tử vong tại Đồng Nai.

Theo kết quả điều tra, vụ việc xuất phát từ mâu thuẫn tình cảm. Đối tượng được xác định đã mang dao đến khu vực nhà bạn gái cũ. Sau đó, đột nhập vào nhà bên cạnh, tấn công các thành viên trong gia đình này, khiến 3 người tử vong và một người bị thương.

Bị can Nguyễn Đức Anh. Ảnh: Công an TP Đồng Nai

Luật sư Nguyễn Văn Nam (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, việc một người bị khởi tố về hai tội danh có nghĩa cơ quan điều tra đang xem xét trách nhiệm hình sự đối với hai hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật khác nhau. Tuy nhiên, đây chưa phải là căn cứ để khẳng định người đó đã phạm tội; việc có tội hay không và mức hình phạt cụ thể chỉ được xác định bằng bản án có hiệu lực của Tòa án.

"Ở giai đoạn điều tra, các cơ quan tố tụng phải tiếp tục thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ để làm rõ diễn biến vụ việc, hành vi của bị can, lỗi, động cơ, hậu quả cũng như các tình tiết liên quan. Những thông tin ban đầu chưa thể thay thế kết luận cuối cùng của cơ quan tiến hành tố tụng", luật sư Nguyễn Văn Nam phân tích.

Có thể đối diện mức án cao nhất?

Theo Điều 123 Bộ luật Hình sự hiện hành, tội Giết người có nhiều khung hình phạt. Trong đó, khoản 1 quy định mức phạt từ 12 năm đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình, đặc biệt trong vụ án đối tượng Đức Anh có dấu hiệu phạm tội giết người với các tình tiết định khung như có hành vi giết 2 người trở lên và giết người dưới 16 tuổi.

Do đó, nếu trong quá trình tố tụng, các tình tiết liên quan đến số người tử vong và độ tuổi của nạn nhân được chứng minh, cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét các quy định tương ứng của Điều 123.

Hung khí tại hiện trường. Ảnh: Công an TP Đồng Nai

"Việc lựa chọn mức hình phạt cụ thể phải căn cứ vào toàn bộ hồ sơ vụ án, tính chất và mức độ của hành vi, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhân thân người phạm tội và những vấn đề khác được chứng minh tại phiên tòa", luật sư Nam nói.

Đối với tội "Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng", vấn đề quan trọng trước hết là phải xác định chính xác loại phương tiện mà bị can đã sử dụng và kết quả giám định theo quy định pháp luật.

Điều 304 Bộ luật Hình sự quy định người sử dụng trái phép vũ khí quân dụng có thể bị phạt tù từ 1 năm đến 7 năm ở khung cơ bản. Tùy tính chất, hậu quả và các tình tiết cụ thể, hành vi có thể thuộc các khung hình phạt cao hơn.

"Không phải mọi loại dao hoặc vật có khả năng gây sát thương đều mặc nhiên được xác định là vũ khí quân dụng. Để xử lý theo Điều 304, cơ quan tố tụng phải căn cứ vào quy định pháp luật và kết quả giám định đối với vật chứng. Đồng thời phải làm rõ hành vi sử dụng, hậu quả và mối quan hệ giữa hành vi đó với hậu quả xảy ra", luật sư Nguyễn Văn Nam lưu ý.

Hai tội danh được xử lý thế nào?

Một vấn đề khác được quan tâm là nếu sau quá trình điều tra, truy tố và xét xử, bị cáo bị kết án về cả hai tội danh thì hình phạt sẽ được xác định ra sao.

Luật sư Nguyễn Văn Nam cho biết, theo Điều 55 Bộ luật Hình sự, khi xét xử một người về nhiều tội, Tòa án quyết định hình phạt đối với từng tội, sau đó tổng hợp thành hình phạt chung theo quy định, trong đó nếu hình phạt cao nhất là tử hình thì bị cáo sẽ bị tử hình, nếu hình phạt cao nhất là tù chung thân thì bị cáo sẽ bị phạt tù chung thân và nếu hình phạt cao nhất của tội danh là tù có thời hạn thì thời gian phạt tù không quá 30 năm. Việc này không đồng nghĩa với việc cộng máy móc mức hình phạt tối đa của hai tội danh.

Theo luật sư Nguyễn Văn Nam, trong trường hợp các tội danh được chứng minh, Tòa án sẽ phải xem xét độc lập từng hành vi, xác định mức hình phạt đối với từng tội rồi mới áp dụng quy định về tổng hợp hình phạt.

"Điểm cần nhấn mạnh là trách nhiệm hình sự phải được xác định trên cơ sở chứng cứ hợp pháp. Trong quá trình giải quyết vụ án, nếu xuất hiện những tình tiết mới hoặc kết quả giám định, điều tra có sự khác biệt so với thông tin ban đầu thì việc đánh giá tội danh, tình tiết định khung và hình phạt cũng phải được thực hiện tương ứng", luật sư Nam cho biết.

Ở thời điểm hiện tại, Nguyễn Đức Anh đang là bị can và vụ án vẫn trong quá trình điều tra. Do đó, mọi đánh giá về tội danh và hình phạt mới chỉ mang tính pháp lý theo các giả định dựa trên thông tin đã được công bố.

Số phận pháp lý của bị can sẽ được quyết định bởi kết quả điều tra, cáo trạng của Viện kiểm sát và phán quyết của Tòa án trên cơ sở các chứng cứ được thu thập, kiểm chứng theo đúng trình tự pháp luật.