Bi kịch của bộ 3 nhà nữ khoa học da màu làm nên huyền thoại ở NASA
MỸ- Bị phân biệt chủng tộc, cống hiến quan trọng nhưng bị ghi nhận là 'công của đồng nghiệp nam là một số trong muôn vàn khó khăn mà 3 nhà nữ khoa học huyền thoại Katherine Johnson, Dorothy Vaughan và Mary Jackson phải đối mặt.
Những năm đầu của chương trình không gian Mỹ được đánh dấu bằng những thành tựu đột phá, nhưng đằng sau đó là công lao của một nhóm các nhà nữ toán học người Mỹ gốc Phi - những người phải đối mặt với những thách thức khắc nghiệt để rồi vươn lên phi thường.
Katherine Johnson, Dorothy Vaughan và Mary Jackson, bất chấp sự phân biệt chủng tộc và giới tính mạnh mẽ sâu sắc vào thời điểm đó, đã có những đóng góp quyết định cho các sứ mệnh không gian của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA).
![Các nhà nữ khoa học Katherine Johnson, Dorothy Vaughan và Mary Jackson là biểu tượng cho cuộc đấu tranh kiên cường chống lại kỳ thị sắc tộc trong nghiên cứu khoa học Mỹ.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_02_12_23_48311847/ba723a477c0b9555cc1a.jpg)
Các nhà nữ khoa học Katherine Johnson, Dorothy Vaughan và Mary Jackson là biểu tượng cho cuộc đấu tranh kiên cường chống lại kỳ thị sắc tộc trong nghiên cứu khoa học Mỹ.
Sử dụng phòng vệ sinh, khu vực ăn uống riêng
Sinh ra vào thời điểm mà sự phân biệt chủng tộc đã ăn sâu vào xã hội Mỹ, những người phụ nữ này ở mọi ngã rẽ đều gặp phải trở ngại. Cơ sở vật chất tách biệt, buộc họ phải sử dụng phòng vệ sinh và khu vực ăn uống riêng.
Cơ hội giáo dục hạn chế dành cho người Mỹ gốc Phi càng gia tăng thêm thách thức. Katherine G. Johnson ngay từ khi còn nhỏ đã có năng khiếu về toán học, như bà đã nói vào năm 1999 '“Tôi luôn nóng lòng muốn được vào trường trung học để học đại số và hình học”', theo Birmingham Blogs History.
Tuy nhiên, do hệ thống giáo dục phân biệt chủng tộc ở quê hương, bà chỉ có thể học đến lớp 6. Cha đã phải chuyển nhà để các con có thể theo học trung học. Ở tuổi 14, Katherine tốt nghiệp trung học và bắt đầu học tại trường West Virginia State College, nơi bà tốt nghiệp bằng kép về toán học và tiếng Pháp. Bà là một trong những sinh viên người Mỹ gốc Phi đầu tiên theo học cao học tại đại học này.
Trong khi đó, Dorothy Vaughan và Mary Jackson cũng gặp phải thực tế khắc nghiệt của nền giáo dục phân biệt chủng tộc. Các lựa chọn giáo dục đại học cho người Mỹ gốc Phi bị hạn chế, cản trở khả năng tiếp cận giáo dục toàn diện và chuyên sâu về toán học và các lĩnh vực liên quan.
Bất chấp những trở ngại này, cả Vaughan và Jackson đều thể hiện khả năng vươn lên đáng nể. Năng khiếu toán học sớm nảy nở của Vaughan đã giúp bà đảm bảo được vị trí giảng dạy tại một trường trung học tách biệt.
Jackson, bắt đầu sự nghiệp của mình với tư cách là một nhà toán học nghiên cứu tại Ủy ban Cố vấn Hàng không Quốc gia Mỹ (NACA), đã phải đối mặt với những rào cản về chủng tộc và giới tính khi theo đuổi mục tiêu trở thành nữ kỹ sư người Mỹ gốc Phi đầu tiên của NASA.
Mỗi ngày làm việc là một ‘cuộc đấu tranh’
Sự thiên vị về giới tính là một nghịch cảnh khác. Ở thời đại mà các chuẩn mực xã hội đẩy phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ Mỹ gốc Phi, xuống những vị trí được trả lương thấp hơn và kém uy tín hơn, việc vượt qua những rào cản giới tính này là một cuộc chiến khó khăn.
Những người phụ nữ phải đấu tranh với những định kiến về năng lực của họ trong các lĩnh vực khoa học và kỹ thuật, thách thức những quan niệm này thông qua nỗ lực không mệt mỏi và những thành tựu đặc biệt.
Bất chấp sự xuất sắc của bản thân, Johnson, Vaughan và Jackson ban đầu phải đối mặt với những rào cản khắc nghiệt trong việc được công nhận và thăng tiến trong sự nghiệp. Thành tích của những nhà nữ khoa học này thường không được chú ý hoặc được cho là do các đồng nghiệp nam da trắng của họ.
Dorothy Vaughan, nhà toán học xuất sắc, đã trở thành giám sát viên người Mỹ gốc Phi đầu tiên tại NASA, nhưng sự công nhận này chỉ đến sau nhiều năm. Cuộc đấu tranh để được công nhận diễn ra mỗi ngày trong công việc của bà.
![Ba nhà nữ khoa học trong một lần hội ngộ nhau.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_02_12_23_48311847/c526b613f05f1901404e.jpg)
Ba nhà nữ khoa học trong một lần hội ngộ nhau.
Bất chấp vô số trở ngại, Johnson, Vaughan và Jackson đã có những đóng góp đáng kể cho NASA và để lại dấu ấn quyết định trong chương trình không gian thời kỳ đầu.
Những tính toán chính xác của Katherine Johnson là công cụ tạo nên sự thành công của các sứ mệnh không gian ban đầu, bao gồm chuyến bay lịch sử của Alan Shepard năm 1961 và quỹ đạo quanh Trái đất của John Glenn năm 1962. Công trình của bà đóng vai trò then chốt trong các chương trình Sao Thủy và Apollo của NASA, mang về cho bà Huân chương Tự do của Tổng thống Mỹ trong năm 2015.
Với tư cách là người giám sát đơn vị Máy tính Khu vực phía Tây của NASA, bao gồm toàn phụ nữ người Mỹ gốc Phi, Dorothy Vaughan đóng một vai trò quan trọng trong việc tích hợp máy tính điện tử vào tổ chức.
Mary Jackson, nữ kỹ sư người Mỹ gốc Phi đầu tiên của NASA, đã làm việc để thúc đẩy việc tuyển dụng và đề bạt phụ nữ vào các vai trò kỹ thuật và khoa học. Sự ủng hộ của bà cho sự đa dạng trong NASA đã góp phần tạo nên một môi trường hòa nhập hơn. Vào năm 2019, NASA đã vinh danh Jackson bằng cách đặt tên tòa nhà trụ sở chính ở Washington, D.C theo tên bà.
Những nỗ lực tập thể bộ ba nhà khoa học da màu không chỉ xóa bỏ những định kiến định kiến về khả năng của phụ nữ Mỹ gốc Phi trong các lĩnh vực STEM mà còn mở đường cho các thế hệ tương lai theo đuổi sự nghiệp khoa học và công nghệ.
Di sản của Katherine Johnson, Dorothy Vaughan và Mary Jackson còn vượt xa cả những thành tựu cá nhân của họ. Câu chuyện của họ được biết đến rộng rãi thông qua cuốn sách "Những biểu tượng ẩn giấu" (Hidden Figures) của Margot Lee Shetterly và bộ phim chuyển thể sau đó đã được đề cử giải Oscar.