Bí thư Trần Lưu Quang: Không thể nhận quyền mà né tránh trách nhiệm

Sáng 21/9, HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 tổ chức kỳ họp thứ 5 (kỳ họp chuyên đề). Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang dự và phát biểu chỉ đạo.

Nghị quyết không phải đích đến, kết quả mới là mục tiêu cuối cùng

Bí thư Thành ủy TP.HCM khẳng định đây là kỳ họp chuyên đề có ý nghĩa quan trọng, tập trung xem xét ban hành một số nghị quyết để thi hành Luật Phát triển đô thị và một số nội dung khác.

Nhắc lại hội nghị triển khai Luật Phát triển đô thị gần một tháng trước, Bí thư Thành ủy TP.HCM cho biết tại đây, ông đã nhấn mạnh không chỉ là hội nghị phổ biến văn bản, mà là giao việc, giao thời hạn và giao trách nhiệm.

Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đánh giá đây là kỳ họp rất quan trọng. Ảnh: Duy Hiệu.

"Kỳ họp hôm nay phải tạo ra chuyển biến tiếp theo là từ chủ trương sang quyết định, từ quyết định sang hành động và từ hành động phải tạo được kết quả cụ thể", Bí thư Thành ủy TP.HCM nhấn mạnh.

Theo ông, khoảng 240 nội dung Luật Phát triển đô thị được giao cho HĐND, UBND và Chủ tịch UBND thành phố chủ động quy định, quyết định và tổ chức thực hiện. Đây là mức độ phân quyền lớn nhất từ trước đến nay, mở ra không gian phát triển mới cho thành phố, đồng thời đặt lên vai thành phố trách nhiệm nặng nề.

"Thành phố đã được trao quyền. Từ thời điểm này, câu hỏi không còn là có cơ chế không, mà phải là với cơ chế đó, chúng ta làm được gì, tạo ra sản phẩm gì và nếu không làm thì ai chịu trách nhiệm?", Bí thư Thành ủy TP.HCM nói.

Ông cũng nhấn mạnh: "Không thể nhận quyền mà né tránh trách nhiệm. Quyền hạn càng lớn, trách nhiệm phải càng rõ và kết quả phải càng được kiểm chứng. Vì vậy, điều quan trọng nhất của kỳ họp hôm nay không phải là thông qua được bao nhiêu nghị quyết, mà là chất lượng, tính khả thi và khả năng tạo ra chuyển biến thực tế của từng nghị quyết".

Ông đặc biệt lưu ý nghị quyết không phải đích đến, kết quả mới là mục tiêu cuối cùng. Một nghị quyết chỉ thực sự có giá trị khi tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông được nguồn lực và tạo ra được động lực phát triển.

Không để phát sinh thêm một tầng "xin - cho"

Từ yêu cầu đó, Bí thư Thành ủy TP.HCM đề nghị các vị đại biểu tập trung 4 vấn đề.

Thứ nhất, mỗi nghị quyết phải đúng pháp luật, rõ ràng và thực sự khả thi. Các chính sách phải đúng thẩm quyền, thống nhất với hệ thống pháp luật, xác định rõ đối tượng áp dụng, nguồn lực, trách nhiệm thực hiện và điều kiện đảm bảo.

Khi xem xét một nghị quyết, đề nghị các đại biểu đặt ra ba câu hỏi rất cụ thể: Nghị quyết này tháo gỡ điểm nghẽn nào? Khơi thông nguồn lực hoặc tạo ra động lực gì? Ai là người chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả? Nếu ba câu hỏi đó chưa trả lời được một cách rõ ràng, cần tiếp tục làm rõ trước khi quyết định.

Quang cảnh kỳ họp thứ 5 HĐND TP.HCM sáng 21/9. Ảnh: Duy Hiệu.

Thứ hai, phải sử dụng đầy đủ không gian chính sách được giao nhưng tuyệt đối không vượt ra ngoài giới hạn của pháp luật. Luật đã mở thêm không gian để thành phố chủ động giải quyết những vấn đề mà thực tiễn phát triển đang đặt ra.

Thành phố không được thu hẹp thẩm quyền của mình vì tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm, nhưng càng không thể nhân danh sáng tạo, đổi mới để làm trái pháp luật. Chủ động phải đi cùng với kỷ cương, sáng tạo phải đi cùng sự minh bạch, phân quyền phải đi cùng sự kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình.

Các chính sách về ngân sách, đất đai, quy hoạch, khoa học công nghệ, giáo dục y tế, nguồn nhân lực và những lĩnh vực quan trọng khác phải hướng đến mục tiêu xuyên suốt là khơi thông và sử dụng hiệu quả nhất các nguồn lực phát triển của thành phố.

Thứ ba, nghị quyết được thông qua phải gắn ngay với việc tổ chức thực hiện. Bí thư Thành ủy TP.HCM đề nghị sau kỳ họp, từng nghị quyết phải được xác định rõ cơ quan chủ quản, cơ quan phối hợp, thời gian hoàn thành và sản phẩm đầu ra.

"Nói ngắn gọn, mỗi việc phải có người chịu trách nhiệm, mỗi trách nhiệm phải có thời hạn, và mỗi thời hạn phải gắn với một kết quả có thể đo lường và kiểm chứng", ông nhấn mạnh.

HĐND đã tạo ra hành lang pháp lý, UBND và các cơ quan chuyên môn phải chuyển ngay hành lang pháp lý đó thành công việc cụ thể. Đặc biệt, không để phân quyền từ Trung ương xuống thành phố rồi lại bị giữ lại trong chính bộ máy hành chính của thành phố; không để phát sinh thêm một tầng "xin - cho", xin ý kiến, làm chậm quyết định và mất ý nghĩa của việc phân quyền.

Đồng thời, yêu cầu chấm dứt tình trạng văn bản xin ý kiến luân chuyển lòng vòng giữa các sở ngành cũng đã được đặt ra trong quá trình triển khai luật. Nếu các quyết định sau một thời gian thực hiện nhận thấy chưa đúng, chưa hợp lý là sửa chữa, điều chỉnh, không bảo thủ.

Thứ tư, phải tăng cường giám sát và kiểm soát việc thực thi quyền lực. Vai trò của HĐND không kết thúc khi nghị quyết được biểu quyết thông qua.

Thường trực HĐND, các ban và từng vị đại biểu tiếp tục theo dõi để cùng thực hiện, kịp thời chỉ rõ việc nào chậm, ở đâu vướng, nguyên nhân là gì, trách nhiệm thuộc về ai.

Phân quyền mạnh phải đi cùng kiểm soát mạnh. Không kiểm soát bằng việc tạo thêm thủ tục mà kiểm soát bằng công khai, minh bạch, giám sát và kết quả.

"Quan điểm của thành phố rất rõ, cán bộ quyết định đúng thẩm quyền, công khai, minh bạch, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung thì được khuyến khích và bảo vệ. Đồng thời, không có vùng an toàn cho sự né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; càng không có vùng an toàn cho việc lợi dụng cơ chế để vụ lợi, phục vụ lợi ích nhóm hoặc làm thất thoát tài sản của Nhà nước và nhân dân", Bí thư Thành ủy TP.HCM khẳng định.

Theo ông, phải phân biệt rõ giữa những sai sót phát sinh trong quá trình đổi mới sáng tạo vì lợi ích chung, với những vi phạm xuất phát từ động cơ cá nhân.

Luật đã trao cho thành phố một không gian phát triển mới, nhưng cơ chế dù tốt đến đâu cũng không tự mình tạo ra sự phát triển. Cơ hội chỉ trở thành động lực khi chúng ta có đủ quyết tâm để hành động và đủ trách nhiệm để đi đến kết quả cuối cùng.

"Tôi đề nghị các vị đại biểu phát huy cao nhất trách nhiệm trước cử tri và nhân dân thành phố, nghiên cứu kỹ, thảo luận thẳng thắn, quyết định đúng và kịp thời", ông Trần Lưu Quang nói.

Sau kỳ họp này, mỗi nghị quyết phải được chuyển ngay thành công việc. Người dân và doanh nghiệp không đo hiệu quả hoạt động của chúng ta bằng số lượng văn bản được ban hành.

Họ đo bằng những việc rất cụ thể: Thủ tục có ít đi không? Công việc có nhanh hơn không? Khó khăn có được tháo gỡ không? Nguồn lực có được khơi thông không? Và thành phố có phát triển tốt hơn hay không? Đó mới là thước đo cuối cùng của việc phân quyền và cũng là thước đo trách nhiệm của chúng ta trước Đảng bộ và nhân dân thành phố.

Bí thư Thành ủy TP.HCM tin tưởng rằng kỳ họp này không chỉ ban hành những nghị quyết đúng và cần thiết, mà quan trọng hơn, sẽ tạo ra những quyết định có thể làm ngay, làm được và tạo ra kết quả thực chất.