Bìa sách ngày càng ngây ngô để hút Gen Z

Những nét nguệch ngoạc bằng bút sáp, hình vẽ vụng về, sticker hình trái tim hay kiểu chữ trông như được viết bởi trẻ nhỏ đang xuất hiện ngày càng nhiều trên bìa các tác phẩm văn học đương đại dành cho Gen Z. Bên cạnh các thiết kế chỉn chu, tối giản, nhiều nhà xuất bản và tác giả lại chủ động lựa chọn phong cách có phần ngây ngô, lộn xộn.

Theo LA Times, xu hướng này được gọi là “naive design” (tạm dịch: thiết kế ngây ngô), tức kiểu thiết kế đề cao sự thô ráp, không hoàn hảo và mang lại cảm giác thủ công. Trước khi lan sang ngành xuất bản, phong cách tương tự từng xuất hiện trên các sàn diễn thời trang của Chanel, Acne Studios và nhiều thương hiệu khác.

Nét vẽ nguệch ngoạc hút độc giả trẻ

Trên bìa sách, các thiết kế ngây ngô được thể hiện qua những nét vẽ bằng bút chì màu, hình doodle, sticker, chữ viết tay và chi tiết gợi nhớ đến nhật ký học sinh, tranh tô màu hay văn hóa Y2K. Một số thiết kế còn pha trộn hình ảnh hoạt hình Nhật Bản hoặc phong cách rực rỡ từng phổ biến trên đồ dùng trẻ em.

Đáng chú ý, vẻ ngoài vui nhộn này thường xuất hiện trên những cuốn sách có nội dung không hề nhẹ nhàng. Nhiều tác phẩm xoay quanh cảm giác bất an, sự cô đơn, những mối quan hệ phức tạp hay khó khăn khi bước vào tuổi trưởng thành.

Một ví dụ là phiên bản bìa mềm của My First Book (2024) của Honor Levy với nền hồng nổi bật và những sticker hình trái tim giống một cuốn nhật ký tuổi teen. Trong khi đó, tiểu thuyết Unfit (2025) của Ariana Harwicz, kể về một người mẹ đứng trước nguy cơ mất quyền nuôi con, lại sử dụng những nét bút sáp hỗn loạn trên bìa.

Những nét vẽ nguệch ngoạc, sticker và chữ viết tay như của trẻ nhỏ xuất hiện ngày càng nhiều trên bìa sách dành cho Gen Z. Ảnh minh họa: @rachelsradreads/IG.

Cuốn Delusions: Of Grandeur, of Romance, of Process (2026) của Cazzie David, tập hợp các bài viết về giai đoạn đầu tuổi trưởng thành, cũng có bìa được thiết kế giống chiếc bánh sinh nhật của trẻ nhỏ.

Nhà văn kiêm nhà phê bình văn hóa Drew Zeiba cho rằng xu hướng này có thể là phản ứng trước những phong cách thiết kế bìa sách đã trở nên quá quen thuộc trong nhiều năm qua, từ các hình khối trừu tượng đến bố cục tối giản và sạch sẽ.

Theo Zeiba, chất liệu như bút sáp hay bút màu còn mang lại cảm giác chưa hoàn thiện, như thể hình ảnh vẫn có thể tiếp tục được sửa đổi. Chính sự thiếu hoàn hảo đó lại trở thành điểm thu hút trong bối cảnh nhiều thiết kế hiện nay ngày càng được trau chuốt.

Xu hướng này cũng phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của người trẻ đối với những biểu tượng gắn với tuổi thơ. Labubu, vòng tay tình bạn, kẹp tóc hình bướm hay các món đồ sưu tầm mang phong cách Y2K đều từng được Gen Z và Millennials đưa trở lại thành xu hướng.

Bìa sách vì vậy không chỉ đóng vai trò thu hút người mua trên kệ mà còn trở thành một phần của làn sóng hoài niệm về thời thơ ấu.

Vẻ ngây thơ che giấu câu chuyện trưởng thành

Tháng 1, nhà văn Madeline Cash phát hành tiểu thuyết đầu tay Lost Lambs, kể về một gia đình rơi vào khủng hoảng giữa những mối quan hệ mở, thuyết âm mưu và nhiều xung đột cảm xúc.

Bìa Lost Lambs sử dụng nét vẽ sáp nguệch ngoạc, tạo cảm giác như tranh trẻ nhỏ. Ảnh: Goodreads.

Bìa sách do Na Song thiết kế với tên tác phẩm được viết bằng những nét bút sáp màu xanh chảy xuống, bên dưới là hình một bé gái nhỏ. Cash cho biết thiết kế chịu ảnh hưởng lớn từ các tác phẩm về Vivian Girls của nghệ sĩ Henry Darger.

Theo tác giả, kiểu chữ nguệch ngoạc giống trẻ nhỏ còn đóng vai trò đánh lạc hướng người đọc khỏi những chủ đề nghiêm túc và u tối hơn bên trong cuốn sách.

Cách tiếp cận tương tự xuất hiện ở Paradise Logic, tiểu thuyết năm 2025 của Sophie Kemp. Bìa sách sử dụng một tác phẩm có sẵn của nghệ sĩ Naruki Kukita, kết hợp hội họa truyền thống với hình ảnh hoạt hình và anime.

Bức tranh gợi liên tưởng đến một trang sách tô màu dành cho trẻ em, nhưng đồng thời chứa những chi tiết bất an và kỳ quặc. Hình ảnh Adam và Eve xuất hiện giữa khung cảnh thiên đường, trong khi một con rắn hoạt hình ẩn phía sau.

Martha Kennedy, cựu giám đốc nghệ thuật tại Simon & Schuster, cho rằng sự kết hợp giữa tranh vẽ kỹ lưỡng và hình ảnh anime phẳng phù hợp với giọng văn khác thường của cuốn sách. Phần chữ còn được trình bày bằng Comic Sans, lựa chọn Kennedy cho biết bà chưa từng sử dụng trong 35 năm làm nghề.

Kemp nhận thấy bìa Paradise Logic và Lost Lambs có điểm chung khi đều kể về những nhân vật nữ có phần ngây thơ. Theo cô, việc bìa sách mang cảm giác trẻ con vì vậy phù hợp với chính tính cách của nhân vật.

Cuốn Delusions: Of Grandeur, of Romance, of Process của Cazzie David có bìa được thiết kế như chiếc bánh sinh nhật. Ảnh: @lyon.brit.andthebookshelf.

Đằng sau vẻ ngoài ngộ nghĩnh, những cuốn sách này lại nói nhiều về sự hoang mang khi trưởng thành. Sự đối lập giữa hình ảnh tuổi thơ và những vấn đề của người lớn giúp bìa sách trở thành một phần của câu chuyện, thay vì chỉ là yếu tố trang trí.

Xu hướng này cũng cho thấy thiết kế bìa sách đang dịch chuyển khỏi một phong cách từng bị giới xuất bản gọi vui là “book blob”, những mảng màu trừu tượng, thường mang tông đất và xuất hiện dày đặc trên các đầu sách bán chạy.

Cash cho rằng khi một kiểu bìa thành công, ngành xuất bản dễ lặp lại công thức đó cho hàng loạt tác phẩm khác, khiến nhiều cuốn sách trông giống nhau. Với Lost Lambs, cô muốn thiết kế phải đủ khác biệt để người đọc có thể nhận ra ngay từ cái nhìn đầu tiên.