Biến áp lực thành động lực, cùng xây dựng Văn phòng Quốc hội 'Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo - Chuyên nghiệp'
.
Biến áp lực thành động lực, cùng xây dựng Văn phòng Quốc hội “Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo - Chuyên nghiệp”
Năm 2025 khép lại với những biến chuyển lịch sử của đất nước. Đây là năm bản lề chuẩn bị cho kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, và cũng là khoảng thời gian VPQH tiếp tục ghi dấu ấn đậm nét với vai trò cơ quan tham mưu, giúp việc đắc lực, tận tụy và đầy sáng tạo của Quốc hội. Trò chuyện với Báo Đại biểu Nhân dân nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026 về chặng đường rất đỗi tự hào vừa qua, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội LÊ QUANG MẠNH mong muốn mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tiếp tục nuôi dưỡng ngọn lửa đam mê, tinh thần phụng sự, biến áp lực thành động lực, cùng xây dựng một VPQH “Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo - Chuyên nghiệp”, xứng đáng là cơ quan tham mưu, giúp việc tin cậy của Quốc hội.
Từ khóa là “đột phá”
- Thưa Tổng Thư ký Quốc hội, nhìn lại năm 2025 - một năm có ý nghĩa đặc biệt đối với Quốc hội - ông đánh giá như thế nào về những kết quả nổi bật của Văn phòng Quốc hội?
- Có thể nói, năm 2025 là một năm rất đặc biệt đối với Văn phòng Quốc hội (VPQH). Đây vừa là năm cuối nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, vừa là năm đổi mới nhiều mặt công tác gắn với việc cụ thể hóa các quan điểm chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN và nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội.
Quán triệt nghiêm túc tinh thần đó, VPQH đồng thời tham mưu, phục vụ các hoạt động lập hiến, lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; tham mưu tổng kết nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, chuẩn bị cho Quốc hội khóa XVI, công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 và các hoạt động chào mừng Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam; đồng thời, triển khai sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy - nhiệm vụ chưa có tiền lệ đã tác động trực tiếp đến tổ chức, con người và phương thức làm việc.
Với bối cảnh như vậy, có thể thấy rằng, khối lượng công việc của VPQH rất lớn, yêu cầu rất cao, tiến độ gấp, trong khi nhiều nhiệm vụ mới, khó, phát sinh trong thời gian ngắn. Song với tinh thần chủ động, trách nhiệm, đoàn kết và kỷ cương, tập thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc VPQH đã thể hiện tinh thần nỗ lực vượt bậc, hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ được giao, góp phần quan trọng vào thành công chung của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong năm 2025.
Tổng Bí thư Tô Lâm, nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đồng chí Lãnh đạo Quốc hội tham quan Triển lãm ảnh "Quốc hội Việt Nam - 80 năm kế thừa và phát triển". Ảnh: Lâm Hiển
Trong đó, nổi bật là VPQH đã tham mưu, phục vụ tổ chức thành công 3 kỳ họp của Quốc hội, 24 phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội; tham mưu, phục vụ hơn 600 hoạt động đối nội, đối ngoại của Lãnh đạo Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội; lần đầu tiên tham mưu tổ chức thành công 2 Diễn đàn về hoạt động giám sát và xây dựng pháp luật của Quốc hội; tham mưu tổ chức thành công nhiều sự kiện quan trọng kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam, đặc biệt là cuộc gặp mặt của Tổng Bí thư Tô Lâm với hơn 2.000 đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ…
Để đáp ứng yêu cầu công việc, VPQH đã rất chủ động xây dựng chương trình làm việc, kịch bản điều hành, lịch làm việc chi tiết, khoa học; thường xuyên cập nhật, điều chỉnh linh hoạt để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Công tác thư ký, tổng hợp, hành chính, lễ tân, thông tin - tuyên truyền, bảo đảm điều kiện vật chất, kỹ thuật… được triển khai đồng bộ, không để xảy ra gián đoạn, góp phần bảo đảm cho các kỳ họp, phiên họp, các sự kiện của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra thông suốt, nghiêm túc, hiệu quả.
Điều quan trọng là phương thức tham mưu, phục vụ tiếp tục có bước đổi mới mạnh mẽ theo hướng chuyên nghiệp hơn, chuẩn hóa hơn, bám sát thực tiễn hơn. Công tác dự báo, chuẩn bị nội dung, phối hợp giữa các đơn vị trong và ngoài VPQH được tăng cường, qua đó, giúp Lãnh đạo Quốc hội chủ động trong điều hành, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.
- Nếu chọn một từ khóa để mô tả về hoạt động của VPQH trong năm 2025, theo ông đó sẽ là gì?
- Tôi nghĩ đó là từ "Đột phá". Năm 2025 không chỉ là năm cuối nhiệm kỳ với khối lượng công việc vô cùng lớn, mà còn là năm chúng ta chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ về tư duy và phương thức hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, trong đó có VPQH. Một trong những nét nổi bật nhất chính là bước đột phá toàn diện về chuyển đổi số, với việc hoàn thiện khung thể chế chuyển đổi số, ban hành Kiến trúc Quốc hội số phiên bản 1.0 và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Đề án Chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030, vận hành Trợ lý ảo AI hỗ trợ đại biểu Quốc hội, xây dựng Kho dữ liệu dùng chung, triển khai Hệ thống phòng họp không giấy tờ... Đây là những bước đi có ý nghĩa quan trọng, tạo lập môi trường làm việc số, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội trong giai đoạn mới.
Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Hội nghị chuyên đề về Bình dân học vụ số - Quốc hội số. Ảnh: Hồ Long
Đặc biệt, VPQH đã phối hợp với các cơ quan của Quốc hội triển khai phong trào "Bình dân học vụ số", quyết tâm để mỗi cán bộ, công chức, viên chức của Quốc hội làm chủ được công nghệ, tạo lập một nền tảng tri thức vững chắc cho Quốc hội hiện đại. Kết quả là tại Kỳ họp thứ Chín, lần đầu tiên Trợ lý ảo AI đã được đưa vào phục vụ đại biểu Quốc hội trên App Quốc hội 2.0. Hãy tưởng tượng, giữa "rừng" tài liệu và các văn bản pháp luật, Trợ lý ảo giúp đại biểu tra cứu thông tin, hỗ trợ thảo luận theo thời gian thực. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao đáng kể chất lượng tranh luận tại nghị trường. Chương trình “Bình dân học vụ số - Quốc hội số” được Tổng Bí thư Tô Lâm biểu dương và đề nghị nhân rộng ra toàn hệ thống chính trị.
Bên cạnh đó, VPQH đã vận hành thử nghiệm hệ thống phòng họp không giấy tờ (Q-Cabinet), hệ thống gỡ băng ghi âm tự động với tốc độ và độ chính xác cao; hoàn thành số hóa hơn 24.000 tài liệu với hơn 68.000 trang, cập nhật hơn 6.000 tài liệu vào Kho dữ liệu dùng chung (Q-Data). Đây là lần đầu tiên hình thành kho dữ liệu tập trung của Quốc hội, tạo nền tảng thống nhất phục vụ hoạt động lập pháp và giám sát.
Có thể nói, công nghệ đã thổi một luồng gió mới, giúp Quốc hội hoạt động công khai, minh bạch và hiệu quả hơn bao giờ hết. Điều quan trọng hơn cả không chỉ là những phần mềm hay con số, mà là sự chuyển dịch trong tư duy, trong cách thức xử lý công việc dựa trên dữ liệu với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo.
Áp lực chưa từng có, nhưng “dòng chảy” công việc không được phép ngừng nghỉ
- Năm 2025, Quốc hội đã thông qua số lượng luật kỷ lục, quyết sách nhiều vấn đề hệ trọng, chưa có tiền lệ để tạo khung khổ thể chế cho sự phát triển đột phá của đất nước. Áp lực đối với bộ máy tham mưu, giúp việc của Quốc hội, vì thế chắc chắn là không nhỏ, thưa ông?
- Đúng là áp lực chưa từng có. Chỉ riêng năm 2025, Quốc hội đã thông qua 89 luật và 91 nghị quyết, chiếm hơn 40% tổng số luật, nghị quyết của cả nhiệm kỳ khóa XV. Đặc biệt tại Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội đã thông qua tới 51 luật, 39 Nghị quyết. Đây là những con số biết nói, phản ánh một tinh thần làm việc "xuyên đêm", “xuyên ngày lễ” không quản ngại khó khăn của cả hệ thống.
Một điểm rất đáng quan tâm là VPQH, các cơ quan của Quốc hội thực hiện khối lượng công việc khổng lồ này trong bối cảnh tiến hành sắp xếp, tinh gọn bộ máy quyết liệt theo tinh thần của Trung ương, trong đó, VPQH đã giảm từ 13 đơn vị xuống còn 8 đơn vị cấp vụ, giảm mạnh số lượng cán bộ cũng như số lượng các đơn vị sự nghiệp và đầu mối phòng.
Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng lãnh đạo Quốc hội dự Chương trình gặp mặt của Tổng Bí thư Tô Lâm với gần 2.000 đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ. Ảnh: Phạm Thắng
- Vừa chạy đua với tiến độ công việc, vừa thực hiện quyết liệt cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy, làm thế nào để VPQH không bị "đứt gãy" trong công việc, thưa ông?
- Đó là nhờ vào nguyên tắc điều hành xuyên suốt: "rõ người - rõ việc - rõ tiến độ - rõ trách nhiệm - rõ kết quả". Dù bộ máy có nhiều thay đổi, cán bộ công chức luân chuyển, nhưng dòng chảy công việc không được phép ngừng nghỉ. VPQH đã siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính. Mỗi nhiệm vụ từ Lãnh đạo Quốc hội giao xuống đều được cá thể hóa trách nhiệm. Đằng sau những con số kỷ lục là hàng nghìn giờ làm việc thầm lặng của đội ngũ cán bộ tham mưu, giúp việc - những người không xuất hiện trên nghị trường nhưng góp phần quan trọng bảo đảm mỗi quyết sách được chuẩn bị kỹ lưỡng, đúng thời hạn, đúng pháp luật.
Thành công trong công tác tham mưu, phục vụ của VPQH còn đến từ sự đổi mới trong phương thức tham mưu. Kịch bản điều hành các kỳ họp được xây dựng chi tiết, chuyên nghiệp hóa rất cao. Việc phối hợp giữa VPQH với Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban và các cơ quan hữu quan tiếp tục được thực hiện theo tinh thần "từ sớm, từ xa", nhịp nhàng hơn, hiệu quả hơn. Chính sự chủ động và chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ tham mưu, giúp việc đã góp phần để Quốc hội hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, rất hệ trọng, nhiều vấn đề khó, nhiều nhiệm vụ phát sinh đột xuất trong năm 2025.
- Năm 2025 cũng là năm diễn ra rất nhiều hoạt động ý nghĩa hướng đến Lễ kỷ niệm quốc gia 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam. VPQH đã chuẩn bị cho sự kiện trọng đại này như thế nào, thưa ông?
- Kỷ niệm 80 năm Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026) là dấu mốc hết sức quan trọng, đây không chỉ là dịp nhìn lại hành trình vẻ vang của Quốc hội mà còn củng cố niềm tin đối với thiết chế dân chủ, với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước mà Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta, Nhân dân ta đã lựa chọn.
VPQH đã tham mưu tổ chức chuỗi hoạt động quy mô và ý nghĩa. Một trong những điểm nhấn xúc động nhất trong năm 2025 là cuộc gặp mặt của Tổng Bí thư Tô Lâm với gần 2.000 đại biểu Quốc hội các thời kỳ. Cuộc gặp như một sợi dây kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, khẳng định sự trân trọng của Đảng, Nhà nước đối với những người đại diện cho Nhân dân qua các thời kỳ; đồng thời là cuộc hội ngộ của ký ức, trách nhiệm và niềm tin - nơi tinh thần đại diện cho Nhân dân được tiếp nối qua các thế hệ.
Bên cạnh đó, VPQH đã hoàn thành khối lượng công việc đồ sộ về văn hóa - lịch sử, như: khánh thành Bảo tàng Quốc hội Việt Nam; ra mắt cuốn sách về cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với Quốc hội; tổ chức thành công cuộc vận động sáng tác ca khúc về Quốc hội; tổ chức thành công Chương trình nghệ thuật chính luận “Vinh quang Quốc hội Việt Nam”... Những công trình này sẽ là di sản quý giá về Quốc hội, lan tỏa tinh thần dân chủ, những đóng góp to lớn, bền bỉ của Quốc hội trong sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, đất nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh và các đại biểu tham dự Diễn đàn Xây dựng pháp luật lần thứ Nhất chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: Phạm Thắng
- Từ thực tiễn phong phú của năm 2025, theo ông, có thể rút ra bài học kinh nghiệm gì đối với VPQH?
Thứ nhất là, phải luôn bám sát và cụ thể hóa kịp thời sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Đảng ủy Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội và các Phó Chủ tịch Quốc hội. Đây là yếu tố quyết định để VPQH hoàn thành tốt vai trò tham mưu, giúp việc của mình.
Thứ hailà, bài học về nhân sự và kỷ luật. Máy móc, công nghệ hiện đại đến đâu cũng không thay thế được con người. Do đó, giao việc phải "rõ người, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả". Cùng với đó, phải tạo môi trường để cán bộ vừa dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, vừa tôn trọng, thực thi nghiêm kỷ luật, kỷ cương, nội quy làm việc của cơ quan.
Thứ balà, bài học về công tác phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan. Có thể nói, VPQH là trung tâm thông tin, là đầu mối kết nối. Do đó, VPQH phải phối hợp chặt chẽ với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban, với Chính phủ và các cơ quan Trung ương. Sự nhịp nhàng, liên thông trong phối hợp chính là chìa khóa để giải quyết khối lượng công việc vừa qua.
Và cuối cùnglà, bài học về công nghệ. Chuyển đổi số không phải là trào lưu mà là con đường bắt buộc. Năm 2025 đã chứng minh, khi chúng ta mạnh dạn áp dụng công nghệ, năng suất và chất lượng công việc tăng lên theo cấp số nhân.
Năm 2026 - sẵn sàng cho những vận hội mới
- Năm 2026 - năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, cũng là năm khởi đầu của nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XVI. VPQH đã chuẩn bị tâm thế như thế nào cho chặng đường phía trước, thưa ông?
- Tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam diễn ra tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: “Quốc hội cần tiếp tục phát huy truyền thống 80 năm vẻ vang, đi trước một bước về thể chế, dũng cảm quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa có tiền lệ; mở đường cho đổi mới sáng tạo, cho phát triển nhanh và bền vững đất nước” và chỉ ra 5 định hướng quan trọng để triển khai thực hiện.
Để triển khai, cụ thể hóa các định hướng trên, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Quốc hội, từ đó cũng đặt ra yêu cầu rất cao đối với VPQH.
Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh.
VPQH xác định nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu là tham mưu, phục vụ tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Cùng với đó, VPQH sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, phục vụ các hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội khóa mới đi vào hoạt động.
VPQH tập trung tham mưu, phục vụ Quốc hội thể chế hóa kịp thời Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng ngay từ những ngày đầu, tháng đầu năm.
Công cuộc đổi mới phương thức làm việc sẽ tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại. Việc triển khai Đề án Chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030, hiện đại hóa phương thức làm việc, xây dựng VPQH chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, phụng sự sẽ tiếp tục là nhiệm vụ xuyên suốt. Văn phòng Quốc hội sẽ kiên quyết thực hiện Kết luận số 226-KL/TW, ngày 11/12/2025 của Ban Bí thư về chấn chỉnh lề lối làm việc: họp ngắn hơn, văn bản gọn hơn, thực chất hơn. Mục tiêu là số hóa văn bản đạt từ 95% trở lên và xử lý thủ tục hành chính hoàn toàn trên môi trường số. Đặc biệt, VPQH sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan để chuẩn bị kỹ lưỡng cho Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI - kỳ họp kiện toàn nhân sự cấp cao của bộ máy nhà nước và quyết định các kế hoạch 5 năm của đất nước.
- Trước thềm năm mới, ông muốn nhắn gửi điều gì tới đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của VPQH?
- Tôi muốn gửi lời cảm ơn sâu sắc đến từng cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của VPQH, nhất là về sự tận tâm, nỗ lực không mệt mỏi và những hy sinh thầm lặng của các đồng chí trong suốt năm qua.
Bước sang năm 2026, hành trình phía trước còn dài và nhiều thách thức. Tôi mong muốn mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc VPQH tiếp tục nuôi dưỡng ngọn lửa đam mê, tinh thần phụng sự, biến áp lực thành động lực, biến thách thức thành cơ hội để đổi mới, cùng nhau xây dựng một VPQH “Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo - Chuyên nghiệp”, xứng đáng là cơ quan tham mưu, giúp việc tin cậy của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, xứng đáng với niềm tin của cử tri và Nhân dân cả nước.
Xuân mới là thời điểm nhìn lại để trân trọng những nỗ lực đã qua, đồng thời cũng là lúc khơi dậy niềm tin và quyết tâm cho chặng đường phía trước. VPQH sẽ tiếp tục bền bỉ phục vụ Quốc hội, phục vụ Nhân dân, với tinh thần trách nhiệm cao nhất.
- Xin trân trọng cảm ơn ông!
