Biến cao tốc 60 năm tuổi thành công viên nghệ thuật trên cao

Từ một tuyến đường cao tốc cũ kỹ 60 năm tuổi. Tuyến cao tốc cũ KK hay còn được gọi với cái tên quen thuộc là Tokyo Sky Corridor nằm giữa thủ đô Tokyo, Nhật Bản, đã được hoán cải chức năng thành không gian đi bộ dành cho các sự kiện nghệ thuật công cộng. Đây là một mô hình rất đáng học hỏi ở các nước hiện nay.

Ngày 21/11, thành phố Tokyo chính thức tổ chức sự kiện nghệ thuật đầu tiên trên mặt đường cao tốc với tên gọi "Roof Park Art Fes 2026" do Công ty Cổ phần Đường cao tốc Tokyo giới thiệu. Đây là tâm điểm của tiến trình tái thiết, thay đổi công năng một dự án giao thông thành không gian công cộng xanh giữa trung tâm thủ đô của Nhật Bản.

Ông Keiichi Enokido, Trưởng phòng Xúc tiến Phát triển Cộng đồng, Cục Phát triển Đô thị chia sẻ đánh giá về sự kiện. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Ông Keiichi Enokido, Trưởng phòng Xúc tiến Phát triển Cộng đồng, Cục Phát triển Đô thị chia sẻ đánh giá về sự kiện. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Trả lời phóng viên TTXVN, Ông Hiroshi Kato Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc, Công ty TNHH Đường cao tốc Tokyo cho biết Ngay từ khi dự án này còn là tuyến đường dành cho ô tô, công ty đã vận hành theo cơ chế sử dụng nguồn thu từ việc cho thuê bất động sản, tức là tiền thuê của các cửa hàng ở phía dưới, để lấy một phần lợi nhuận từ nguồn thu đó phục vụ cho việc duy tu, bảo dưỡng và vận hành khu vực phía trên. Khi nhu cầu của xã hội thay đổi theo hướng đòi hỏi những không gian mới để mọi người có thể đi bộ, tận hưởng và cảm thấy hài lòng, thì nguồn kinh phí thu được từ các cửa hàng ở phía dưới vẫn được sử dụng theo cách cũ. Theo ông, điều cần thực hiện chính là tiếp tục duy trì, bảo vệ và đảm bảo cho không gian này hoạt động ổn định trong thời gian dài.

Ông Hiroshi Kato Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc, Công ty TNHH Đường cao tốc Tokyo trả lời phỏng vấn PV TTXVN. Ảnh: Xuân Giao - PV TTXVN tại Nhật Bản

Ông Hiroshi Kato Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc, Công ty TNHH Đường cao tốc Tokyo trả lời phỏng vấn PV TTXVN. Ảnh: Xuân Giao - PV TTXVN tại Nhật Bản

Chạy xuyên qua các khu vực Ginza, Yurakucho, Shimbashi và Kyobashi với chiều dài khoảng 2 km ở độ cao 8,5 m, tuyến KK lưu giữ nhiều lớp trầm tích lịch sử của Tokyo. Thời kỳ Edo, nơi đây từng là mạng lưới kênh đào huyết mạch gồm hào ngoài thành Sotobori, sông Shiodome và sông Kyobashi. Tháng 12/1951, 23 doanh nhân Nhật Bản thành lập Công ty Cổ phần Đường cao tốc Tokyo nhằm tái thiết Ginza sau chiến tranh và giảm ùn tắc giao thông. Khởi công tháng 8/1953 và thông xe toàn tuyến tháng 7/1966, đây là tuyến cao tốc miễn phí đầu tiên của Nhật Bản đầu tư bằng vốn tư nhân trên nền một phần dòng sông được san lấp. Sau gần 60 năm vận hành cùng 14 tòa nhà thương mại tích hợp bên dưới cầu cạn, tuyến đường ngừng lưu thông ô tô vào tháng 4/2025 để khởi động dự án "Roof Park Project".

Nghệ thuật kết hợp từ ánh sáng và hơi nước mờ ảo trình diễn trên mặt đường cao tốc cũ. Ảnh: Xuân Giao - PV TTXVN tại Nhật Bản

Nghệ thuật kết hợp từ ánh sáng và hơi nước mờ ảo trình diễn trên mặt đường cao tốc cũ. Ảnh: Xuân Giao - PV TTXVN tại Nhật Bản

Ông Keiichi Enokido, Trưởng phòng Xúc tiến Phát triển Cộng đồng, Phòng Chính sách Phát triển Đô thị, Cục Phát triển Đô thị, chia sẻ với TTXVN rằng Không chỉ đơn thuần là khôi phục lại không gian đó, mà còn nâng cấp, phát triển nó lên một tầm cao mới. Theo ông, đây là một chính sách mang tính biểu tượng cho định hướng phát triển đô thị thân thiện với người đi bộ mà Tokyo đang thúc đẩy. Hơn nữa, địa điểm này nằm ngay giữa trung tâm Tokyo, giữa một đô thị lớn. Việc triển khai mô hình phát triển đô thị thân thiện với người đi bộ tại một vị trí như vậy, đặc biệt là chuyển đổi một con đường vốn dành cho ô tô, hay nói cách khác là tái tạo và mang đến cho nó một diện mạo, chức năng hoàn toàn mới, tôi nghĩ đây là một điều hết sức đột phá trong công tác quy hoạch và phát triển đô thị của Tokyo.

Tác phẩm “Orange Object X” - hấp thụ, chuyển hóa dữ liệu tia X từ không gian thành nhịp ánh sáng trên mặt đường. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Tác phẩm “Orange Object X” - hấp thụ, chuyển hóa dữ liệu tia X từ không gian thành nhịp ánh sáng trên mặt đường. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Lấy chủ đề "Invisible - A signal of River -" (Vô hình - Tín hiệu của Dòng sông), Roof Park Art Fes 2026 kết hợp nghệ thuật sắp đặt với cảnh đêm đô thị nhằm gợi mở ký ức về dòng chảy lịch sử bên dưới mặt đường. Khu triển lãm chính gồm 4 tác phẩm ánh sáng và thị giác của nghệ sĩ kiêm giám đốc nghệ thuật YOSHIROTTEN, hòa quyện cùng phần âm nhạc đặc biệt của huyền thoại Brian Eno. Các tác phẩm gồm "HALO" mô phỏng quỹ đạo các ngôi sao quanh hố đen trung tâm Dải Ngân hà; "Memory" tái hiện dòng sông cổ xưa qua tư liệu lịch sử; "SUN Installation" khai thác 365 sắc thái của mặt trời; và "Orange Object X" chuyển hóa dữ liệu tia X từ vũ trụ thành nhịp ánh sáng trên mặt đường, đi kèm ghế thư giãn do Jin Kuramoto thiết kế. Khách tham quan di chuyển theo lộ trình một chiều từ cổng Nishi-Ginza tới cổng Naka-Yuraku.

Tác phẩm “HALO” mô phỏng quỹ đạo các ngôi sao quanh hố đen trung tâm Dải Ngân hà mở đầu cho không gian nghệ thuật trên cao tốc KK. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Tác phẩm “HALO” mô phỏng quỹ đạo các ngôi sao quanh hố đen trung tâm Dải Ngân hà mở đầu cho không gian nghệ thuật trên cao tốc KK. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Trả lời TTXVN, ông YOSHIROTTEN mong rằng khi không còn xe ô tô, mọi người đi bộ ở đây, hay ngắm nhìn cảnh vật từ chính nơi này, có thể dành thời gian thật chậm rãi, cảm nhận những ký ức gắn liền với địa điểm này, cũng như hình dung về việc nơi đây sẽ thay đổi như thế nào trong tương lai, qua cảnh quan và bằng chính cảm xúc của mình.

Loạt các tác phẩm mang tên “SUN Installation” - khai thác 365 sắc thái của Mặt trời. Ảnh: Xuân Giao - PV TTXVN tại Nhật Bản

Loạt các tác phẩm mang tên “SUN Installation” - khai thác 365 sắc thái của Mặt trời. Ảnh: Xuân Giao - PV TTXVN tại Nhật Bản

Bên cạnh triển lãm sắp đặt, lễ hội còn tổ chức vở diễn xiếc đương đại "Shiodome SPACE-KK-RAFT" vào hai buổi tối 28 và 29/11 tại khu vực cổng vào khu vực Shimbashi, Tokyo. Do đoàn nghệ thuật Setouchi Circus Factory dàn dựng, tác phẩm kết hợp kiến trúc gỗ truyền thống Nhật Bản với nghệ thuật hình thể ngay tại khúc cua trùng với dòng chảy sông Shiodome xưa, tôn vinh sức sống phục hồi của Tokyo qua nhiều biến cố lịch sử.

Ghế ngồi bố trí bên cạnh để khách tham quan có thể nghỉ ngơi và cảm nhận sự thay đổi về màu sắc của “Orange Object X”. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Ghế ngồi bố trí bên cạnh để khách tham quan có thể nghỉ ngơi và cảm nhận sự thay đổi về màu sắc của “Orange Object X”. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Trước đó, kể từ khi đóng cửa đường ô tô vào tháng 4/2025, dự án đã triển khai hàng loạt thử nghiệm kỹ thuật và thực nghiệm xã hội nhằm chuẩn bị cho mô hình vận hành bền vững. Về kỹ thuật, các chuyên gia đánh giá 8 loại giá thể trồng cây xanh trên nền bê tông tại Nishi-Ginza, thử nghiệm 9 loại vật liệu lát sàn giảm nhiệt tại Shin-Yurakucho, đồng thời ứng dụng cảm biến LiDAR và camera AI để đo lường dòng người đi bộ. 

Khám phá ba thành cổ mang dấu ấn lịch sử Nhật Bản

 20/10/2026 09:18

Nhiều dấu ấn của tuyến đường cũ như trạm thu phí, biển báo giao thông, đèn đường hay tầm nhìn ngang tầm tàu cao tốc Shinkansen chạy qua vẫn được bảo tồn như di sản đô thị. Song song đó, mặt đường KK đã chứng tỏ sức hút qua nhiều sự kiện lớn như giải chạy "GINZA MILE", lễ hội xe cổ Porsche "LUFT TOKYO", thảm đỏ ra mắt phim "F1" có sự góp mặt của tài tử Tom Cruise cùng các hoạt động mở cửa phục vụ cộng đồng.

Một tác phẩm tái hiện cây cầu bắc qua dòng sông cổ xưa từng tồn tại ở trung tâm Ginza. Ảnh: Xuân Giao - PV TTXVN tại Nhật Bản

Một tác phẩm tái hiện cây cầu bắc qua dòng sông cổ xưa từng tồn tại ở trung tâm Ginza. Ảnh: Xuân Giao - PV TTXVN tại Nhật Bản

Việc chuyển đổi công năng một con đường vốn dành cho ô tô thành không gian đi bộ và nghệ thuật là một bước chuyển mình mang tính đột phá trong công tác quy hoạch và phát triển đô thị của thành phố Tokyo.

Một sắc thái của Mặt Trời trong loạt các tác phẩm “SUN Installation”. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Một sắc thái của Mặt Trời trong loạt các tác phẩm “SUN Installation”. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Người dân Tokyo thưởng thức một tác phẩm trong bộ sưu tập “Memory” tái hiện dòng sông cổ xưa qua tư liệu lịch sử. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Người dân Tokyo thưởng thức một tác phẩm trong bộ sưu tập “Memory” tái hiện dòng sông cổ xưa qua tư liệu lịch sử. Ảnh: Hữu Thắng - PV TTXVN tại Nhật Bản

Lối vào “Roof Park Art Fes 2026” trên lối lên cao tốc KK (Tokyo Expressway) cũ. Ảnh: Xuân Giao - PV TTXVN tại Nhật Bản

Lối vào “Roof Park Art Fes 2026” trên lối lên cao tốc KK (Tokyo Expressway) cũ. Ảnh: Xuân Giao - PV TTXVN tại Nhật Bản

Hữu Thắng – Xuân Giao

Nguồn Báo Thể Thao & Văn Hóa: https://dulich.thethaovanhoa.vn/bien-cao-toc-60-nam-tuoi-thanh-cong-vien-nghe-thuat-tren-cao-20261121192235832.htm