Biến chứng nguy hiểm của não mô cầu

Nhiều người vẫn cho rằng bệnh não mô cầu là bệnh hiếm gặp, chỉ xuất hiện rải rác và khó xảy ra trong đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, thực tế cho thấy đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể tiến triển rất nhanh và để lại hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời.

Biểu hiện và biến chứng của bệnh

Đáng lo ngại, các triệu chứng ban đầu của bệnh thường mờ nhạt, dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường, khiến người bệnh chủ quan và bỏ lỡ “thời điểm vàng” trong điều trị.

Vi khuẩn não mô cầu có thể tồn tại ở vùng hầu họng của người khỏe mạnh. Ảnh minh họa

Vi khuẩn não mô cầu có thể tồn tại ở vùng hầu họng của người khỏe mạnh mà không gây triệu chứng. Khi gặp các điều kiện thuận lợi như suy giảm miễn dịch, nhiễm trùng đường hô hấp, căng thẳng kéo dài hoặc môi trường sinh hoạt đông đúc, vi khuẩn có thể nhanh chóng xâm nhập vào máu và gây bệnh.

Lúc này, bệnh tiến triển rất nhanh, gây nhiễm trùng huyết, rối loạn đông máu, tổn thương đa cơ quan và có thể đe dọa tính mạng chỉ trong thời gian ngắn.

Nguy hiểm của bệnh não mô cầu không chỉ nằm ở tốc độ tiến triển mà còn ở việc các dấu hiệu ban đầu dễ bị bỏ qua. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn – những biểu hiện rất dễ nhầm với cảm cúm. Tuy nhiên, chỉ sau vài giờ, tình trạng có thể chuyển nặng với rối loạn ý thức, ban xuất huyết, tụt huyết áp và sốc nhiễm trùng.

Đường lây truyền bệnh

Bệnh não mô cầu lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, đặc biệt trong môi trường sinh hoạt đông người như trường học, ký túc xá, doanh trại hoặc gia đình đông thành viên.

Trẻ nhỏ, thanh thiếu niên, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch là những đối tượng có nguy cơ cao. Đáng lưu ý, nhiều người mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng, vô tình trở thành nguồn lây trong cộng đồng.

Khuyến cáo phòng ngừa

Từ thực tiễn lâm sàng, các bác sĩ khuyến cáo phòng ngừa chủ động đóng vai trò then chốt trong kiểm soát bệnh não mô cầu.

Bên cạnh việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, che miệng khi ho, hạn chế tiếp xúc gần trong môi trường đông người, tiêm vaccine được xem là biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng.

Hiện nay, các loại vaccine phòng não mô cầu đã được nghiên cứu nhằm bảo vệ trước nhiều nhóm huyết thanh thường gặp, giúp cơ thể hình thành miễn dịch bền vững. Đặc biệt, với trẻ nhỏ, người có bệnh nền hoặc sinh hoạt trong môi trường tập thể, tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch là yếu tố quan trọng giúp phòng bệnh hiệu quả.

Song song đó, việc theo dõi sức khỏe, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và đến cơ sở y tế kịp thời cũng đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu biến chứng và nguy cơ tử vong.

TS.BS NGUYỄN HUY LUÂN, Trưởng Đơn nguyên Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM

THẢO PHƯƠNG (Ghi)