Không khí ô nhiễm tàn phá làn da như thế nào?

Không khí ô nhiễm đang trở thành vấn đề môi trường nghiêm trọng tại nhiều đô thị lớn. Trong khi phần lớn sự chú ý tập trung vào tác động lên hệ hô hấp và tim mạch, làn da – cơ quan lớn nhất của cơ thể và tiếp xúc trực tiếp với môi trường – lại chịu ảnh hưởng âm thầm nhưng không kém phần nghiêm trọng. Các bác sĩ da liễu cảnh báo rằng, tiếp xúc lâu dài với không khí ô nhiễm có thể gây ra hàng loạt tổn thương từ bề mặt đến sâu bên trong cấu trúc da.

Lão hóa da sớm do stress oxy hóa

Một trong những tác động rõ rệt nhất của ô nhiễm môi trường lên da là stress oxy hóa. Bụi mịn và khí độc trong không khí kích thích sản sinh gốc tự do – những phân tử phá hủy collagen và elastin, hai thành phần quyết định độ đàn hồi và săn chắc của da. Khi các cấu trúc này bị tổn thương, da nhanh chóng xuất hiện nếp nhăn, chảy xệ, kém săn chắc, khiến quá trình lão hóa diễn ra sớm hơn tuổi thật.

Không chỉ vậy, stress oxy hóa còn làm giảm khả năng tự phục hồi của da, khiến làn da trông mệt mỏi, xỉn màu và thiếu sức sống, đặc biệt ở những người sống lâu năm trong môi trường ô nhiễm cao.

Không khí ô nhiễm với bụi mịn và khói xe là nguyên nhân chính khiến da bị stress oxy hóa, lão hóa và kích ứng. Hình minh họa

Kích ứng, viêm da và tăng độ nhạy cảm

Các chất ô nhiễm có thể phá vỡ sự cân bằng tự nhiên của da, kích hoạt phản ứng viêm mạn tính. Da trở nên nhạy cảm hơn, dễ bị đỏ, rát, ngứa hoặc bong tróc. Những người có làn da nhạy cảm hoặc đang mắc các bệnh da liễu như viêm da cơ địa, rosacea, vảy nến thường nhận thấy triệu chứng bùng phát mạnh hơn vào những giai đoạn không khí ô nhiễm nặng.

Về lâu dài, tình trạng viêm kéo dài khiến da yếu dần, dễ tổn thương trước các tác nhân bên ngoài và khó hồi phục nếu không được chăm sóc đúng cách.

Mụn trứng cá và tắc nghẽn lỗ chân lông

Bụi mịn trong không khí có kích thước rất nhỏ, dễ bám lên bề mặt da và xâm nhập vào lỗ chân lông cùng với bã nhờn. Khi lỗ chân lông bị bít tắc, vi khuẩn phát triển mạnh, dẫn đến mụn đầu đen, mụn viêm và mụn ẩn dưới da.

Nhiều bác sĩ da liễu ghi nhận, số ca mụn trứng cá và viêm nang lông có xu hướng tăng trong những thời điểm chất lượng không khí xấu, đặc biệt ở người thường xuyên di chuyển ngoài trời hoặc làm việc trong môi trường khói bụi.

Tăng sắc tố, sạm da và không đều màu

Ô nhiễm không khí còn tác động đến hoạt động của tế bào sắc tố, khiến da dễ xuất hiện nám, tàn nhang và đốm nâu. Các phản ứng oxy hóa và viêm kích thích melanin sản sinh quá mức, dẫn đến da sạm màu, không đều màu và khó cải thiện bằng các biện pháp chăm sóc thông thường.

Đây là lý do vì sao nhiều người dù chăm sóc da kỹ lưỡng vẫn nhận thấy da ngày càng xỉn màu khi sống trong môi trường ô nhiễm kéo dài.

Suy yếu hàng rào bảo vệ da

Hàng rào bảo vệ da có nhiệm vụ giữ ẩm và ngăn chặn vi khuẩn, dị nguyên xâm nhập. Khi tiếp xúc lâu dài với khói bụi và hóa chất, lớp màng này bị tổn thương, khiến da mất nước nhanh hơn, khô ráp và dễ kích ứng.

Một khi hàng rào bảo vệ da suy yếu, các vấn đề da liễu khác cũng dễ xuất hiện hơn, từ viêm nhiễm đến lão hóa sớm, tạo thành vòng luẩn quẩn khó kiểm soát.

Biểu hiện làn da khô, sạm và mẩn đỏ sau nhiều ngày tiếp xúc với môi trường ô nhiễm. Hình minh họa

Làm gì để bảo vệ da trước ô nhiễm môi trường?

Các chuyên gia khuyến cáo, trong môi trường ô nhiễm, việc chăm sóc da cần được chú trọng hơn:

Làm sạch da kỹ nhưng dịu nhẹ để loại bỏ bụi bẩn và hạt mịn.
Bổ sung sản phẩm chứa chất chống oxy hóa để trung hòa gốc tự do.
Dưỡng ẩm và phục hồi hàng rào bảo vệ da mỗi ngày.
Luôn sử dụng kem chống nắng khi ra ngoài, kể cả khi trời râm mát.

Bảo vệ da không chỉ là câu chuyện thẩm mỹ, mà còn là một phần quan trọng của việc bảo vệ sức khỏe toàn diện trong môi trường sống ngày càng ô nhiễm.

Bụi siêu mịn ảnh hưởng tới sức khỏe con người như thế nào ?

Bs Vũ Khanh