Biến rác thải biển thành sinh kế bền vững cho phụ nữ yếu thế

Chị Tường Vy và sản phẩm túi lưới bảo vệ môi trường - ẢNH: NVCC

Kết nối môi trường sinh kế

Echobag - dự án do chị Huỳnh Thị Tường Vy khởi xướng tại phường Hương Trà (Thành phố Đà Nẵng) đang từng bước lan tỏa thông điệp sống xanh gắn với giá trị nhân văn. Lớn lên ở khu vực ven biển miền Trung, chị Huỳnh Thị Tường Vy đã quen thuộc với hình ảnh rác thải nhựa, lưới đánh cá cũ bị bỏ lại dọc bờ biển, trôi dạt trên mặt nước hay mắc kẹt trong các rạn san hô. Những hình ảnh này thôi thúc chị tìm kiếm một giải pháp bền vững, vừa xử lý rác thải, vừa mang lại giá trị kinh tế và xã hội cho cộng đồng địa phương.

Dự án Túi lưới yêu môi trường EchoGreen ra đời, với định hướng biến rác thải thành tài nguyên, đồng thời tạo sinh kế ổn định cho phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn tại các vùng ven biển. "Chỉ nói về bảo vệ môi trường thì chưa đủ. Muốn bền vững, mô hình phải giúp con người sống được bằng chính giải pháp xanh đó", chị Vy chia sẻ. Túi lưới được chị lựa chọn làm sản phẩm chủ đạo vì hội tụ nhiều yếu tố phù hợp.

Trước hết, nguyên liệu sản xuất chủ yếu là lưới đánh cá cũ, vải cũ, bạt cũ - những loại rác thải có sẵn, nếu không được tái chế sẽ tiếp tục gây áp lực lên môi trường biển. Bên cạnh đó, quy trình sản xuất thủ công đơn giản, dễ đào tạo, cho phép các chị em có thể làm việc tại nhà, linh hoạt thời gian.

Quan trọng hơn, túi lưới có tính ứng dụng cao, có thể thay thế túi nilon dùng một lần, tái sử dụng lâu dài và phù hợp với xu hướng sống xanh đang lan rộng. Với EchoGreen, túi lưới không đơn thuần là một sản phẩm tiêu dùng, mà là câu chuyện kết nối giữa môi trường, sinh kế và giá trị nhân văn.

Khi dự án mới khởi động, nguồn tài chính hạn chế nên tiền công chưa cao. Việc tìm kiếm nhân lực vì thế gặp không ít trở ngại. Tuy nhiên, giữa những khó khăn đó, những bạn nữ tham gia dự án từ những ngày đầu vẫn chọn ở lại vì tin vào ý nghĩa của mô hình và làm điều có ích cho môi trường, cộng đồng. Hay một chị phải nuôi 3 con nhỏ và sống cùng mẹ già, không thể đi làm cố định. Echobag tạo điều kiện để chị nhận việc về nhà may túi lưới, vừa có thu nhập, vừa chăm sóc gia đình. "Chính những con người ấy khiến mình không thể bỏ cuộc bởi mình đã tạo niềm tin và trao cơ hội cho họ", chị Vy nói.

Lan tỏa giá trị xanh

Tác động của mô hình không chỉ thể hiện ở thu nhập, mà còn ở sự thay đổi trong đời sống tinh thần của các chị em tham gia. "Mô hình giúp các chị em nhận ra rằng, dù ở hoàn cảnh nào, họ vẫn có thể tạo ra giá trị cho xã hội và góp phần bảo vệ môi trường. Chính sự thay đổi từ bên trong đó mới là tác động bền vững nhất", chị Vy chia sẻ.

Một trong những yếu tố giúp Echobag từng bước ổn định và lan tỏa là sự đồng hành của Hội LHPN phường Hương Trà. Hội đã tích cực hỗ trợ kết nối nhân lực, tạo điều kiện để sản phẩm được trưng bày, quảng bá tại các sự kiện địa phương; đồng hành trong quá trình hoàn thiện hồ sơ OCOP.

Theo chị Tường Vy, câu chuyện nhân văn là nền tảng quan trọng, nhưng để sản phẩm thân thiện với môi trường như túi lưới có thể đứng vững lâu dài trên thị trường, cần thêm nhiều yếu tố khác. Trước hết là chất lượng và tính tiện dụng. Sản phẩm phải bền, đẹp, dễ dùng và thực sự thay thế được túi nhựa trong đời sống hằng ngày. Người tiêu dùng chỉ gắn bó khi thấy sản phẩm "xanh", tốt và xứng đáng với chi phí bỏ ra. Giá thành cũng là yếu tố then chốt, cần phù hợp với nhiều nhóm khách hàng, đặc biệt là thị trường đại chúng chứ không chỉ nhóm tiêu dùng cao cấp.

Thiết kế cần được cải tiến liên tục để tránh nhàm chán, đáp ứng xu hướng và nhu cầu sử dụng thực tế. Cuối cùng, không thể thiếu sự đồng hành của cộng đồng, doanh nghiệp và chính quyền địa phương thông qua truyền thông, các chương trình tiêu dùng xanh và chính sách khuyến khích…

Trong thời gian tới, Echobag sẽ mở rộng mô hình đến nhiều địa phương ven biển, nơi có nguồn lưới đánh cá cũ dồi dào và nhu cầu cấp thiết về sinh kế bền vững cho phụ nữ. Dự án sẽ mở rộng kết hợp nhiều loại vật liệu tái chế khác như vải cũ, bạt cũ… với mục tiêu giảm rác thải từ gốc, tạo thêm việc làm cho nhiều đối tượng hơn.

An Khê