Biến thứ hạng về năng lực cạnh tranh số thành kết quả cụ thể

Theo Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026 do Viện Phát triển Quản lý Quốc tế (IMD), Thụy Sĩ, thực hiện, Việt Nam lần đầu tiên tham gia và đạt vị trí thứ 37 trên tổng số 70 nền kinh tế toàn cầu, đồng thời xếp thứ 3 trong số 6 nền kinh tế Đông Nam Á được đánh giá. Đáng chú ý, Việt Nam xếp thứ 13 về Ứng dụng AI, thứ 15 về Quản trị số và AI, thứ 21 ở nhóm Hiệu quả.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại Lễ công bố.

Phát biểu tại lễ công bố kết quả của Việt Nam trong Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026 ngày 11/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhận định thế giới đang chứng kiến những chuyển biến sâu sắc khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trở thành động lực then chốt của tăng trưởng, chuyển đổi số làm thay đổi phương thức quản trị, sản xuất, còn trí tuệ nhân tạo mở ra bước phát triển mới về năng suất và tri thức.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, cạnh tranh giữa các quốc gia hiện nay không còn dựa vào tài nguyên, vốn hay lao động giá rẻ như trước đây. Động lực phát triển mới nằm ở khả năng làm chủ công nghệ, khai thác dữ liệu, phát triển nhân tài và đưa ý tưởng mới, công nghệ mới vào thực tiễn cuộc sống. Quốc gia nào đổi mới nhanh hơn, ứng dụng công nghệ hiệu quả hơn và sử dụng AI có trách nhiệm hơn sẽ nắm bắt cơ hội bứt phá.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá kết quả lần này là một tín hiệu rất tích cực trong tiến trình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Dù vậy, Phó Thủ tướng lưu ý toàn hệ thống tuyệt đối không được chủ quan, không được thỏa mãn. Việc đứng thứ 37/70 nền kinh tế, thứ 3/6 nền kinh tế Đông Nam Á tham gia khảo sát không đồng nghĩa với việc đã hoàn thành các mục tiêu đề ra về phát triển chính phủ điện tử hay nghiên cứu và phát triển AI.

"Kết quả này cho thấy những gì chúng ta đã làm, đã đi là đúng hướng... nhưng thành quả chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành năng suất cao hơn, doanh nghiệp mạnh hơn, dịch vụ công tốt hơn và cuối cùng là chất lượng cuộc sống của người dân được nâng lên. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số suy cho cùng là làm sao bảo đảm sự hài lòng của người dân, của doanh nghiệp" - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Để biến dấu mốc này thành động lực phát triển lâu dài, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung vào 3 vấn đề trọng tâm.

Thứ nhất, hành động quyết liệt, thực chất, tạo ra chuyển biến rõ nét và có kết quả đo lường rõ ràng. Các bộ, cơ quan, địa phương cần phải tập trung nâng cao chất lượng thể chế, hiệu lực thực thi và chất lượng quản trị, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu, tạo điều kiện để doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số và AI vào sản xuất, kinh doanh.

Thứ hai, tập trung đầu tư phát triển các nền tảng chiến lược, ưu tiên hạ tầng viễn thông thế hệ mới, hạ tầng dữ liệu và tài nguyên tính toán; có giải pháp giảm chi phí tiếp cận AI cho doanh nghiệp, nhất là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Thứ ba, chuyển hóa kết quả xếp hạng thành chương trình hành động cụ thể. Giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương nghiên cứu đầy đủ phương pháp luận mới của IMD. Phải phân tích đa chiều để xác định rõ nguyên nhân của cả điểm mạnh lẫn hạn chế; từ đó đề xuất nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm với cơ quan chịu trách nhiệm rõ ràng, sản phẩm đầu ra cụ thể và cơ chế đánh giá định kỳ.

Quang cảnh Lễ công bố.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long khẳng định kết quả WDAIR 2026 "không phải là điểm kết thúc của một quá trình đánh giá, mà là khởi đầu của một quá trình hành động có trọng tâm, có trách nhiệm và có kết quả cụ thể".

Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đảm nhận vai trò đầu mối theo dõi, phân tích, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiệm vụ. Đồng thời, Bộ sẽ giao Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ làm đầu mối nghiên cứu sâu phương pháp và kết quả xếp hạng nhằm kịp thời nhận diện điểm nghẽn, tham mưu Chính phủ ban hành các chính sách trọng tâm, ưu tiên.

Theo Thứ trưởng, việc đánh giá kết quả không căn cứ vào sự thay đổi thứ hạng mà là tạo chuyển biến thực chất về thể chế, về hiệu quả quản trị, về năng lực ứng dụng, về làm chủ công nghệ, về năng suất doanh nghiệp và về chất lượng phục vụ người dân.