Biểu tình bùng phát, Iran vừa xoa dịu công chúng vừa tỏ thái độ cứng rắn với Mỹ

Làn sóng biểu tình bùng phát tại Iran từ cuối tháng 12/2025 đang đặt chính phủ nước này trước sức ép nghiêm trọng nhất trong nhiều năm trở lại đây, không chỉ từ nội bộ xã hội mà còn từ môi trường an ninh, chính trị khu vực đầy biến động.

Tổng thống Iran Pezeshkian. Ảnh: Peace diplomacy.

Giới lãnh đạo Iran hôm qua (2/1) đã lên tiếng cảnh báo những hậu quả nghiêm trọng đối với khu vực nếu Mỹ có động thái can thiệp vào tình hình nội bộ của nước này. Chủ tịch Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran, ông Ali Larijani, nhấn mạnh mọi sự can thiệp của Washington sẽ kéo theo bất ổn cho toàn bộ Trung Đông. Trong khi đó, ông Ali Shamkhani, cố vấn của Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, khẳng định an ninh của Iran là “lằn ranh đỏ” và cảnh báo bất kỳ sự can thiệp “quá sâu” nào cũng sẽ phải đối mặt với phản ứng mạnh mẽ.

Song song với thông điệp cứng rắn về đối ngoại, chính quyền Iran cũng tìm cách xoa dịu căng thẳng trong nước. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm qua công khai thừa nhận những sai sót trong điều hành là nguyên nhân dẫn tới khó khăn kinh tế và làn sóng bất mãn xã hội hiện nay. Ông cho rằng chính phủ phải chịu trách nhiệm trước người dân, cam kết cải thiện quản lý nguồn lực, khôi phục kinh tế và giải quyết những lo lắng chính đáng của người biểu tình.

“Người dân đang không hài lòng; chúng ta có lỗi. Đừng đổ lỗi cho Mỹ hay bất kỳ ai khác. Chính chúng ta phải quản lý nguồn lực tốt hơn, tìm ra giải pháp và phục vụ người dân để họ hài lòng với chúng ta”.

Những phản ứng cứng rắn từ Iran được đưa ra không lâu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải thông điệp trên mạng xã hội Truth Social, tuyên bố Mỹ đang ở trạng thái “sẵn sàng khai hỏa” nếu Iran áp dụng biện pháp mạnh tay đối với những người biểu tình ôn hòa. Tuyên bố này nhanh chóng làm gia tăng lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Iran vốn đã đối đầu kéo dài nhiều năm.

Theo giới quan sát, căng thẳng Mỹ - Iran đang bước vào một giai đoạn nhạy cảm, nơi lời nói có thể vượt xa hành động nhưng lại đủ sức kích hoạt những phản ứng dây chuyền nguy hiểm. Tuy nhiên, khả năng xảy ra một cuộc xung đột quân sự trực tiếp giữa hai nước hiện vẫn được đánh giá là thấp.

Tiến sĩ Sanam Vakil, Giám đốc Chương trình Trung Đông và Bắc Phi tại Chatham House, nhận định: “Chúng ta còn rất xa một cuộc can thiệp quân sự của Mỹ vào Iran. Trong nhiều thập kỷ qua, Mỹ vẫn ưu tiên các vấn đề nội bộ và địa chính trị lớn hơn. Tổng thống Trump cũng là người đã nhiều lần chỉ trích các chiến dịch thay đổi chế độ và những cuộc chiến tốn kém ở nước ngoài”.

Trong bối cảnh đó, căng thẳng Mỹ - Iran nhiều khả năng sẽ tiếp tục được “giữ ở mức lời nói”, như một phần của chiến lược gây sức ép và phát tín hiệu răn đe lẫn nhau, thay vì chuyển hóa thành hành động quân sự cụ thể. Với Iran, ưu tiên trước mắt vẫn là kiểm soát bất ổn trong nước và phục hồi niềm tin xã hội, trong khi Mỹ cũng khó có động lực mở thêm một mặt trận mới tại Trung Đông.

Tuy nhiên, khi tình hình nội bộ Iran còn nhiều biến động và những phát ngôn cứng rắn tiếp tục được sử dụng như công cụ chính trị, nguy cơ tính toán sai lầm vẫn hiện hữu, khiến khu vực Trung Đông luôn đứng trước ranh giới mong manh giữa kiềm chế và leo thang căng thẳng.

Hồng Nhung/VOV1