Bình chữa cháy giả tràn thị trường: Giảm tiền kiểm, phải siết chặt hậu kiểm

Những vụ sản xuất, tiêu thụ bình chữa cháy giả với số lượng lớn cho thấy nguy cơ mất an toàn từ chính phương tiện bảo vệ người dân. Đại biểu Quốc hội đề nghị siết trách nhiệm thu hồi và hậu kiểm.

6 giờ trước Gốc

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ hướng tới đơn giản hóa thủ tục, giảm kiểm tra trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, tăng cường hậu kiểm. (Ảnh: TTXVN)

Hơn 1,2 triệu bình bột chữa cháy giả bị phát hiện trong một đường dây sản xuất, tiêu thụ, cho thấy nguy cơ mất an toàn từ chính phương tiện bảo vệ người dân. Trong khi đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ hướng tới đơn giản hóa thủ tục, giảm kiểm tra trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, tăng cường hậu kiểm.

Trao đổi bên lề Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, ngày 5/11 với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus, đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng) đồng tình với định hướng mới trong luật, song nhấn mạnh việc giảm thủ tục phải đi cùng cơ chế hậu kiểm thực chất, độc lập, minh bạch; đồng thời cần quy định rõ trách nhiệm truy xuất, thu hồi và xử lý những bình chữa cháy giả đã lưu thông trên thị trường.

Không để bình chữa cháy giả tiếp tục lưu thông

Tháng 9/2025, một người dân ở Hà Nội đã mua đến 180 bình chữa cháy, nhưng khi sử dụng lại phát hiện không dập được lửa. Từ đây, cơ quan Công an phát hiện đường dây sản xuất, tiêu thụ hơn 1,2 triệu bình bột chữa cháy giả, cùng hành vi đưa hối lộ hơn 17 tỷ đồng để được kiểm định đạt chuẩn. Tháng 10/2025, Công an tỉnh Phú Thọ bắt giám đốc một công ty sản xuất bình chữa cháy giả...

Đại biểu Vũ Văn Tiến cho biết, đến hôm nay, bên hành lang nghị trường, ông vẫn không khỏi xót xa khi nhớ đến sự việc này và rất nhiều vụ cháy thảm khốc xảy ra ở nhiều địa phương trong cả nước, cũng như đau đớn hơn khi phải nghe, phải chứng kiến những thảm kịch do “giặc lửa” gây ra, cướp đi sinh mạng con người, thiêu rụi tài sản, để lại những mất mát không gì bù đắp được.

“Tôi cứ day dứt mãi câu hỏi: Tại sao lại có số lượng lớn bình chữa cháy giả như vậy? ‘Giặc phá không bằng nhà cháy,’ khi lửa bùng lên, đối diện với ‘lưỡi hái tử thần’ mà vẫn dùng phải đồ giả, thì lấy gì để cứu thân chứ chưa nói đến cứu người,” đại biểu bày tỏ.

Đại biểu Vũ Văn Tiến, Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng. (Ảnh: Mai Anh/Vietnam+)

Theo đại biểu Vũ Văn Tiến, điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả mà còn ở số phận của những sản phẩm đã được đưa ra thị trường. “Vì sao người dân bỏ tiền mua phương tiện bảo vệ tính mạng nhưng thứ nhận được lại là những chiếc bình chữa cháy vô dụng khi hỏa hoạn xảy ra? Số lượng bình giả này đã bán ra thị trường hiện đang ở đâu, đã vào trong nhà dân hay những công trình nào,” ông đặt câu hỏi.

Từ thực tế trên, vị đại biểu của đoàn Hải Phòng cho rằng việc sửa đổi Luật cần làm rõ trách nhiệm thu hồi bình chữa cháy giả đã bán ra thị trường, đồng thời có cơ chế hậu kiểm thực chất để ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân.

Góp ý cụ thể, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm thu hồi và xử lý đến cùng những phương tiện chữa cháy giả đã lưu thông trên thị trường, quy định tại khoản 8 Điều 2 dự thảo sửa đổi Điều 44 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Theo đại biểu, dự thảo Luật đã chuyển mạnh sang quản lý chất lượng theo cơ chế công bố hợp quy, đánh giá sự phù hợp và kê khai thông tin trước khi lưu thông. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là cơ chế này đã đủ để truy xuất và thu hồi hàng triệu sản phẩm không bảo đảm chất lượng hay chưa?

Đại biểu Vũ Văn Tiến đề nghị xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức trong việc truy xuất, kiểm kê, thu hồi, tiêu hủy và thay thế bình chữa cháy giả đã được đưa vào các công trình. Đồng thời, cần quy định cụ thể trách nhiệm chi trả chi phí, bồi thường thiệt hại của doanh nghiệp sản xuất, nhà phân phối và các bên liên quan, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

“Chúng ta không thể chỉ dừng lại ở việc phát hiện, khởi tố, xử lý những người sản xuất hàng giả, trong khi những sản phẩm nguy hiểm vẫn tiếp tục được sử dụng,” đại biểu nhấn mạnh.

Từ đó, ông đề nghị hoàn thiện Điều 44 và các quy định liên quan theo hướng xác định rõ trách nhiệm truy xuất nguồn gốc, cảnh báo, thu hồi, tiêu hủy, thay thế; công khai kết quả xử lý và ưu tiên rà soát những địa điểm tập trung đông người, có nguy cơ xảy ra cháy nổ cao.

Cảnh sát PCCC có mặt tại hỏa hoạn vừa xảy ra tại trường Trung học cơ sở Kim Liên, Hà Nội trưa nay, ngày 5/11.(Ảnh: Hoài Nam/Vietnam+)

Hậu kiểm phải thực chất, minh bạch

Bên cạnh việc thu hồi sản phẩm giả, đại biểu Vũ Văn Tiến cho rằng cần thiết lập cơ chế hậu kiểm thực chất, độc lập, minh bạch, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan.

Đại biểu bày tỏ đồng tình với chủ trương cắt giảm tiền kiểm, đơn giản hóa thủ tục, nhưng nhấn mạnh: “Giảm thủ tục không có nghĩa là giảm trách nhiệm quản lý.”

Theo ông, hàng loạt vụ án sản xuất, kinh doanh phương tiện chữa cháy giả, kém chất lượng bị phanh phui đã phơi bày một nghịch lý đáng lo ngại: Sản phẩm không đạt chất lượng nhưng vẫn được cấp giấy chứng nhận kiểm định đạt chuẩn.

Để khắc phục tình trạng này, đại biểu đề nghị quy định rõ hai khâu hậu kiểm. Thứ nhất là kiểm soát quy trình sản xuất, nhập khẩu và chất lượng phương tiện đang kinh doanh, lưu thông. Thứ hai là kiểm tra việc thi công, lắp đặt, nghiệm thu, vận hành hệ thống PCCC tại các công trình theo thiết kế và quy chuẩn được áp dụng.

Đặc biệt, đại biểu Vũ Văn Tiến đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định giao các đơn vị kỹ thuật chuyên môn có đủ năng lực thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng tham gia nòng cốt trong việc lấy mẫu, kiểm nghiệm đối chứng, giám định độc lập theo thẩm quyền pháp luật.

“Tôi tin tưởng vào năng lực chuyên môn, tính kỷ luật của lực lượng Công an, Quân đội; nếu được phát huy cùng cơ chế giám sát minh bạch, đây sẽ là yếu tố củng cố niềm tin của nhân dân,” đại biểu nêu ý kiến./.