Binh đoàn 15: Xứng danh đơn vị hai lần Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Những ngày đầu thành lập, Binh đoàn 15 gặp muôn vàn khó khăn, vốn liếng, kiến thức về cây cao su, điều, cà phê đều rất xa lạ. Kinh nghiệm quản lý kinh tế, kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi cũng là cả một khoảng trống lúc bấy giờ.

Ở thời điểm đó, mặc dù đã giải phóng 10 năm nhưng đồng bào các dân tộc Tây Nguyên còn đói nghèo, lạc hậu, thiếu kiến thức trầm trọng trong lĩnh vực sản xuất và tổ chức cuộc sống. Diện tích đất tự nhiên đa phần là đồi núi, rừng hoang hóa và ẩn chứa hiểm họa do chiến tranh để lại như bom, mìn, chất độc hóa học, dịch bệnh...

Thiếu tướng Hoàng Văn Sỹ, Tư lệnh Binh đoàn 15 tham gia gói bánh chưng và ăn Tết với đồng bào xã Mô Rai, tỉnh Quảng Ngãi.

Khó khăn chồng lên khó khăn, nhưng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, sự giúp đỡ quý báu của các cơ quan chức năng, cấp ủy, chính quyền, nhân dân địa phương, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ, người lao động của Binh đoàn đã kế tiếp nhau, bền gan vững chí, đồng cam cộng khổ, hoàn thành tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với QPAN; góp phần phát triển một vùng đất rộng lớn của 3 tỉnh: Gia Lai, Quảng Ngãi, Quảng Trị, từng là chiến trường khốc liệt với nhiều tàn tích chiến tranh, thành những cánh rừng cao su và cà phê bạt ngàn, trù phú, trải dài trên 251km biên giới Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia.

Thiếu tướng Hoàng Văn Sỹ trao quà tặng già làng, trưởng thôn, bí thư chi bộ trên địa bàn xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi.

Binh đoàn hiện có quy mô sản xuất lớn, đa dạng ngành nghề, trong đó ngành chủ lực là quản lý, chăm sóc, khai thác hơn 45.000ha cao su, mang lại nguồn thu ổn định, bền vững.

Bên cạnh đó, còn phát triển 300ha dứa, 73ha lúa, 12ha cà phê, chăn nuôi hơn 1.000 con bò thịt, sản xuất điện năng... Hằng năm, Binh đoàn hoàn thành tốt các chỉ tiêu về kinh tế, doanh thu, lợi nhuận đều vượt kế hoạch đề ra. Riêng năm 2025, doanh thu đạt 2.782 tỷ đồng, bằng 100,44% kế hoạch được giao; bảo đảm thu nhập bình quân cho người lao động 9,24 triệu đồng/người/tháng.

Trong những năm qua, Binh đoàn đã đưa 25.000 hộ dân với gần 92.000 nhân khẩu lên khu vực biên giới, xây dựng 266 khu dân cư mới, xóa bỏ những “vùng trắng dân cư”, “vùng lõm” về kinh tế, văn hóa, xã hội.

Các cụm, điểm dân cư của Binh đoàn vừa là điểm sáng về xây dựng nông thôn mới, hệ thống an sinh xã hội, giáo dục, y tế ngày càng phát triển, hoàn thiện, vừa trở thành những phòng tuyến, làng, xã chiến đấu, ở đó mỗi công nhân, người lao động của Binh đoàn là một “cột mốc sống” nơi biên cương.

Lãnh đạo Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 74 (Binh đoàn 15) trao quà tặng người già neo đơn.

Trong hành trình phát triển của mình, Binh đoàn luôn xác định nhất quán quan điểm đặt lợi ích của nhân dân và người lao động lên trên hết, trước hết; gắn xây dựng Binh đoàn với xây dựng địa bàn an toàn.

Từ đó, triển khai nhiều chương trình, mô hình sáng tạo làm thay đổi nhận thức, tư duy, cách làm của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số trong sản xuất, chăn nuôi, xây dựng gia đình, nuôi dạy con cái, xóa bỏ hủ tục lạc hậu.

Binh đoàn đã ký kết và triển khai hiệu quả quy chế phối hợp với 33 xã của 3 tỉnh Gia Lai, Quảng Ngãi, Quảng Trị. Các đơn vị của Binh đoàn đã kết nghĩa với 271 bản, làng trong nước, 4 xã của tỉnh Rattanakiri, Campuchia và 6 bản tại tỉnh Attapeu, Lào.

Đặc biệt, Binh đoàn đã sáng tạo, xây dựng thành công mô hình “Gắn kết hộ” để gắn kết giữa hộ gia đình công nhân người Kinh với hộ gia đình người đồng bào dân tộc thiểu số địa phương. Từ 30 cặp hộ gắn kết ban đầu, đến nay đã có 4.269 cặp hộ gắn kết, giúp đỡ, hỗ trợ nhau nâng cao kiến thức, đời sống và xây dựng tình đoàn kết giữa người Kinh với người dân tộc thiểu số.

Binh đoàn 15 ưu tiên tuyển dụng và đào tạo nghề cho đồng bào các dân tộc thiểu số.

5 năm gần đây, Binh đoàn đã huy động hàng nghìn tỷ đồng từ ngân sách đơn vị, nguồn xã hội hóa để xây dựng công trình dân sinh trọng điểm như: Nhà ở cho hộ nghèo, nhà tình nghĩa, nhà sinh hoạt cộng đồng, trường học, trạm y tế, hệ thống nước sạch, đường giao thông nông thôn và điện chiếu sáng tại các khu dân cư khó khăn. Trong đó, hỗ trợ xây dựng 751 ngôi nhà các loại với kinh phí gần 43 tỷ đồng.

Riêng thực hiện Phong trào thi đua “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025”, Binh đoàn triển khai xây dựng 357 ngôi nhà trị giá gần 17 tỷ đồng cho nhân dân và người lao động.

Để chăm lo Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cho người lao động và đồng bào các dân tộc, Binh đoàn đã tổ chức chương trình “Xuân biên giới thắm tình quân dân” ở tất cả các đội sản xuất và 271 thôn, làng kết nghĩa trên địa bàn đứng chân. Qua đó, trao gần 70.000 suất quà Tết với tổng kinh phí hơn 100 tỷ đồng; trao quà của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng gồm 10 tấn gạo, 1.000 thùng mì ăn liền tặng người lao động và nhân dân.

Lực lượng tự vệ Binh đoàn 15 đi tuần tra.

Đi qua chặng đường 41 năm đầy chông gai, khó khăn, thử thách, Binh đoàn 15 đã xây đắp truyền thống “Kiên định mục tiêu, vượt mọi gian khó, gắn bó với dân, sáng tạo chuyên cần, đoàn kết quyết thắng”; kế tục và phát huy cao độ phẩm chất “Vì nhân dân quên mình” của Bộ đội Cụ Hồ trên mặt trận mới.

Thực tiễn 41 năm xây dựng, phát triển của Binh đoàn tiếp tục khẳng định quan điểm, chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng trong phát triển kinh tế gắn với QPAN trên địa bàn biên giới.

Binh đoàn 15 không chỉ phát huy vai trò nòng cốt, “điểm tựa” tin cậy của cấp ủy, chính quyền, đồng bào các dân tộc trên địa bàn trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, mà còn đóng vai trò quan trọng trong xây dựng tiềm lực, thế trận QPAN vững chắc, tạo sức mạnh mềm bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 13-1-2003, Binh đoàn 15 vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày 27-12-2025, tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, Binh đoàn 15 vinh dự được Đảng, Nhà nước tặng thưởng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ hai. Trong Binh đoàn có 3 tập thể, 2 cá nhân được Đảng, Nhà nước tặng thưởng danh hiệu Anh hùng Lao động, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.