Bitcoin không còn là tài sản 'trú ẩn an toàn': Bài học từ giấc mơ Greenland của Tổng thống Trump

Trong kỷ nguyên địa chính trị đầy biến động này, Bitcoin khó còn được xem là “vàng kỹ thuật số” mang tính trú ẩn, mà đang vận động như một tài sản rủi ro, nhạy cảm trước các quyết sách và thông điệp chính trị.

Cú "quay xe" tại Davos và phản ứng tức thì của Bitcoin

Ngày 21.1, bầu không khí căng thẳng tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ) phần nào hạ nhiệt khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ không sử dụng vũ lực quân sự để kiểm soát Greenland. Động thái này đánh dấu sự điều chỉnh đáng kể so với các phát biểu cứng rắn trước đó, trong đó ông từng coi việc sở hữu hòn đảo chiến lược này là cần thiết nhằm hạn chế ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.

Bitcoin có thể không còn được coi là tài sản trú ẩn, mà phản ứng như tài sản rủi ro trước địa chính trị, thuế quan và chính sách khó đoán của Mỹ - Ảnh: MTG

Trước đó, Nhà Trắng đã đẩy căng thẳng lên mức cao khi đe dọa áp đặt các biện pháp thuế quan trừng phạt đối với các đồng minh không ủng hộ kế hoạch của Mỹ liên quan đến Greenland. Tuy nhiên, tại Davos, ông Trump đã rút lại các phương án thuế quan này và rời hội nghị với tuyên bố đạt được “khuôn khổ cho một thỏa thuận trong tương lai”.

Thị trường tài chính - nơi đặc biệt nhạy cảm với sự bất định, đã phản ứng gần như ngay lập tức. Bitcoin, vốn được xem là thước đo tâm lý chấp nhận rủi ro toàn cầu, tăng từ khoảng 87.000 USD lên 90.000 USD khi phiên giao dịch buổi tối khép lại. Mức phục hồi không lớn, nhưng mang ý nghĩa biểu tượng rõ rệt: Bitcoin đang vận động cùng nhịp với các biến động địa chính trị, song không phải với vai trò “nơi trú ẩn an toàn” như nhiều người ủng hộ từng kỳ vọng.

Sự sụp đổ của "nơi trú ẩn an toàn"

Trong nhiều năm, cộng đồng những người ủng hộ tuyệt đối Bitcoin thường lập luận rằng đồng tiền này là một “nơi trú ẩn không tương quan” - tức có xu hướng tăng giá khi thế giới rơi vào bất ổn, tương tự vai trò của vàng. Tuy nhiên, diễn biến xoay quanh khủng hoảng Greenland đã cho thấy lập luận đó không còn đứng vững.

Từ đầu năm 2026, khi Nhà Trắng liên tục phát đi những tín hiệu cứng rắn về khả năng tiếp quản Greenland - kịch bản mà nếu sử dụng vũ lực sẽ đồng nghĩa với đối đầu trực tiếp với Đan Mạch, một thành viên của NATO, Bitcoin không hề thể hiện vai trò “hầm trú ẩn”. Trái lại, giá đồng tiền mã hóa này giảm mạnh cùng với tâm lý né tránh rủi ro trên thị trường toàn cầu.

Từ mức đỉnh lịch sử trên 126.000 USD, Bitcoin nhanh chóng lao dốc xuống dưới 90.000 USD vào ngày 21.11 và liên tục gặp khó trong các nỗ lực phục hồi sau đó. Đáng chú ý, chỉ trong tuần ngay trước bài phát biểu của Tổng thống Mỹ tại Davos, những lo ngại về nguy cơ xung đột quân sự hoặc leo thang chiến tranh thương mại đã kéo giá Bitcoin giảm mạnh từ 96.000 USD xuống còn 88.000 USD. Diễn biến này cho thấy Bitcoin đang vận động giống một tài sản rủi ro, nhạy cảm với bất ổn địa chính trị, hơn là một kênh trú ẩn an toàn như kỳ vọng trước đây.

Ông Chris Beauchamp, Trưởng bộ phận phân tích thị trường tại nền tảng giao dịch IG, nhận định tiền mã hóa hoàn toàn không đóng vai trò “nơi trú ẩn” trước làn sóng bán tháo lan rộng trên các thị trường toàn cầu. Theo ông, đà tiến lên lại mốc 100.000 USD của Bitcoin đã bị chặn đứng chính bởi những rủi ro địa chính trị gia tăng. Khi tâm lý lo ngại bao trùm, nhà đầu tư không tìm đến Bitcoin để phòng thủ, mà rút vốn khỏi các tài sản rủi ro, chuyển sang tiền mặt hoặc trái phiếu chính phủ - những kênh được đánh giá cao hơn về tính thanh khoản và mức độ an toàn pháp lý.

Tỷ giá BTC/USD theo thời gian thực - Nguồn: Coingecko

Bóng ma chiến tranh thương mại

Dù nguy cơ xung đột quân sự đã tạm thời lắng xuống, mối lo về một cuộc chiến tranh thương mại xuyên Đại Tây Dương vẫn tiếp tục đè nặng lên tâm lý thị trường. Những phát ngôn cứng rắn từ Mỹ trong thời gian qua không chỉ mang tính cảnh báo, mà đã để lại những hệ quả cụ thể. Nghị viện Châu Âu hôm 21.1 buộc phải hủy bỏ một thỏa thuận thương mại quan trọng vốn được đàm phán từ tháng 7 năm trước.

Thỏa thuận này, được gọi là “Đề xuất Turnberry”, dự kiến giảm mức thuế của Mỹ đối với phần lớn hàng hóa châu Âu từ 30% xuống còn 15%, nằm trong chương trình thuế quan “Ngày Giải phóng” do Tổng thống Mỹ thúc đẩy. Đổi lại, Liên minh châu Âu (EU) cam kết tăng đầu tư vào Mỹ và mở rộng nhập khẩu hàng hóa từ thị trường này. Tuy nhiên, ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại Quốc tế của Nghị viện châu Âu, cho biết EU “không còn lựa chọn nào khác” ngoài việc đình chỉ tiến trình này, cho đến khi Mỹ thể hiện thiện chí quay lại con đường hợp tác thay vì đối đầu.

Căng thẳng tiếp tục gia tăng khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, trong các trao đổi cá nhân bị công bố và sau đó là những phát biểu công khai, bày tỏ sự khó hiểu trước cách tiếp cận của Mỹ đối với Greenland. Trước thềm Davos, ông Macron thậm chí còn gợi ý rằng châu Âu có thể đáp trả bằng “khẩu bazooka thương mại” - cách gọi không chính thức đối với Công cụ Chống Cưỡng ép (Anti-Coercion Instrument - ACI) của EU. Dù cần tới khoảng sáu tháng để kích hoạt, cơ chế này có khả năng hạn chế nghiêm trọng quyền tiếp cận thị trường châu Âu của Mỹ, kéo theo nguy cơ gây thiệt hại hàng tỉ USD cho các doanh nghiệp Mỹ.

Kẻ thù số một của Bitcoin

Ông Cory Klippsten, giám đốc điều hành công ty dịch vụ tài chính Bitcoin Swan, cho rằng lực cản lớn nhất đối với giá Bitcoin trong năm qua chính là thuế quan. Theo ông, thuế quan không chỉ làm gia tăng chi phí và bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp, mà quan trọng hơn, còn tạo ra mức độ bất định cao trong toàn bộ hệ thống tài chính. Khi bất định gia tăng, dòng vốn - yếu tố then chốt thúc đẩy giá các tài sản rủi ro như cổ phiếu công nghệ và tiền mã hóa - sẽ bị thu hẹp.

Ông Klippsten lập luận rằng ngay cả trong kịch bản chính quyền Trump có lập trường thân thiện với tiền điện tử về mặt chính sách, hoặc thậm chí hưởng lợi từ lĩnh vực này, thì tác động vĩ mô tiêu cực của thuế quan vẫn đủ mạnh để lấn át các yếu tố tích cực đó. Theo quan điểm này, nếu không có sức ép từ thuế quan và căng thẳng thương mại, Bitcoin hoàn toàn có thể đã trải qua một chu kỳ tăng giá mạnh trong năm 2025.

Tuy nhiên, thực tế thị trường lại diễn ra theo hướng ngược lại. Áp lực vĩ mô gia tăng, thanh khoản bị siết chặt và tâm lý chấp nhận rủi ro thay đổi đã kéo giá Bitcoin đi xuống. Diễn biến này cho thấy thị trường không vận hành dựa trên niềm tin tuyệt đối vào công nghệ blockchain, mà phản ứng trực tiếp với dòng tiền, điều kiện thanh khoản và bối cảnh kinh tế vĩ mô.

Bài học cho nhà đầu tư

Dù Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen hoan nghênh động thái hạ nhiệt của Tổng thống Mỹ và bày tỏ sẵn sàng đối thoại về các lo ngại an ninh tại Bắc Cực, giới phân tích cho rằng thị trường vẫn chưa thực sự thoát khỏi vùng rủi ro. Ông Nigel Green, Giám đốc điều hành deVere Group, nhận định một khoảng “tạm dừng đàm phán” có thể giúp hạn chế xáo trộn trước mắt, nhưng sự bất định vẫn sẽ kéo dài do “đòn bẩy đã được thiết lập” trong hệ thống tài chính.

Theo các chuyên gia, thương mại xuyên Đại Tây Dương đóng vai trò then chốt đối với niềm tin của chuỗi cung ứng toàn cầu. Bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể lan sang các quyết định đầu tư, ảnh hưởng đến ổn định tiền tệ và làm suy yếu sự phối hợp ngoại giao trên phạm vi quốc tế. Trong bối cảnh đó, những rủi ro xoay quanh Greenland chưa thể coi là đã khép lại, và các thị trường tài chính, bao gồm cả Bitcoin - vẫn chịu tác động từ các yếu tố bất định.

Một yếu tố khác khiến nhà đầu tư thận trọng là tính khó đoán trong chính sách của chính quyền Trump nhiệm kỳ hai. Các tuyên bố “tích cực” của Tổng thống Trump trên mạng xã hội Truth Social về “khuôn khổ đối tác” có thể nhanh chóng bị thay thế bằng những cảnh báo thuế quan mới chỉ trong thời gian ngắn. Điều này khiến kỳ vọng thị trường liên tục thay đổi và làm gia tăng biến động.

Từ câu chuyện Greenland, bài học đối với nhà đầu tư Bitcoin trở nên rõ ràng hơn. Khi đồng tiền mã hóa này ngày càng được tích hợp sâu vào hệ thống tài chính toàn cầu, nó đồng thời đánh mất phần nào tính “miễn nhiễm” trước các cú sốc bên ngoài. Bitcoin giờ đây không còn đứng ngoài cuộc, mà đã trở thành một phần của bức tranh kinh tế - chính trị rộng lớn, nơi các quyết định và toan tính địa chính trị có thể tạo ra tác động mạnh không kém bất kỳ thuật toán hay cải tiến công nghệ nào.

Hoàng Vũ