'Blouse trắng' ở Đại Hùng 01

Những ca cấp cứu giữa biển khơi

Giữa biển khơi, nơi khoảng cách với đất liền tính bằng hàng trăm hải lý, mỗi sự cố trên biển đều là thử thách sinh tử. Trong hoàn cảnh ấy, giàn Đại Hùng 01 vượt ra ngoài vai trò công trình dầu khí, trở thành chỗ dựa y tế kịp thời cho các tàu cá khi rủi ro xảy ra.

Bác sĩ Lèng Văn Chi vẫn nhớ buổi chiều ngày 28-8-2018. Khoảng 14 giờ, anh Võ Văn Tâm, thuyền viên tàu cá Phương Linh bị thương nặng ở chân, máu chảy nhiều. Tàu cá không đủ điều kiện cấp cứu, buộc phải phát tín hiệu cầu cứu. Giàn trưởng Đại Hùng 01 khi đó là anh Tăng Văn Đồng lập tức điều động tàu dịch vụ, trong khi bác sĩ trên giàn hướng dẫn sơ cứu từ xa để cầm máu, giữ ổn định cho nạn nhân. Rạng sáng 29-8, anh Tâm được đưa lên giàn, xử lý vết thương và đến sáng thì đủ điều kiện trở lại tàu.

Ngay rạng sáng hôm sau, 30-8, giàn tiếp nhận thêm một ca khác. Anh Nguyễn Văn Mực, ngư dân tàu BV 97886 TS, bị tai nạn lao động rách mu bàn tay, chảy máu nhiều. Sau khi được chuyển lên giàn, anh nhanh chóng được sơ cứu, theo dõi và cấp thuốc. Khi sức khỏe ổn định, anh lại trở về tàu cá để tiếp tục chuyến biển.

Bác sĩ Lèng Văn Chi hướng dẫn cứu nạn, cứu hộ cho các thành viên làm việc trên giàn Đại Hùng 01

Những ca cấp cứu như vậy đã trở thành điều quen thuộc với những người làm việc trên Đại Hùng 01. Đáng nhớ nhất là trường hợp ngư dân Ngô Thanh Sơn, 29 tuổi, quê Quảng Ngãi, bị dao đâm khi vá lưới giữa biển động. Trong nhiều ngày, các bác sĩ đã rửa vết thương, thay băng, chăm sóc để anh dần hồi phục. Khi lên giàn, anh chỉ có bộ quần áo cũ, nên cán bộ, công nhân đã tặng thêm đồ dùng sinh hoạt, áo phao - những sẻ chia giản dị nhưng ấm áp giữa biển xa.

Theo giàn trưởng Tăng Văn Đồng, tiếp nhận và cấp cứu ngư dân gặp nạn đã trở thành nhiệm vụ thường xuyên của giàn Đại Hùng 01. Từ đau ruột thừa, tai nạn lao động đến những vết thương hiểm nguy, ngoài việc xử lý ban đầu, giàn còn hỗ trợ quần áo, tiền bạc, thậm chí tổ chức đưa bệnh nhân vào đất liền bằng máy bay khi cần thiết.

Giữa đại dương mênh mông, trong tiếng gió và tiếng sóng không ngơi nghỉ, phòng y tế trên giàn Đại Hùng 01 vẫn lặng lẽ sáng đèn - nơi sự sống được níu giữ và tình người được lan tỏa giữa trùng khơi.

Chốt chặn giữ gìn sự sống

Nếu coi giàn Đại Hùng 01 là một “thành phố thu nhỏ” giữa đại dương, thì người khoác blouse trắng nơi đây chính là chốt chặn cuối cùng gìn giữ sự sống. Sau nụ cười bình thản của bác sĩ Lèng Văn Chi là một cuộc đời gắn với biển theo cách rất riêng.

Người bác sĩ dân tộc Tày, quê Bắc Kạn, tốt nghiệp Đại học Y Thái Nguyên năm 1989, rời miền núi xuống Vũng Tàu lập nghiệp từ năm 1990. Những năm đầu chưa có việc đúng chuyên môn, anh làm ở trại trẻ mồ côi, rồi lặng lẽ học tiếng Anh suốt 5 năm. Khi PTSC tuyển bác sĩ đi giàn, anh đăng ký - và con đường đời rẽ sang hướng khác.

Kỹ sư giàn Đại Hùng 01 vận chuyển ngươìbị thương sau khi sơ cứu lên giàn

Từ giữa những năm 1990, bác sĩ Chi theo các giàn khoan thăm dò, rồi gắn bó với giàn khai thác mỏ Đại Hùng từ năm 1997 đến nay. Thuở đầu đi giàn là tuổi trẻ ưa dịch chuyển, thích thử thách và những điều mới mẻ. 30 năm trôi qua, anh nhận ra đó không chỉ là lựa chọn, mà là duyên nợ. “Không nỡ rời giàn để về bờ”, anh nói, nhẹ như kể chuyện thường ngày.

Ngày trước, Đại Hùng là “ngôi nhà đa quốc gia”, đủ mọi ngôn ngữ, văn hóa. Giờ đây, 100% là người Việt, hiểu nhau như người trong nhà. “Thời gian sống với đồng nghiệp còn nhiều hơn ở với gia đình”, anh cười hiền.

Bác sĩ trên giàn thường được nói vui là “nhàn” hơn kỹ sư, công nhân vận hành. Nhưng khi sự cố xảy ra, sự bình lặng lập tức tan biến. Anh nhớ nhất một tai nạn nghiêm trọng: ống cấp dầu trên tàu dịch vụ bị đứt, quật trúng hai thủy thủ nước ngoài. Giữa biển động, anh cùng tổ công tác xuống xuồng cứu hộ, sơ cứu, nẹp xương, truyền dịch, giữ ổn định bệnh nhân suốt gần 4 tiếng trước khi chuyển lên máy bay. Cả hai đều qua cơn nguy kịch. Với anh, đó là ca nặng nhất trong đời làm nghề.

Trực thăng vận chuyển cứu hộ đưa nạn nhân vào bờ

Không chỉ chăm sóc người lao động trên giàn, bác sĩ Chi nhiều lần cứu ngư dân ở những ngư trường xa. Có ca viêm ruột thừa nặng, nếu chờ tàu về bờ sẽ không kịp, anh đề xuất điều trực thăng dù chi phí rất lớn. Quyết định ấy đã cứu sống bệnh nhân. Hơn 20 năm làm việc, anh chưa từng bị khiển trách vì những lựa chọn đặt sinh mạng con người lên trên hết.

Theo bác sĩ Lèng Văn Chi, thiếu thốn phương tiện chẩn đoán hiện đại là thách thức lớn nhất của bác sĩ ngoài khơi. Phần lớn phải dựa vào khám lâm sàng, kinh nghiệm và phán đoán để giữ bệnh nhân ổn định chờ vào bờ.

Ngoài chuyên môn y tế, bác sĩ Chi còn đảm nhiệm công tác an toàn, huấn luyện sơ cứu, giám sát vệ sinh, tham gia diễn tập và là Phó Chủ tịch Công đoàn năng nổ, kết nối đời sống tinh thần cho người lao động trên giàn và gia đình họ khi về bờ.

Bác sĩ Lèng Văn Chi, làm việc tại giàn FPU Đại Hùng 01

Những thăng trầm không chỉ là y học

Giữa trùng khơi đầy biến động, nơi mỗi con sóng, mỗi nhịp máy đều gắn chặt với an toàn con người và sự vận hành của công trình, có những người lặng lẽ làm việc phía sau ánh đèn điều khiển. Trong số đó, bác sĩ Bùi Trung Nam - sinh năm 1975, từng công tác tại Bệnh viện Lê Lợi (Vũng Tàu), là một gương mặt quen thuộc của giàn Đại Hùng 01, gắn bó bằng một cơ duyên tình cờ.

Năm 2008, anh ra giàn chỉ để thay đồng nghiệp… trong 2 ngày. 2 ngày ấy rồi kéo dài thành nhiều tháng, nhiều năm. Và đến hôm nay, 18 năm đã trôi qua, chiếc blouse trắng của anh trở thành một phần quen thuộc của Đại Hùng 01.

Một ngày làm việc trên giàn của bác sĩ bắt đầu từ 6 giờ sáng và kết thúc theo giờ hành chính lúc 18 giờ. Nhưng trên thực tế, với bác sĩ, không có khái niệm “hết giờ”. Sau ca làm chung, khi nhiều người trở về phòng nghỉ ngơi, phòng y tế mới thực sự đông hơn: người đo huyết áp, người hỏi triệu chứng, người chỉ cần một lời tư vấn để yên tâm ngủ ngon giữa tiếng sóng và tiếng máy. Ngoài công việc chuyên môn, bác sĩ Nam còn kiêm nhiệm nhiều phần việc quản lý: kiểm soát quân số, sắp xếp chỗ ở, điều phối máy bay đổi ca… Những công việc thầm lặng nhưng giữ cho guồng quay trên giàn luôn trật tự và ổn định.

Ở Đại Hùng 01, nhiệm vụ của bác sĩ không chỉ là chữa bệnh, mà là bảo vệ “mạch sống” an toàn cho toàn bộ giàn. Hằng năm, anh chủ động tham mưu kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho người lao động; xây dựng và triển khai các chương trình phòng, chống bệnh nghề nghiệp; giám sát vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm; khuyến khích rèn luyện thể lực, duy trì nếp sinh hoạt khoa học. Bởi trên giàn, một vấn đề sức khỏe không chỉ là câu chuyện của cá nhân, mà có thể ảnh hưởng đến cả hệ thống.

Bác sĩ Bùi Trung Nam vẫn nhớ rõ những ca bệnh đã in sâu vào ký ức nghề nghiệp. Mỗi trường hợp là một câu chuyện, một cảm xúc khác nhau. Đáng nhớ nhất là ca viêm cơ tim cấp - một tình huống mà từng phút đều mang tính quyết định. Anh đã kích hoạt quy trình khẩn cấp, đề xuất gọi máy bay đưa bệnh nhân về TP HCM. Khi nhận tin người bệnh qua cơn nguy hiểm, hồi phục và quay lại làm việc bình thường, cảm giác nhẹ nhõm không chỉ là niềm vui của riêng bác sĩ, mà còn là sự an tâm của cả tập thể giàn.

Bác sĩ Nam từng trực tiếp tham gia cứu chữa nhiều ngư dân gặp nạn: tai nạn lao động, chấn thương do sóng lớn, kiệt sức giữa hành trình dài. Trong những tình huống ấy, anh không chỉ hành động bằng chuyên môn y khoa, mà bằng cả tình người. Giữa đại dương, ai cũng có thể rơi vào hiểm nguy. “Khi ấy không ai cân nhắc nhiều. Chỉ đơn giản là phải làm tất cả những gì có thể để cứu người”, anh nói.

Áp lực lớn nhất với bác sĩ trên giàn không chỉ nằm ở những ca bệnh nặng, mà là trạng thái luôn phải sẵn sàng: sẵn sàng về chuyên môn, sẵn sàng về tinh thần, sẵn sàng đối diện với mọi tình huống khẩn cấp - từ bệnh cấp tính, tai nạn lao động, đến nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ trên biển. Đó là áp lực kéo dài, chỉ có thể vượt qua bằng nền tảng chuyên môn vững vàng và tình yêu nghề.

Nhìn lại hành trình nhiều năm gắn bó với Đại Hùng 01, điều khiến bác sĩ Nam tự hào không phải là những câu chuyện kịch tính, mà là sự tin tưởng lặng lẽ của tập thể. Là việc mỗi người trên giàn luôn yên tâm khi biết có anh ở đó. Là phòng y tế trở thành điểm tựa mỗi khi ai đó thấy không ổn trong người. Và hơn hết, là cảm giác mình đang góp phần giữ cho “mạch sống” Đại Hùng, để giàn khoan tiếp tục sứ mệnh giữa biển khơi.

Nguyễn Võ Hiển