Blouse trắng sáng giữa trùng khơi

Ê-kíp y, bác sĩ phẫu thuật cho bệnh nhân tại Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý

Cuộc đua giữa sóng gió

Giữa bốn bề biển cả, bác sĩ ở đặc khu Phú Quý không chỉ làm nhiệm vụ khám, chữa bệnh mà còn là người đầu tiên được gọi tên khi ngư dân gặp nạn giữa chuyến khơi xa, khi trẻ nhỏ sốt cao lúc nửa đêm, hay khi người già trở bệnh bất ngờ. Với đặc thù địa lý cách trở, mỗi ca bệnh nặng cần chuyển tuyến ở Phú Quý luôn là một cuộc chạy đua căng thẳng với thời gian và thời tiết.

Những ngày cuối năm 2025, một bệnh nhân bị tai biến mạch máu não buộc phải chuyển viện khẩn cấp. Tuy nhiên, biển động mạnh khiến tàu khách không thể xuất bến. Nếu đi tàu hàng, hành trình về Phan Thiết mất tới 8 giờ. Thời gian này vượt quá “giờ vàng” trong điều trị tai biến, nhiều nguy cơ cho bệnh nhân. Không còn lựa chọn nào khác, gia đình bệnh nhân buộc phải thuê máy bay chuyển tuyến từ Phú Quý vào bệnh viện tuyến trên ở TP Hồ Chí Minh, với chi phí lên tới 350 triệu đồng cho một lượt bay. Con số ấy là ngoài tầm với của nhiều gia đình.

Khoảng cách địa lý và thời tiết khắc nghiệt khiến công tác cấp cứu, chuyển viện ở đảo xa luôn đầy rủi ro. Khi không thể đưa bệnh nhân vào đất liền, bác sĩ buộc phải điều trị tại chỗ, xoay xở trong điều kiện thiếu thốn đủ bề. Một ê-kíp y, bác sĩ vẫn nhớ như in ca vỡ lách xảy ra năm 2013. Thời điểm đó, cơ sở y tế trên đảo thiếu thuốc mê, trong khi biển động dữ dội khiến việc chuyển viện hoàn toàn bất khả thi. Với chẩn đoán vỡ lách, nếu không phẫu thuật khẩn cấp, bệnh nhân khó có thể qua khỏi.

Trước tình huống sinh tử, ê-kíp đã xin ý kiến hỗ trợ chuyên môn từ bệnh viện tuyến trên. Phương án gây mê bị loại bỏ do thiếu thuốc; an thần liều cao được thử nhưng không đạt hiệu quả. Cuối cùng, các bác sĩ buộc phải lựa chọn phương án gây tê liều cao để tiến hành phẫu thuật. Một quyết định đầy rủi ro, bởi nguy cơ ngưng tim. Giữa muôn vàn thiếu thốn, từ thuốc mê đến máu truyền, ca mổ vẫn được thực hiện. Mục tiêu giành lại sự sống cho bệnh nhân thành công trong nụ cười rạng rỡ.

Xa hơn nữa, trong những năm chưa có tàu cao tốc, việc chuyển viện từ đảo về đất liền là hành trình đầy gian nan, kéo dài từ 7 - 10 tiếng, tùy ghe và điều kiện thời tiết. Gặp ca bệnh nặng, bác sĩ không chỉ làm nhiệm vụ chuyên môn mà còn trực tiếp theo ghe cá vào bờ. Có những chuyến đi xuyên đêm trong gió cấp 8 - 9, cả ghe lả đi vì say sóng, chỉ còn bác sĩ và người tài công gắng gượng giữ tỉnh táo.

Bác sĩ Dương Tín Phúc, Giám đốc Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý chia sẻ, giữa biển động, bữa cơm trên ghe chuyển bệnh nhân vào đất liền trở thành một ký ức khó quên. Thời tiết giông tố, lửa than chập chờn, sóng nước liên tục tạt vào khoang ghe. Trên ghe, nhiều người say sóng, mệt lả, chỉ còn bác sĩ và tài công cố giữ sự tỉnh táo. Bác sĩ Phúc tự tay nấu cơm cho cả ghe, nhưng ai cũng đã kiệt sức. Sóng đánh nghiêng ghe, canh vừa múc đã văng đổ. Cuối cùng, vội ăn cơm bốc để kịp đưa bệnh nhân về bờ.

Thực hiện các bước xét nghiệm tại Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý

Được người dân tin yêu

Công tác y tế ở đặc khu Phú Quý hiện nay vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Đó là thiếu nhân lực, đặc biệt là bác sĩ chuyên khoa sâu; thiếu trang thiết bị; thiếu cơ chế thu hút và giữ chân cán bộ y tế... Độ ẩm và độ mặn cao khiến máy móc nhanh xuống cấp, việc sửa chữa, thay thế vừa tốn kém vừa chậm trễ do phụ thuộc hoàn toàn vào vận chuyển đường biển.

Cán bộ y tế muốn học nâng cao trình độ cũng gặp trở ngại lớn về chi phí, thời gian đi lại. Trong khi đó, chính sách đãi ngộ hiện nay chưa thật sự tương xứng với đặc thù công tác nơi đảo xa, khiến bài toán nhân lực ngày càng nan giải. Đáng chú ý, Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý thực hiện khám, chữa bệnh gần như hoàn toàn bằng bảo hiểm y tế. Người dân trên đảo 100% được hưởng bảo hiểm y tế miễn phí - một chính sách nhân văn, góp phần bảo đảm an sinh xã hội nơi đầu sóng ngọn gió.

Năm 2024, một du khách người Nga trong chuyến du lịch ra đảo bất ngờ đau bụng dữ dội. Bất đồng ngôn ngữ, thiếu trang thiết bị hiện đại, các bác sĩ vẫn chẩn đoán chính xác bệnh nhân bị viêm ruột thừa cấp và quyết định mổ hở. Đây là phương pháp phù hợp với điều kiện thực tế tại đảo. Ca mổ thành công, bệnh nhân hồi phục tốt và gửi lời cảm ơn chân thành đến ê-kíp y, bác sĩ trước khi rời Phú Quý.

Trong năm 2025, trung tâm duy trì ổn định các hoạt động khám, chữa bệnh, bảo đảm thường trực cấp cứu và phục vụ người bệnh kịp thời. Công tác chuyên môn được thực hiện nghiêm túc, không xảy ra sai sót, không ghi nhận vụ ngộ độc thực phẩm nào trên địa bàn; đồng thời chủ động triển khai hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh, an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe sinh sản và công tác dân số.

Máy bay chuyển bệnh nhân bị bệnh tai biến mạch máu não từ đặc khu Phú Quý đến bệnh viện tuyến trên

Bước sang năm 2026, trung tâm tiếp tục tập trung kiểm soát dịch bệnh, giữ vững hoạt động chuyên môn, bảo đảm an ninh và an toàn đơn vị. Trọng tâm là nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh theo các tiêu chí của Bộ Y tế. Đồng thời, cải tiến chất lượng trung tâm; từng bước thực hiện tự chủ một phần tài chính về tiền lương. Phấn đấu hoàn thành các chương trình y tế quốc gia, giảm số ca mắc và tử vong do bệnh truyền nhiễm. Không để xảy ra ngộ độc thực phẩm tập thể.

Giữa biển trời Phú Quý những ngày giáp tết, khi gió vẫn thổi và sóng vẫn dập dềnh ngoài khơi xa, ánh đèn Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý vẫn lặng lẽ sáng. Đó không chỉ là ánh đèn của một cơ sở y tế, mà còn là niềm tin, là điểm tựa để người dân đảo yên tâm bám biển, đón một mùa xuân bình yên.

Năm 2025, tổng số lượt khám bệnh tại đảo: 43.875 lượt; bệnh nhân nội trú: 3.970 lượt; công suất giường bệnh: 79%; số ca phẫu thuật: 125 ca.

Trang Hiếu .