Bỏ cộng điểm IELTS, học sinh giỏi khi xét tuyển: 'Không đáng lo, không sợ thiệt'

Bài viết dưới đây là góc nhìn của độc giả Thúy Hạnh về dự kiến bỏ điểm cộng IELTS, giải học sinh giỏi trong xét tuyển đại học của Bộ GD-ĐT mới đây. 

Tôi cho rằng, việc Bộ GD-ĐT dự kiến bỏ cộng điểm IELTS và giải học sinh giỏi trong xét tuyển đại học, có chăng chỉ là thời điểm áp dụng ngay từ năm tới hơi gấp gáp, chứ chủ trương này chưa thấy sai chỗ nào.

Gần đây, tôi nghe nhiều phụ huynh than thở rằng họ đã chi hàng chục triệu đồng cho con học IELTS. Thực tế, ai học được thì vẫn có lợi cho mình, chứ mất đi đâu mà lo thiệt. Sau này, các trường có thể miễn một số học phần tiếng Anh cho nhóm có điểm IELTS cao. Rõ ràng, các em cũng có lợi thế hơn khi nộp hồ sơ học bổng và xin việc sau khi ra trường.

Còn học sinh giỏi, theo quy chế những năm trước, học sinh đạt giải quốc gia có thể được cộng tối đa 3 điểm. Học sinh giỏi cấp tỉnh thì một số trường vẫn có chính sách ưu tiên, cộng điểm nhưng mức thấp hơn.

Nhiều phụ huynh cho rằng nếu bỏ chính sách ưu tiên, cộng điểm, học sinh sẽ không còn hào hứng tham gia các kỳ thi học sinh giỏi nữa. Tôi không đồng tình.

Học giỏi, học IELTS vẫn có lợi dù không được cộng điểm

Thứ nhất, có lẽ chỉ ở nước ta và một số nước châu Á như Trung Quốc mới có những lò luyện học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp quốc gia. Tại nhiều nước khác, học sinh tự đăng ký dự thi.

Thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Nguyễn Huy

Ở một số nước, trường học tập trung dạy học sinh cách tư duy, hiểu cặn kẽ một phép tính, định lý, định luật, tiên đề... hơn là chú trọng luyện giải các dạng đề. Tôi từng xem sách của học sinh cấp 1 tại Anh và thấy rằng, chỉ riêng nội dung về phân số đã được trình bày khá công phu, với cách diễn giải khuyến khích học sinh tư duy. Có lẽ, nhờ có nền tảng tư duy tốt nên học sinh có thể giải được những bài toán khó mà không cần luyện quá nhiều.

Thứ hai, được chọn vào đội tuyển, được học cùng những bạn giỏi, thầy giỏi là cơ hội tốt để có thêm nhiều kiến thức nâng cao. Không đạt giải cũng có lợi cho bản thân, còn đạt giải thì là niềm vinh dự cho cả gia đình. Chưa kể, khi có giải, hồ sơ cũng đẹp hơn, việc xin học bổng trong nước hay nước ngoài cũng thuận lợi hơn. Tóm lại, kiểu gì cũng có lợi, chưa thấy trượt đi đâu.

Thứ ba, tôi đọc được nhiều chia sẻ của phụ huynh ở các tỉnh cho rằng việc học đội tuyển cũng tốn kém, vài chục triệu đồng mỗi em có khi còn là ít, vì nhà trường còn đưa học sinh xuống Hà Nội để học những giáo viên giỏi. Nếu vậy, học sinh giỏi của tỉnh A, tỉnh B thực chất lại dựa nhiều vào kiến thức được học từ giáo viên ở Hà Nội, chứ không hoàn toàn phản ánh năng lực đào tạo của địa phương. Vậy thành tích ấy còn phản ánh điều gì? Chưa kể, chất lượng kỳ thi ở tỉnh A có thể khác tỉnh B.

Đại học nên để các trường tự chủ

Hiện nay cũng có ý kiến tranh luận về việc có nên mở lại hai kỳ thi như trước, tách bạch kỳ thi tốt nghiệp phổ thông và kỳ thi đại học. Quan điểm của tôi là vẫn nên có kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia để đánh giá năng lực chung của học sinh, từ đó có cơ sở điều chỉnh chương trình.

Còn đại học, cứ để các trường tự chủ. Các trường "xịn" đều có những quy chế riêng để tuyển được những học sinh tốt nhất. Thời giờ, ngay cả sinh viên tốt nghiệp các trường hàng đầu vẫn trầy trật xin việc, phải cạnh tranh từ con người đến AI, chứ đừng nói đến các trường tầm tầm hay nhóm trường top dưới. Những trường đào tạo kém, dần dần ít học sinh, sẽ tự dừng.

Các bạn học vừa vừa cũng đừng cố lấy mác đại học làm gì, vừa tốn tiền, vừa khó xin việc. Có thể cân nhắc học nghề như cơ khí, điện, nước... AI hiện vẫn chưa thể sửa những chiếc máy sấy, máy giặt, tivi hay đường nước bị hỏng. Sang nước ngoài làm những nghề này, thu nhập có thể lên tới 200 bảng/ngày.

Các bạn cũng đừng trông chờ rằng nếu không có nghề thì đi làm xe ôm. Hiện nay có cả triệu tài xế, số lượng lại tăng đều mỗi năm nên cạnh tranh rất lớn. Vài năm nữa, giao hàng cũng có thể sử dụng drone, còn ô tô thì dùng xe tự lái, lúc đó sẽ càng khó khăn hơn.